POLUB NAS :)

facebook.jpg

info kontakt

Kontakt z biurem Gminy

tylko drogą mailową

Fundacja Synagoga Nowa

PIC 913955244
2016-04-04_101608.jpg

JUDAICA

magen_1.jpg

KOL POLIN

Judaizm...


"Ślepcy" Bruegla i nadanie Tory
19.10.2010.
Czytaj całośćW 1568r. Bruegel namalował obraz "Przypowieść o ślepcach", ilustrację do jednej z nowotestamentowych opowieści. Sama historia w Ewangelii dotyczy zaślepionych Żydów, którzy zagłębieni w prawne kazusy zatracili z oczu boskie przesłanie. Powstanie obrazu poprzedzone jest dwoma wydarzeniami, które mogły mieć wpływ na jego powstanie. 70 lat wcześniej, Żydzi zostali wygnani z Hiszpanii. Ci co nie zgodzili się przyjąć religii katolickiej, znaleźli schronienie miedzy innymi w Niderlandach, gdzie mieszkał i pracował Bruegel. 10 lat wcześniej w Rzymie Papież Pius IV, wpisał świeżo wydrukowany Talmud na listę ksiąg zakazanych i nakazał jego spalenie, co też wkrótce w dzień Rosz Haszana 1553r - pisze Tomek Krakowski.
Czytaj całość
 
Czego nie powiedział Hillel?
04.10.2010.
Wiemy, co powiedział Hillel. W słynnej opowieści (Talmud/Szabat 31a), do wielkiego rabiego Hillela, największego rabina epoki Talmudu, przyszedł poganin i zaproponował, że nawróci się na judaizm, jeśli Hillel zdoła wyłożyć mu całą Torę w czasie, gdy on będzie stał na jednej nodze. Hillel rzekł: "Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe. Oto cała Tora. Reszta to tylko komentarz. Idź i ucz się". Czego jednak nie powiedział Hillel? Hillel był mędrcem i ważył ostrożnie nie tylko słowa wypowiedziane, ale i niewypowiedziane.
Czytaj całość
 
Kilka słów o filozofii Zydowskiej
03.10.2010.
Już od początku XVIII w. zaczęto dyskutować na temat istnienia filozofii żydowskiej. Niektórzy, jak np. J. Guttmann nazywali ją „filozofią judaizmu” a jeszcze inni „żydowską filozofią religii”. Baruch,Spinoza, filozof wykluczony z gminy amsterdamskiej napisał że Żydzi gardzą filozofią a wspomniany wyżej Juliusz Guttmann doszedł do wniosku, że „judaizm nie zrodził żadnej filozofii”. Należało by ustalić czy wobec tego istnieje filozofia żydowska a jeżeli tak to co nazywać filozofią żydowską i kogo uważać za filozofa żydowskiego?
Czytaj całość
 
Kalendarz inny niż wszystkie
03.09.2010.

Czas jest kategorią rozmaicie rozumianą w rożnych kręgach kulturowych. Wielość problematyki jego pojęć niemal dorównuje wielkości kultur. A pośród nich ulokował się kalendarz.
Już od starożytności trudno było sobie wyobrazić rejestr kolejnych zdarzeń bez możliwości usystematyzowania ich w czasie. Dlatego właśnie kalendarz zawsze odgrywał istotną rolę w dziejach każdej z cywilizacji.

Początkowo w rachubach czasu opierano się na cyklicznych wydarzeniach jak wylewy rzek czy przesilenia. Kalendarze obowiązujące wówczas oparte były na tzw. roku naturalnym. Jedynie izraelici jako pierwsi stworzyli i przyjęli linearną koncepcję czasu.

Czytaj całość
 
Klucz do Tory VI
12.08.2010.
Zmiana kolejności słów w wersie, choć łatwa do przeoczenia, może być wielce znacząca. W mowie potocznej bezwiednie zmieniamy kolejność słów, aby podkreślić to, na czym nam zależy najbardziej. Słuchając, intuicyjnie wyczuwamy wszelkie niuanse w wypowiedzi naszego interlokutora („Byłem z żoną”, „Z żoną byłem” itp.). Również w tekście Tory kolejność, w jakiej słowa występują w wersie, jest nie bez znaczenia. W „Kluczu Pierwszym” czytaliśmy o plemionach Reuwena i Gada: „A stada liczne były synów Rubena i synów Gada”. (Lb 32:1) Dowiedzieliśmy się, jakie wnioski wyciągają komentatorzy z takiej a nie innej kolejności słów w tym wersie: mianowicie że synowie Reuwena i Synowie Gada bardzo cenili sobie „stada”, tzn. własny majątek, i wręcz na tej podstawie – na podstawie stanu posiadania – określali swoją wartość (stan posiadania miarą człowieka). Widzimy więc, że analiza kolejności słów może nas doprowadzić do istotnych wniosków.
Czytaj całość
 
