"Natura ludzka podlega działaniu dwóch potężnych sił: jecer hara i jecer hatow. Jecer hara jest instynktem wyrosłym z egoizmu i jest odpowiednikiem tego, co tysiące lat później Zygmunt Freud określił jako id: skupia w sobie energię agresji, niemoralnych pożądań, egoistycznych zachcianek i inklinacji. Jecer hatow jest natomiast ekwiwalentem freudowskiego superego. Jest to system wartości (społecznych norm), uznawanych przez człowieka za własne, które kierują go w stronę dobra - w miarę, gdy dojrzewa społecznie i indywidualnie."

Czy Judaizm uważa że człowiek jest z natury dobry?

Człowiek ma wolną wolę; wszystko oprócz niej nie zależy od niego, ale od Boga. Znaczy to, że człowiekowi dane jest bardzo wiele.

W antycznej epoce judaizmu istniały trzy poglądy na problem przeznaczenia. Saduceusze zaprzeczali całkowicie istnieniu przeznaczenia. Faryzeusze uważali, że człowiek podlega przeznaczeniu w materialnym wymiarze swojej egzystencji, natomiast jest całkowicie wolny w wymiarze duchowym. Jedynie esseńczycy uważali, że wszystko podlega przeznaczeniu. 

Pogląd faryzeuszy stał się stanowiskiem dominującym w judaizmie. Rabi Akiwa jest autorem słów: „Wszystko jest przewidziane, ale wolna wola jest dana” (Pirke Awot 3, 19), a rabi Chanina mówi: „Wszystko jest w mocy Boga, oprócz bojaźni przed Bogiem” („Wszystko jest w rękach Boga prócz bojaźni Bożej”) (Berachot 33b, Nida 16a).

Izraelscy archeolodzy z Urzędu ds. Starożytności poinformowali w niedzielę o niezwykłym odkryciu – nieopodal Ściany Płaczu odnaleźli glinianą pieczęć sprzed 2000 lat. Na pieczęci widnieje napis w języku aramejskim: „czysty dla Boga”, co sugeruje, że była używana podczas rytuałów w Świątyni. „Wydaje się, że znaleziony obiekt był używany do oznaczania produktów, które były przynoszone do Świątyni i spełniały wymóg rytualnej czystości” – stwierdził w oświadczeniu zajmujący się odkryciami archeologicznymi Urząd ds. Starożytności.

Parszat Wajiszlach

 Rabin Pash

 Rabin Rapoport

Oczywiście że nie może zabraknąć wspaniałego musu jabłkowego do świątecznych latkes. O wiele prościej byłoby kupić gotowy, ale...to już nie to samo. Nastrój świateczny tworzymy również poprzez wspólne przygotowywanie posiłków, ten czas jest dla rodziny bardzo cenny. Codzienne obowiązki, praca i te wszystkie inne zajęcia które pochłaniaja czas, często zmuszają nas do pośpiechu, ograniczając kontakt rodzinny. Jakże miło wspominam właśnie te wspólne chwile, kiedy jeszcze byliśmy dzieciakami...cała nasza piątka kszątała się razem z Mamą po kuchni i dla każdego było zajęcie. W powietrzu unosiły się te czarowne świąteczne zapachy wanilii, konfitur, wszyscy upaprani mąką a buzie umazane były resztkami kremu wylizywanego z misek. Naszą najmłodszą siostrę, kiedy jeszcze raczkowała, wsadzaliśmy do głębokiej michy i wsuwaliśmy pod stół, aby jej nie zdeptać. Takich chwil nie zapomina się...

Zapraszam więc do wspólnego przygotowania domowego musu jabłkowego, który będzie wspaniałym dodatkiem do chrupiących latkes .

składniki:

8 jabłek granny Smith lub innych podobnych

½ szkl. Soku jabłkowego 100%

1 łyżeczka cynamonu

3 całe gożdziki

Cukier do pożądanej słodkości

Garść rodzynek (opcjonalnie)

Jabłka, umyte oczywiście, obieramy, usuwamy gniazda nasienne, kroimy w kostkę, ćwiartki, jak kto chce i zalewamy sokiem, dodając pozostałe składniki. Gotujemy na niskiej temperaturze pod przykryciem do czasu rozgotowania jabłek, uzupełniając ewentualnie wyparowany płyn, do uzyskania konsystencji musu. Usuwamy gożdziki i w zasadzie mus gotowy.

Ja nieco uprościłam przepis, ponieważ tradycyjnie Mama nie używała gotowego soku jabłkowego, gotowała najpierw obierki i wycięte gniazda w niewielkiej ilości wody przez 20-30 minut, przecedzała i w uzyskanym płynie gotowała dalej same jabłka z dodatkami.

Chanuka Sameach!