"Natura ludzka podlega działaniu dwóch potężnych sił: jecer hara i jecer hatow. Jecer hara jest instynktem wyrosłym z egoizmu i jest odpowiednikiem tego, co tysiące lat później Zygmunt Freud określił jako id: skupia w sobie energię agresji, niemoralnych pożądań, egoistycznych zachcianek i inklinacji. Jecer hatow jest natomiast ekwiwalentem freudowskiego superego. Jest to system wartości (społecznych norm), uznawanych przez człowieka za własne, które kierują go w stronę dobra - w miarę, gdy dojrzewa społecznie i indywidualnie."

Czy Judaizm uważa że człowiek jest z natury dobry?

Człowiek ma wolną wolę; wszystko oprócz niej nie zależy od niego, ale od Boga. Znaczy to, że człowiekowi dane jest bardzo wiele.

W antycznej epoce judaizmu istniały trzy poglądy na problem przeznaczenia. Saduceusze zaprzeczali całkowicie istnieniu przeznaczenia. Faryzeusze uważali, że człowiek podlega przeznaczeniu w materialnym wymiarze swojej egzystencji, natomiast jest całkowicie wolny w wymiarze duchowym. Jedynie esseńczycy uważali, że wszystko podlega przeznaczeniu. 

Pogląd faryzeuszy stał się stanowiskiem dominującym w judaizmie. Rabi Akiwa jest autorem słów: „Wszystko jest przewidziane, ale wolna wola jest dana” (Pirke Awot 3, 19), a rabi Chanina mówi: „Wszystko jest w mocy Boga, oprócz bojaźni przed Bogiem” („Wszystko jest w rękach Boga prócz bojaźni Bożej”) (Berachot 33b, Nida 16a).

Izraelscy archeolodzy z Urzędu ds. Starożytności poinformowali w niedzielę o niezwykłym odkryciu – nieopodal Ściany Płaczu odnaleźli glinianą pieczęć sprzed 2000 lat. Na pieczęci widnieje napis w języku aramejskim: „czysty dla Boga”, co sugeruje, że była używana podczas rytuałów w Świątyni. „Wydaje się, że znaleziony obiekt był używany do oznaczania produktów, które były przynoszone do Świątyni i spełniały wymóg rytualnej czystości” – stwierdził w oświadczeniu zajmujący się odkryciami archeologicznymi Urząd ds. Starożytności.

Parszat Wajiszlach

 Rabin Pash

 Rabin Rapoport

Oczywiście że nie może zabraknąć wspaniałego musu jabłkowego do świątecznych latkes. O wiele prościej byłoby kupić gotowy, ale...to już nie to samo. Nastrój świateczny tworzymy również poprzez wspólne przygotowywanie posiłków, ten czas jest dla rodziny bardzo cenny. Codzienne obowiązki, praca i te wszystkie inne zajęcia które pochłaniaja czas, często zmuszają nas do pośpiechu, ograniczając kontakt rodzinny. Jakże miło wspominam właśnie te wspólne chwile, kiedy jeszcze byliśmy dzieciakami...cała nasza piątka kszątała się razem z Mamą po kuchni i dla każdego było zajęcie. W powietrzu unosiły się te czarowne świąteczne zapachy wanilii, konfitur, wszyscy upaprani mąką a buzie umazane były resztkami kremu wylizywanego z misek. Naszą najmłodszą siostrę, kiedy jeszcze raczkowała, wsadzaliśmy do głębokiej michy i wsuwaliśmy pod stół, aby jej nie zdeptać. Takich chwil nie zapomina się...

Zapraszam więc do wspólnego przygotowania domowego musu jabłkowego, który będzie wspaniałym dodatkiem do chrupiących latkes .

składniki:

8 jabłek granny Smith lub innych podobnych

½ szkl. Soku jabłkowego 100%

1 łyżeczka cynamonu

3 całe gożdziki

Cukier do pożądanej słodkości

Garść rodzynek (opcjonalnie)

Jabłka, umyte oczywiście, obieramy, usuwamy gniazda nasienne, kroimy w kostkę, ćwiartki, jak kto chce i zalewamy sokiem, dodając pozostałe składniki. Gotujemy na niskiej temperaturze pod przykryciem do czasu rozgotowania jabłek, uzupełniając ewentualnie wyparowany płyn, do uzyskania konsystencji musu. Usuwamy gożdziki i w zasadzie mus gotowy.