Klucz do Tory VII
12.08.2010.
Co fascynuje w tekście biblijnym, to jego wrażliwość na kwestie psychologiczne. Dotyczy to zarówno części narracyjnej, jak i części prawodawczej. Roztropne podejście do kondycji ludzkiej, wyrażającej się w różnych działaniach, jest typowe dla całej literatury biblijnej. Nie oznacza to, że Tora jest podręcznikiem psychologii. Jednak wątek psychologiczny jest tu niezwykle istotny. Porady psychologiczne występują czasem podane w bezpośredni sposób – jak w wersie: „A obcego przybysza nie uciskaj, a wy znacie życie przybysza, bo przybyszami byliście w ziemi egipskiej” (Wj 23:9). Przesłanie jest oczywiste: ponieważ wiecie, jakie to uczucie być przybyszem w obcym kraju, miejcie empatię dla obcych, którzy są wśród was, aby nie doznali takich cierpień, jakich wy doświadczyliście w Egipcie.
Czytaj całość
 
Dlaczego Bóg jest Bogiem a nie Boginią?
30.07.2010.

W rozmowie z feministką Agnieszką Graff ("Słuchaj! Nie gap mi się w dekolt", Piotr Pacewicz, Wysokie Obcasy, 12 lipca 2010) czytamy w jej wypowiedzi takie zdania: "Teologowie katoliccy powiedzą ci, że ów On to czysta konwencja, bo Bóg jest poza płcią. I tylko jakoś tak się składa, że zawsze mówimy On. Feminizm jest projektem kulturowym, który ma nam uświadomić, że to nie jest w porządku."

Dlaczego Bóg jest Bogiem a nie Boginią? I czy to naprawdę nie jest w porządku?

Czytaj całość
 
Żyd wytatuowany?
30.07.2010.
Niewiele religii traktuje kwestie tatuażu czy innych modyfikacji ciała tak restrykcyjnie jak judaizm. Każda religia jednak musi reagować i odnosić się do różnych nowości czy oczekiwań wobec niej płynących z otaczającej rzeczywistości. Czy w tych kwestiach judaizm może być nowoczesny i elastyczny?
Czytaj całość
 
Klucz do Tory V
29.07.2010.
Powtórzenia i słowa „zbędne”. Tora zarówno we fragmentach o charakterze narracyjnym, jak i tych, w których mowa o zakazach i nakazach, jest niezwykle zwięzła. Powszechnie znana opowieść o tym, jak Kain zabił Abla, zawiera się w dwunastu wersach, przy czym prócz faktu morderstwa mówi się tu również o karze, jaka spotkała Kaina i o piętnie, jakie zostanie mu na zawsze. Sprzedanie pierworództwa za miskę soczewicy, bardzo znana historia dotycząca Ezawa i Jakuba, została skondensowana do zaledwie sześciu wersów. Tora o wszystkim pisze krótko i treściwie.  W tym świetle wszelkie powtórzenia i słowa „zbędne” są nie tylko odstępstwem od stylu. Jest to przede wszystkim wskazanie, byśmy byli szczególnie uważni, czytając te wersy, które wydają się nam „wodolejstwem”. Komentatorzy, świadomi faktu, że Tora zawsze wysławia się bardzo precyzyjnie, postępują tak zawsze, ilekroć mają do czynienia z powtórzeniami i innymi naddatkami w tekście.
Czytaj całość
 
Rzecz o przeszczepach
22.07.2010.
Ludzie różnych nacji, kultur i religii z reguły nie są chętni do dawania organów. Najbardziej negatywny stosunek do dawstwa organów mają Żydzi – my i Afroamerykanie najrzadziej udzielamy zgody na przeszczep organów osoby zmarłej. Chcę dziś przedstawić cztery przyczyny, dlaczego Żydzi odmawiają w takim przypadku zgody, oraz wyjaśnić, dlaczego winni postępować inaczej. Halacha, czyli prawo żydowskie, bywa opacznie rozumiane ze względu na skomplikowane zasady, jakimi się rządzi. Muszę poczynić takie zastrzeżenie, zanim przejdę do omawiania trzech ważnych zasad dotyczących traktowania ciała osoby zmarłej. Zasada pierwsza: Tora zabrania przecinać skórę zmarłego. Skoro tak stanowi żydowskie prawo, to jak w ogóle moglibyśmy pomyśleć o pobieraniu organów? Kolejna zasada – nie można czerpać pożytku z martwego ciała. (To jeszcze bardziej utwierdza nas w przekonaniu, że pobieranie organów nie jest dozwolone; zaraz się jednak okaże, że jest to przekonanie błędne). I zakaz trzeci – nie można opóźniać pochówku.
Czytaj całość
 
