Liste produktów spożywczych i niespożywczych na Pesach zatwierdzonych przez Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha.
można pobrać ze strony:

http://www.jewish.org.pl/index.php/pl/bwi-kalendarz-i-cykl-iycia-mainmenu-68/4096--lista-produktow-na-pesach.html

Wiele wskazuje na to, że po latach Polacy odkrywają na nowo swoje utracone Żydowskie dziedzictwo, a antysemityzm jest coraz mniej popularny - pisze "Guardian".

Na Kazimierzu, dawnej żydowskiej dzielnicy Krakowa, oznaki ożywienia widać wszędzie. Istnieją już restauracje z hebrajskimi napisami, centra społeczności żydowskiej, gdzie studenci mogą zjeść posiłki w czasie szabatu, a ostatnio powstało nawet przedszkole żydowskie. Wielkim wydarzeniem jest również Festiwal Kultury Żydowskiej, który co roku przyciąga prawie 13 tysięcy odwiedzających.  

4 Nisan 5771 / 8 kwietnia 2011

Zapalenie swiec godz. 19:19

Hawdala - 9 kwietnia godz. 20:32

Paraszat Mecora - rabin Boaz Pash

W Torze chasydzkiej mamy dwie podstawowe wartosci, bez których nie mo¿na s³u¿yæ Haszem, tak jak siê powinno: s± to rado¶æ i pokora. Rabin Klonimus Kalman naucza, ¿e te dwie wartosci s± ze soba powi±zane, zale¿± od siebie nawzajem i bez jednej nie bêdzie drugiej. Tego uczymy siê w zwi±zku z „mecora” – trêdowatym. Na pocz±tku Tora uczy nas praw dotycz±cych trêdowatego. „Dalej powiedzia³ Pan do Moj¿esza i Aarona: Je¿eli u kogos na skórze cia³a pojawi siê...nabrzmienie albo wysypka, albo bia³a plama, która na skórze jego cia³a jest oznak± tr±du, to przyprowadz± go do kap³ana Aarona albo do jednego z jego synów kap³anów…  Kap³an stwierdzi to i uzna cz³owieka za nieczystego”. (Wajikra 13:1-3)

Chasidut uczy, ¿e tr±d nie jest chorob± cia³a lecz chorob± duszy cz³owieka i tylko jej objawy pojawiaj± siê na ciele jako tr±d.

Co to za wewnêtrzna choroba trêdowatego? To choroba pychy. Pycha pozbawia go równie¿ rado¶ci. Pycha i smutek razem sprowadz± tr±d, chorobê duszy, która objawia siê fizycznie.

Jak, w takim razie, mo¿na wyleczyæ trêdowatego?

Mo¿na pomy¶leæ, ¿e trzeba by by³o zwiêkszyæ rado¶æ.  Mi³e towarzystwo, rozmowy, ¿arty itd. poprawi± nastrój i uciesz±.  Mo¿na by by³o za³o¿yæ, ¿e Tora powie trêdowatemu, by zbli¿y³ siê do ludzi.

Ale nie.  Tora przykazuje ca³kowite odosobnienie trêdowatego.

„Przez ca³y czas trwania tej choroby bêdzie nieczysty. Bêdzie mieszka³ w odosobnieniu. Jego mieszkanie bêdzie poza obozem”. (Wajikra 13:46)

(Dobrze, cynicy powiedz±, to dlatego, aby inni siê od niego nie zarazili ale dla nas, w ¶wiecie chasydzkim, w którym takie rzeczy techniczne nie maj± znaczenia, wszystko jest czyst± duchowo¶ci±.)

Tak to wyja¶nia Rabin Klonimus Kalman

Potrzba tu rado¶ci ale rado¶ci innego rodzaju. Nie rado¶ci z przyjació³, lecz rado¶ci, która nadchodzi po ¿a³owaniu za grzechy (zrobieniu teszuwy).

Trêdowaty zostaje zmuszony do odosobnienia.  Siedzi, my¶li o swoich uczynkach i zaczyna ¿a³owaæ za grzechy.  Odsuniêcie siê od przyjació³ da mu czas na zastanowienie siê, zmniejszy jego pychê.  Samotno¶æ zmniejszy jego zale¿no¶æ od spo³eczeñstwa i sprawi, ¿e pêknie mu serce.