Ja nieco uprościłam przepis, ponieważ tradycyjnie Mama nie używała gotowego soku jabłkowego, gotowała najpierw obierki i wycięte gniazda w niewielkiej ilości wody przez 20-30 minut, przecedzała i w uzyskanym płynie gotowała dalej same jabłka z dodatkami.

Chanuka Sameach!

Ten mój wypróbowany przepis proponuję również na chanukowy posiłek /np do łososia w ziołach/, albowiem jest przygotowany z użyciem oliwy, aby tu tradycji stało sie zadość. Oczywiście możemy wykorzystać ten pomysł również jako danie dnia powszedniego :)Wystarczy trochę cierpliwości, a zwykłe ziemniaki przekształcą się w iście królewską ucztę

Potrzebne nam będzie kilka /w zależności od możliwości chętnych do jedzenia/ średnich nieuszkodzonych ziemniaków z dużą zawartością skrobii, najlepsze są tzw sałatkowe o zwartej konsystencji.

Ziemniaki szorujemy pod bieżącą wodą, układamy w garnku i zalewamy wrzątkiem, gotujemy kilkanaście minut, patyczkiem sprawdzając twardośc. Nie mogą się rozgotować, ale też nie moga być twarde, nie powinna być popękana skórka, tak że pilnujmy garnka, zapomnijmy o naszym ulubionym serialu który akurat leci w TV :).

Odcedzamy na durszlaku i pozostawiamy do ostudzenia na kilka godzin a najlepiej takie ziemniaki ugotować poprzedniego dnia.

Najlepsze zioła są te, które sami sobie ususzymy, mamy pewność co do ich koszerności, ale wszystkie dostepne w sklepach są również koszerne, pod warunkiem że nie posiadają żadnych domieszek, muszą być 100% czyste zioła.

Przystępujemy do przyrzadzenia mieszanki ziołowej:

następnie  mieszamy z pozostałymi:

1/2-koperek, 1/2-szczypiorek, , 1/4:1/2- papryka ostra lub pieprz cayen, 1/2-czosnek, 1/4-kurkuma.

Ziemniaki ze skórką kroimy w 6-tki, ostrożnie aby nie poszarpać brzegów i smażymy na rozgranym, ok 1cm na patelni teflonowej oleju pół na pół z oliwą z oliwek z każdej strony do uzyskania złoto-brązowego koloru, /nie przypalać bo bedą gorzkie/. Pod koniec smażenia obsypujemy obficie ziołami, lekko przemieszać, gotowe. W razie potrzeby dosolići oprószyć świeżo zmielonym czarnym pieprzem. Smacznego!

składniki

• 1 / 2 szklanki oliwy z oliwek
• 2 łyżeczki. świeżo wyciśniętego soku z cytryny
• 2 łyżeczki. suszonego oregano
• 2 łyżeczki. suszonej bazylii
• 1 / 2 łyżeczki. sól
• 1 / 2 łyżeczki. świeżo zmielony pieprz
• 6 ząbków czosnku przeciśniętych przez praskę
• 4 filety z łososia (bez skóry) - ok. 180gr każdy

przygotowanie:

1  Pędzelkiem posmaruj blaszkę do pieczenia/ najlepiej gdy użyjesz teflonowej, wielkością przystosowanej do ilości ryby/
2. W małej misce wymieszać wszystkie składniki przypraw z oliwą i cytryną
3. Łososia ułóż na blaszce, zalej marynatą i pozostaw przez 1 / 2 godziny

. Rozgrzej piekarnik do 375 ° C (190 ° C).
4. Odlej marynatę, blaszkę ustaw na niższej półce piekarnika i piecz 6-7 minut z każdej strony, aby się nieco przyrumienił.