Klucz do Tory- IV
09.07.2010.
Przykład 1 – Dlaczego obchodzimy Szabat?

Dziesięć przykazań, które przez Boga zostały objawione na Synaju, Tora przestawia w dwóch miejscach: w Księdze Wyjścia (20:1-14) i w Księdze Powtórzonego Prawa (5:6-18). Komentatorów zastanawiały rozbieżności między tymi dwoma fragmentami. Przyjrzyjmy się różnicy najbardziej jaskrawej, która dotyczy uzasadnienia obchodzenia Szabatu
Czytaj całość
 
Klucz do Tory III
09.07.2010.

 Podobieństwa między różnymi tekstami

Przykład 1 – ziemia kapłanów

W Księdze Rodzaju, w rozdziale 47, czytamy, że Egipcjanie, przymuszeni panującą w ich kraju wieloletnią klęską głodu, sprzedali Józefowi swoją ziemię. Lecz od kapłanów Józef nie kupił ziemi – jak mówi wers: „Tylko ziemi kapłanów nie nabył, bo prawo [było] dla kapłanów od faraona, aby jedli [według] prawa ich, które dał im faraon. Dlatego [hebr., al ken] nie sprzedali ziem swoich”. (Rdz 47:22) Kapłani egipscy byli wyróżnieni szczególnymi przywilejami, dlatego ziemia została przy nich. Porównajmy to z wersem, w którym Tora mówi o kapłanach żydowskich: „Albowiem dziesięciny synów Izarela, które przynoszą dla JHWH [jako] dar, dałem lewitom na dziedzictwo, dlatego [hebr., al ken] tak powiedziałem im, [że] pośród synów Izraela nie będą posiadać dziedzictwa”. (Lb 18:24)


Różnica jest zaskakująca! Z tego samego powodu, z którego kapłani egipscy mają prawo posiadać ziemię, kapłani żydowscy ziemi posiadać nie mogą.

Kapłani żydowscy nie mogą posiadać ziemi, ponieważ zajmują się sprawami duchowymi. Egipscy kapłani, owszem, też zajmują się sprawami duchowymi – i z tego powodu należy im się przywilej posiadania ziemi. W podanych wyżej wersach, niosących zupełnie inne przesłanie, powtarza się hebrajskie słowo: „al ken”, uczulając nas na różnicę, jaka występuje między egipskimi i żydowskimi kapłanami.

Czytaj całość
 
Klucz do Tory - II
09.07.2010.
Kluczy do czytania Tory ciąg dalszy, tym razem o odczytywaniu w kontekście.

Znaczenie zawsze wynika z kontekstu. Nie możemy słowa odczytywać w oderwaniu od całości, podobnie jak nuta niewiele znaczy bez partytury.

 

Przykład 1 - „A wąż był najbardziej wyrafinowany”

„1 A wąż był najprzebieglejszy [lub: najbardziej wyrafinowany], ze wszystkich zwierząt polnych, które uczynił JHWH, Elokim. I powiedział [wąż] do kobiety: Czy naprawdę Elokim powiedział: Nie jedzcie z żadnego drzewa ogrodu? 2 I powiedziała kobieta do węża: Z owocu drzew ogrodu możemy jeść, 3 ale z owocu drzewa, które [jest] w środku ogrodu, powiedział Elokim, nie jedzcie z niego i nie dotykajcie go, abyście nie umarli. 4 I powiedział wąż do kobiety: Umrzeć, nie umrzecie. 5 Bo wie Elokim, że w dniu, kiedy z niego zjecie, otworzą się wam oczy i będziecie jak Elokim [lub: władcy], znającymi dobre i złe. 6 I widziała kobieta, że drzewo [jest] dobre do jedzenia, kuszące dla oczu i miłe to drzewo do pożądania [lub: oświecenia, zdobycia wiedzy]; i wzięła z jego owocu i jadła. I dała też swojemu mężowi z nią, i jadł”. (Rdz 3:1-6)