Gdy serce pêka, odczuwamy pokorê i ca³kwite poni¿enie – wtedy cz³owiek mo¿e zrobiæ  prawdziw± teszuwê z g³êbi serca.  ¯a³owanie za grzechy wynikaj±ce z pokory i poni¿enia daj± mu ogromn± rado¶æ, rado¶æ wyp³ywaj±ca z g³êbi serca, poniewa¿ pokora i rado¶æ zawsze chodz± parami.

Innymi s³owy: w paradoksalny sposób smutek, który nadchodzi wraz z teszuw± jest drog± do prawdziwej rado¶ci.

Gdy ten stopnieñ wyleczenia zostanie osi±gniêty, mo¿na zorganizowaæ ceremoniê oczyszczania, jak opiane jest na pocz±tku naszej parszy.

„To jest prawo dotycz±ce trêdowatego w dniu jego oczyszczenia: bêdzie przyprowadzony do kap³ana, a kap³an wyjdzie poza obóz. Je¿eli kap³an stwierdzi, ¿e trêdowaty zosta³ uzdrowiony z choroby tr±du” (Wajikra 14:2-3)

„Z choroby tr±du” pychy – zosta³ uzdrowiony.  „Kap³an” symbolizuje rado¶c z ca³kowitej teszuwy.

Tak napisano w ksiêdze Zohar:

R. Jehuda zacz±³ dyskusjê, mówi±c: „S³u¿ Haszem z rado¶ci±, stañ przed jego obecno¶ci± ¶piewaj±c” (Tehilim 100:2). Nauczyli¶my siê, ¿e ka¿dy rodzaj pos³ugi, jak± chce cz³owiek wykonaæ przed Naj¶wiêtszym, niech bêdzie b³ogos³awiony, powinna zostaæ wykonana z rado¶ci± i chêtnym sercem, aby pos³uga by³a ca³kowita. Je¶li powiesz, ¿e niemo¿liwe to jest przy sk³adaniu ofiary, poniewa¿ cz³owiek z³ama³ prawo Pana, prawo Tory i ¿a³owa³ za grzechy przed swoim Panem, jak móg³by stawiæ Mu czo³a?  Co najmniej ze z³amanym duchem.  Gdzie jest rado¶æ?  Gdzie jest ¶piew?

Odpowiedzia³: Uczyli¶my siê tego.  Cz³owiek, który zgrzeszy³ przed swym Panem i z³ama³ jego prawo powinien byæ skruszony, gdy przychodzi z³oy¿æ ofiarê i naprawiæ krzywdê.  Najlepiej gdy zap³acze.  Nie ma tu rado¶ci ani ¶piewu. S± one obmy¶lone przez kap³anów i lewitów, którzy dodaja mu rado¶c i ¶piew.  Rado¶æ ustanowiona zostaje przez kap³ana, poniewa¿ jest on zawsze daleki od os±du. Kap³an powinien zawsze miêc bardziej radosne i szczê¶liwe oblicze ni¿ reszta ludzi, poniewa¿ jego korona KAP£AÑSTWA siê do tego przyczynia.

Kap³an pos³uguje siê ró¿nymi przedmiotami, symbolizuj±cymi pokorê, jak na przyk³ad:

„to kap³an ka¿e, ¿eby ten, który ma byæ oczyszczony, przyniós³… kawa³ek drzewa cedrowego, nitki karmazynowe i hizop…”. (Wajikra 14:4)

Raszi wyja¶nia:

„Drzewo cedrowe – wybrano drewno wysokiego drzewa, poniewa¿ jego wysoko¶æ jest kar± za wywy¿szanie siê. Nitki karmazynowe i hizop – jakie jest lekarstwo, które mo¿e go uzdrowiæ?  Powinien zni¿yæ siê z pozbyæ siê arogancji jak robak i jak hizop.” (Raszi Wajikra 14:4).

Gdy cz³owiek mieæ bêdzie znów pokorê, kap³an mo¿e dodaæ mu rado¶ci i pozwoliæ mu wróciæ do zwyklego ¿ycia spo³ecznego.

„Potem wróci do obozu…” (Wajikra 14:8)

Gdy bêdzie i pokorny i radosny.

Rabin Boaz Pash - T³umaczy³a Yael Robinson
Dziêkujemy organizacji Shavei Israel za udostêpnienie

Podajemy nr konta dla tych, którzy chcieliby pomóc w renowacji synagogi i budowie Centrum Dialogu:

FUNDACJA SYNAGOGA NOWA - CENTRUM DIALOGU W POZNANIU
ul. Stawna 10, 61-759 Poznań
Przewodnicząca Fundacji SYNAGOGA NOWA - CENTRUM DIALOGU
Alicja Kobus
 
Regon: 300863246, 21524819, NIP 7781463275
Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, ul. Grzybowska 53/57
(wpisana pod numerem KRS 14843 do Rejestru Przedsiębiorców,

prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy,

XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,
NIP 5260006841) Oddział w Warszawie, ul. E. Plater 53 3, 00-113 Warszawa
 
Bank otworzył na rzecz Fundacji rachunek bieżący w PLN o numerze:
PL 51124062471111001018759036

KONTO WALUTOWE

BANK PEKAO SA od. Warszawa

Synagoga Nowa Centrum Dialogu w Poznaniu

BIC: PKO PPL PW

PL 33 1240 6218 1978 0010 5441 8852

26 Adar II 5771 r. 1 kwietnia 2011 19:07

Hawdala - sobota 2 kwietnia godz.20:19

Parszat Tazria I 

Rabin Boaz Pash

Jaki kształt posiadał człowiek w chwili swego stworzenia? „Dalej powiedział Pan do Mojżesza: Powiedz do Izraelitów: Jeżeli kobieta zaszła w ciążę i urodziła chłopca…” (Wajikra 12:1-2). Raszi, w komentarzu do owego pasuku, twierdzi: “Kiedy kobieta zaszła w ciążę - R. Simlai powiedział: Tak jak stworzenie ludzkości nastąpiło dopiero po stworzeniu każdego rodzaju zwierząt lądowych i ptaków w Dziele Stworzenia, tak samo jego nauczanie wyjaśnione jest dopiero po nauczaniu dotyczącym zwierząt lądowych i ptaków.” (Raszi Wajikra 12:02)

Rabi Klonimus Kalman stawia pytanie – „Dlaczego, tak naprawdę, człowiek został stworzony właśnie po stworzeniu zwierząt lądowych i ptaków? Czy oznacza to, że człowiek jest najniżej w hierarchii stworzeń? Czy najwyżej?

Wróćmy do historii stworzenia człowieka. Istnieje sprzeczność pomiędzy historią stworzenia opisaną w pierwszym rozdziale księgi Bereszit a historią opisaną w rozdziale drugim. Oto pasuk z rozdziału pierwszego:

„Stworzył więc Bóg człowieka… stworzył mężczyznę i niewiastę”. (Bereszit 1:27)

Tymczasem historia w rozdziale drugim opowiada o tym, jak stworzona została kobieta-

“Wtedy to Pan sprawił, że mężczyzna pogrążył się w głębokim śnie, i gdy spał, wyjął jedno z jego żeber, a miejsce to zapełnił ciałem. Po czym Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował niewiastę. A gdy ją przyprowadził do mężczyzny…” (Bereszit 2:21-22)

Jak mamy rozumieć ową różnicę pomiędzy tymi dwiema historiami?

Talmud w Masechet Brachot (61) odpowiada na to pytanie:

„Rabin Jeremia ben Eleazar powiedział: „Bóg stworzył dwa oblicza pierwszego człowieka i z jednego z nich powstała kobieta” (Brachot 61a)

Innymi słowy chodzi o ciało posiadające dwie twarze (stworzenie opisane w rozdziale pierwszym), które zostają następnie rozdzielone przez Świętego, niech będzie błogosławiony (historia opisana w rozdziale drugim).

Midrasz podaje wyjaśnienie, autorstwa tego samego uczonego –

„Rabin Jeremia ben Eleazar powiedział: „Kiedy Święty, niech będzie błogosławiony, stworzył człowieka – stworzona została hemafrodyta (obojnak). (Midrasz Raba Bereszit 8:1)

Według Talmudu, pierwszy człowiek posiadał dwie twarze i dwa zestawy cech płciowych – zarówno męskie jak i żeńskie, oddzielone od siebie i składające się na jedno ciało. Każdy z tych „zestawów” otrzymał własną „twarz” (rozumianą tu jako tożsamość i osobowość). Midrasz zgadza się z Talmudem co do tego, że pierwszy człowiek charakteryzował się zarówno męskimi jak i damskimi cechami, z tą różnicą, że według Midrasza cechy te były wymieszane i pierwszy człowiek miał tylko jedną twarz.