Czytaj całość
 
Klucz do Tory - I
08.07.2010.
Czytaj całośćSentencje otwierające kolejne rozdziały Tory częstokroć zawierają więcej informacji, niż się z pozoru wydaje. Mogą one nadawać ton całemu rozdziałowi, czy jest on opowieścią, czy ma charakter normatywny. Uważny czytelnik śledzi najdrobniejsze szczegóły i niuanse w zdaniach początkowych, wiedząc, że zawierają one ważne przesłanie, ujawniają motywację bohaterów i ich charakter albo kierują akcję na właściwy tor. Interpretacja poziomów znaczeniowych w tych zdaniach stanowi pierwszy klucz do zrozumienia tekstu biblijnego. Na początek kilka słów o podziale Tory na większe i mniejsze całości. Tekst na zwoju nie dzieli się na rozdziały. Podział Tory i Proroków na rozdziały – parszijot – został wprowadzony dopiero w średniowieczu.
Czytaj całość
 
OLAM HABA
07.07.2010.

Pytanie do "The 614 Commandment":

 

W filmie  "Poważny człowiek" braci Coen, podczas ceremonii Bar Micwy w synagodze, rabin stwierdza, że Żydzi nie wierzą w Niebo, jak nie-Żydzi, lecz w Olam Haba.  Ale czy Olam Haba nie jest przeznaczone wyłącznie dla żyjących w czasie jego nastania i nielicznych zmartwychwstałych, o których wspomina prorok Ezechiel? Jeżeli nie Niebo - "stan przebywania duszy razem z Bogiem",  to co czeka sprawiedliwych zmarłych w ciągu tysiącleci?

Czytaj całość
 
Dlaczego religia pomaga? ?
07.07.2010.

Dlaczego uważa się, że religia pomaga w byciu lepszym? Pomaga, jakkolwiek przecież nie gwarantuje.

Pomaga, bo religia daje człowiekowi transcendentny (wykraczający poza granice ludzkiego poznania i bytu) punkt oparcia dla zasad etycznych i sumienia.

Czytaj całość
 
Rola przestrzegania rytuałów w judaizmie
07.07.2010.

Przestrzeganie Szabatu, stosowanie się do reguł koszerności – to nie są cele, ale metody osiągnięcia celu, a każde z praw judaizmu zawiera w sobie (nierzadko ukryte) etyczne lub prowadzące do etyki przesłanie i do tego etycznego przesłania trzeba dotrzeć, trzeba sobie z niego zdawać sprawę, aby osiągnąć cel. Przykazania są narzędziami, które daje ludziom judaizm, aby mogli zbliżać się do tego celu, dlatego „religijny” nie oznacza wcale – w ostatecznym wymiarze – jedynie „przestrzegający przykazań”, ale oznacza „etyczny” (i tu najważniejsze są prawa relacji człowiek-człowiek) i „święty” (tu z kolei działają prawa relacji człowiek-Bóg).

"Przykazania zostały dane jedynie po to, aby uszlachetniać ludzi. Bo jaką różnicę sprawia Bogu, czy szyję zwierzęcia przecina się od przodu, czy od tyłu? Celem praw, które Bóg wydał, jest doskonalenie istot ludzkich" (Bereszit Raba 44, 1)

John Wilson , 614 commandment/

 
Część III Judaizm podzielony, czyli jaką drogą do Boga
04.07.2010.
Jeszcze pod koniec okresu judaizmu biblijnego zaczął się uwidaczniać wśród jego wyznawców podział. Spośród istniejących wówczas odłamów wymienić należy samarytan, saduceuszy i faryzeuszy. Poza tymi odłamami istniało także ugrupowanie mające charakter zakonu, które określano mianem esseńczyków. W VIII w. n.e. powstała sekta karaimów, której twórca Anan ben Dawid, odrzuciwszy późniejszą tradycję talmudyczną, uznawał tylko Biblię. Sekta ta rozprzestrzeniła się najpierw na terenie Bizancjum, a potem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od XII w. w Europie Zachodniej (gł. w Hiszpanii) rozwinął się mistyczny kierunek zwany kabałą, który wytworzył bogatą literaturę, z jej główną księgą Zohar (Blask).
Czytaj całość
 
Część II Kult religijny: ofiara i modlitwa
04.07.2010.
W judaizmie, zwłaszcza okresu biblijnego, bardzo ważne miejsce zajmowała ofiara. Stosowano zarówno ofiary krwawe (ze zwierząt), jak i bezkrwawe (z płodów rolnych), które składano na ołtarzach. Rozróżnić można ofiary całopalne, zapewniające pomyślność i urodzaj, oraz ofiary zwykłe, które miały odnowić lub umocnić więź między człowiekiem a Bogiem. W wypadku ofiar zwykłych na ołtarzu spalano tylko część zabitego zwierzęcia ofiarnego, resztę przeznaczano dla kapłana oraz uczestników uroczystości. Tylko w wyjątkowych sytuacjach na ołtarzu palono całe zwierzę ofiarne. Spożywanie krwi było zakazane.
Czytaj całość
 
Część I - W co wierzą Żydzi?
04.07.2010.
Religią Żydów jest judaizm, zwany także wyznaniem mojżeszowym lub mozaizmem. Żydzi, pomimo znacznego rozproszenia, zostali wierni swej religii. To właśnie judaizm przez wieki był wyznacznikiem żydowskości. Jednak w ostatnich dwóch wiekach dla wielu Żydów wyznawana religia przestawała być najważniejszym elementem ich tożsamości. Wielu nie przestrzega wszystkich rygorów wymaganych przez tradycyjny judaizm, ale praktykuje jedną z jego zreformowanych form.
Czytaj całość
 
Kiedy błogosławieństwo jest przekleństwem
29.06.2010.
Na całym świecie Żydzi modlą się za pomyślność władz oraz kraju, w którym mieszkają. W czasie wojny zanosili modły nawet za... Hitlera. Obowiązek modlenia się za pomyślność rządzących państwem ma swoje źródło w słowach proroka Jeremiasza: „Starajcie się o pomyślność kraju, do którego was zesłałem, bo od jego pomyślności zależy wasza pomyślność” (Jr 29:7). W Talmudzie zapisano wypowiedź rabiego Chaniny: „Módlcie się za pomyślność władcy, ponieważ tylko strach przed nim powstrzymuje ludzi od pożarcia się nawzajem”.
Czytaj całość
 
Rozwód
10.06.2010.
Czytaj całośćOd tysięcy lat judaizm nie przeciwstawia się rozwodom. Zawsze były one akceptowane, aczkolwiek traktowane jako zło konieczne. Judaizm utrzymuje, że lepiej by para się rozeszła, niż żyła razem w ciągłym konflikcie i niechęci. Zgodnie z prawem żydowskim mężczyzna może rozwieść się z kobieta z dowolnego powodu. Lub  bez powodu. Talmud  głosi, ze do rozwodu może dojść, gdy żona źle przyrządziła kolację lub po prostu dlatego, że mężowi podoba się bardziej inna kobieta. Zgoda kobiety na rozwód nie jest konieczna. W niektórych okolicznościach prawo żydowskie nakazuje rozwód: kiedy żona przyznaje się do zdrady mąż musi od niej odejść, nawet jeśli byłby skłonny jej przebaczyć. Nie znaczy to jednak, ze judaizm lekceważy rozwody.
Czytaj całość
 
««  start « poprz. 1 2 3 4 5 nast.  » koniec »»

ATTENTION !

About the visits to the grave of Akiva Eger please get in touch with Mrs. Estera by phone +48 726 100 199 Or via email gekafka@jewish.org.pl

Szabat - informacje

Kochani, spotkania szabatowe odbywają się w każdy niebieski.jpgpiątek o godz. 19:00.

W każda sobotę modlitwy w Synagodze odbywają się od godz. 9:30 do 11:00.

POLIN

Wirtualny spacer po wystawie stałej

polin.jpg

15-activity Jewish community of Poznan

15c.jpg

15-lat naszej Gminy

tora.jpg

Codzienna Miszna

rapoport.jpg

IRENA SENDLER-KONCERT

sendler.jpg

Warsztaty w Gminie

taniec.jpg

Blog Leona Jedwabia z Australii

Moja podróz przez Holokaust

jedwab2.jpg 

Albumy PICASA

NASZE ALBUMY KLIKNIJ
erec.jpg
wikipardes.jpg

Koszerne produkty

kosher.jpg

 

mhzp_logo_new3755.jpg
fdzz.jpg

nissenbaum.jpg
wirtualny.jpg
tskz.jpg

Shavei Polska

shavei.jpg
fzplogo.jpg

Chabad

chabad.jpg
torun.jpg

Copyright © 2008 by www.poznan.jewish.org.pl