Rabin Klonimus Kalman postrzega te dwie opinie jako dwa różne podejścia do życia:

Kabała uczy, że „męskość” i „żeńskość”  to specjalne charakterystyki: „męskość” to działanie, oddziaływanie i dawanie materii temu światu. „Żeńskość” to otrzymywanie, absorbowanie i nadawanie kształtu. Dla przykładu – mężczyzna przynosci do domu warzywa z pola, kobieta przyrządza z nich sałatkę i gotuje z nich obiad.

Tak opowiada Gemara:

„R.  Jose spotkał Eliasza i rzekł do niego: ‘Napisane jest: ”uczynię mu pomoc” (Bereszit 2:18); w jaki sposób kobieta może pomóc mężczyźnie? Drugi odpowiedział: Kiedy mężczyzna przynosi do domu zboże, czy żuje zbożę? Kiedy przynosi len, czy zakłada na siebie len? Oczywiście, że nie. Jego żona miele zbożę i przędzie leb. Czyż nie sprowadza ona światło na jego oczy i czyż nie stawia go na nogi!” (Jewamot 63b)

R. Klonimus Kalman wyjaśnia:

„Człowiek został stworzony by oddziaływać (wpływać) na świętość we wszystkich światach – oto „męskość” w człowieku, oddziaływanie.

Posiada on także zdolność, by otrzymywać dobre wpływy pochodzące ze wszystkich światów – oto „żeńskość” w człowieku, otrzymywanie.

Midrasz, który podaje, że „stworzona została hemaafrodyta”, uważa połączenie „męskości” i „żeńskości” jako perfekcyjny sposób służenia Bogu (hebr „awodat Haszem”) – zarówno oddziaływanie jak i otrzymywanie.

Talmud mówiący o „dwóch twarzach” zauważa kontrast i sprzeczność pomiędzy charakterystykami „męskości” i żeńskości”, pomiędzy „oddziaływaniem” i „otrzymywaniem”.

Mamy tu do czynienia z fundamentalnym sporem pomiędzy podejściem „zarówno to jak i to”, a podejściem promującym podzielenie „albo to, albo to”.

W odniesieniu do zagadnienia czasu, jedno podejście twierdzić będzie” „albo pierwsze albo ostatnie”, a drugie podejście: „pierwsze i ostatnie razem”.

Wróćmy do naszego wyjściowego pytania – czy to, że człowiek człowiek został stworzony ostatni, oznacza, że sytuuje się on najniżej w hierarchii stworzeń? Czy najwyżej?

Talmud przedstawia dwie możliwości:

„Nasi Rabini nauczali: Adam został stworzony jako ostatni ze wszystkich stworzeń, w przeddzień Szabatu. Dlaczego? …Po to, by kiedy ogarnie go zbyt wielka duma, przypomnieć sobie mógł, że komary były wcześniej od niego na tej ziemi.

Inna odpowiedź brzmi: By mógł natychmiast wejść w realizację przykazania (uświęcanie Szabatu). Kolejna odpowiedź: By mógł prosto udać się na ucztę (tj. cała przyroda powinna być gotowa, na jego oddziaływanie). Zagadnienie to porównane może być do króla z kości i krwi, który zbudował pałace, umeblował je i przygotował ucztę, a następnie zaprosił tam gości…”(Sanhedryn 38a)

Człowiek jest najniżej i zarówno najwyżej w hierarchi stworzeń. Jest „oddziaływaniem” na świat, na wszystko, i jednocześnie „przyjmuje” ze świata, ze wszystkiego. Jest ostatni w aspekcie czasu ale pierwszy w hierarchi ważności. W zakresie jego możliwości jest być najlepszym i sytuować się najwyżej ze wszystkich stworzeń jak i być najgorszym i spaść poniżej wszystkich stworzeń.

Co, w rzeczywistości jest lepsze? Połączyć otrzymywanie z dawaniem, czy raz skupić się na dawaniu a raz na otrzymywaniu? Pytanie to pozostawimy otwarte.

Rabin Boaz Pash - Tłumaczyła Daniela Malec

Dziękujemy organizacji Shavei Israel za udostępnienie tekstu.

Parsza Tazria II

Tym razem chcę się skupić na liczbach i kontekście, w jakim się pojawiają. Prawda jest taka, że z początku planowałem wyjaśnienie wszystkiego, o czym mowa, ale okazało się to zbyt skomplikowane, ponieważ mędrzec, którego pismami chcę się zająć ma bardzo specyficzny styl pisania, który można sprowadzić do stwierdzenia: „Zobaczymy, czy jesteście w stanie to odcyfrować...”. Zajmę się zatem jednym z konceptów z całej konstrukcji myślowej, którą zbudował ów wielki filozof w oparciu o wspomnianą tematykę.

Trzynaścioro Polaków zostało odznaczonych medalami Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, przyznawanymi przez państwo Izrael za ratowanie Żydów w czasie okupacji.

Podczas uroczystości w Warszawie medale Sprawiedliwy wśród Narodów Świata wręczył ambasador Izraela w Polsce, Zvi Rav-Ner.

Wina jest oczywiście przypisana do sprawców, których bestialstwo i nieludzkie instynkty nie znają granic. Jednak krótkowzrocznością jest ignorowanie skutków polityki premiera Netanjahu, która ułatwiła zarówno terror, jak i dalsze pogorszenie strategicznej pozycji Izraela.

19 Adar II 57714/25 marca 2011r.

Zapalenie świec godzina 17:55

Hawdala sobota 19:05

Parshat Shemini

W judaizmie istnieje wiele praw dotyczących koszerności. Tora zakazuje jedzenia wielu rodzajów zwierząt a pozwala na jedzenie innych. „Oto zwierzęta, które będziecie jeść spośród wszystkich zwierząt, które są na ziemi… Ale następujących zwierząt, mających rozdzielone kopyto i przeżuwających nie będziecie jedli… Będziecie jedli następujące istoty wodne… Spośród ptaków będziecie mieli w obrzydzeniu i nie będziecie ich jedli, bo są obrzydliwością… Wszelkie latające czworonożne owady będą dla was obrzydliwością… Ale będziecie jeść spośród czworonożnych latających owadów…” (Wajikra 11)

Co jest naczelną zasadą w tej kwestii?  Dlaczego część ze zwierząt jest zakazana, a część dozwolona?  I w ogóle, dlaczego przepisy dotyczące koszerności są konieczne?

Rabin Klonimus Kalman daje wyjaśnienie kabalistyczno – chasydzkie:

Głównym celem pracy nad świętością człowieka jest wysublimowanie jego cielesności.  Gdy materia staje się wysublimowana, człowiek może połączyć się ze światłem Ein Sof Stwórcy i przyjąć to światło do swej duszy.

Problemem są „przegrody”, oddzielające  światło od człowieka i przeszkadzające w przyjęciu  bogactwa.

„Lecz wasze winy wykopały przepaść między wami a waszym Bogiem…” (Jeszaja 59:2)

Przyciągając czystość i świętość, człowiek raz po raz, sublimuje siebie i pozbywa się  „przegród”.

W zasadzie każdy pokarm cielesny ma negatywny wpływ na człowieka.  Stwarza w nim więcej cielesności, więcej przyziemności i w ten sposób oddala go od duchowego Stwórcy i stwarza w nim dodatkowe oddzielające „przegrody”.

Z drugiej strony, właśnie w miejscu gdzie mamy do czynienia z cielesnością, mamy możliwość naprawić tę cielesność, jest tam miejsce na „wzniesienie iskier” zawartych w tej cielesności.

W pożywieniu czystym rytualnie , które jest przez Torę dozwolone do jedzenia, znajdują się iskry, które człowiek  uwalnia w momencie jedzenia.  Lub też są to święte dusze będące w tym pożywieniu, mające nadzieję, że nadejdzie dla nich tikun (naprawa) poprzez to, że zjedzone zostaną z odpowiednią kawaną (zamiarem) i w ten sposób ta święta dusza znajdzie swój tikun (naprawę) poprzez połączenie się z duszą człowieka, który je.

W przeciwieństwie do tego, pożywienie nieczyste rytualnie, które Tora zabroniła nam jeść, mimo że w nim też znajdują się iskry świętości, są tak bardzo oddalone i utkwione w nieczystości, że nie można ich uwolnić poprzez ich zjedzenie lub też dusze w nich znajdujące się są duszami złoczyńców i nie chcemy, żeby przykleiły się do nas i weszły w naszą duszę.

Źródło zwierząt – tłumaczy dalej Rabin Klonimus Kalman – znajduje się  w miejscu bardzo wysokim w światach duchowych, w opowieści  "merkawa”  (rydwan) wizji Jechezkela:

„Oblicza ich miały taki wygląd: każda z czterech istot miała z prawej strony oblicze człowieka i oblicze lwa, z lewej zaś strony każda z czterech miała oblicze wołu i oblicze orła”. (Jechezkel 1:10)

I dlatego wolno je spożywać, ponieważ przyłączą się do „merkawa” (rydwanu) świętości.  (Słowo wyjaśnienia:  Służenie Bogu według chasydyzmu polega na tym, że człowiek staje się „merkawa” (rydwanem) świętości, „niosącym” szechinę (boskość) na tym świecie, tak samo jak „merkawa” (rydwan) na wysokościach, co przynosi zaszczyt Bogu.”

Ale podstawa kabalistyczna mówi, że

„zarówno jedno jak i drugie sprawia Bóg” (Kohelet7:14)

Znaczy to, że tak samo jak istnieje merkawa (rydwan) świętości, tak samo istnieje merkawa (rydwan) nieczystości.  I tak jak źródło zwierząt czystych rytualnie istnieje w merkawa (rydwanie) swiętości, to źródło zwierząt zabronionych znajduje się w merkawa (rydwanie) nieczystości, i dlatego zabronione jest ich jedzenie , aby dusza nie połączyła się z sitra achra (złą stroną).
które będziecie jeść spośród wszystkich zwierząt, które są na ziemi…” (Wajikra 11:2)

Gemara:

Tana ze szkoły R. Iszmaela wyjaśnił: Werset: „Oto zwierzęta"które będziecie jeść” zaznacza, że Święty, niech  będzie błogosławiony, wziął po jednym z każdego gatunku zwierząt, pokazał je Moszemu i powiedział mu: To możecie jeść, a tego nie możecie jeść. (Chulin 42a)

:Raszi w komentarzu do naszej parszy rozwija dalej ten pomysł

“Oto zwierzęta – uczy nas to, że Mosze brał każde zwierzę i pokazywał je Izraelowi.  Te możecie jeść, a tych nie możecie!  Wziął też w rękę każde z gatunków wodnych stworzeń i pokazał je.  Tak tamo z ptactwem: A te z ptactwa będą dla was obrzydliwe.  I w odniesieniu do robactwa: te będą dla ciebie nieczyste. (W każdym z tych przypadków, midrasz zaznacza, że Mosze używał słowa „oto” które zwykle podkreśla, że mówiący wskazuje na coś co jest blisko słuchającego.”). (Raszi Wajikra 11:2)

Mądry wie i rozpoznaje czy zwierzę jest koszerne czy nie, czy dobre jest do jedzenia czy nie.  Jak?  Wiedząc, czy człowiek będzie mieć siłę, by zrobić tikun (naprawę) i wznieść je do świętości, czy to jedzenie da mu więcej siły do służenia Bogu – wtedy jest koszerne.  Ale jeśli człowiek nie ma siły, by  zrobić tikun (naprawę), lecz przeciwnie, zjedzenie danego zwierzęcia przyczyni się do spadku duchowości i przeszkadzać będzie w służbie Bogu – nie jest koszerne.

Tak Rabin Klonimus Kalman wyjaśnia w imieniu Rabina Jechiela Michala ”Magida ze Złoczowa”, ucznia Baal Szem Towa i Magida z Międzyrzeca modlitwę Rabina Nechonii ben Hakana, która mówi: „Niech będzie wola Twoja, Boże mój Panie … bym nie mówił o nieczystym – czyste a o czystym – nieczyste…” (Brachot 28b)

W tej modlitwie – wyjaśnia R. Jechiel Michal – mądry modli się, żeby jego przeczucie co do danej potrawy nie zmyliło go, aby mógł rozpoznać czy jest czyste czy jest nieczyste.

Rabin Boaz Pash - Tłumaczyła Yael Robinson
Dziękujemy organizacji Shavei Israel za udostępnienie tekstu