Balonami,
girlandami i serpentynami przystrojona była w niedzielę siedziba Gminy
Żydowskiej w Poznaniu. Wszystko dlatego, że społeczność żydowska na całym
świecie obchodzi w niedzielę święto Purim. To święto radości upamiętniające
ocalenie Żydów od zagłady za czasów króla Achaszwerosza.
Zgodnie z kalendarzem żydowskim obchodzone jest zawsze 14 dnia miesiąca adar.
Purim po hebrajsku znaczy ciągnięty los.
Czytanie Tecawe (rozkażesz) przypada na tydzień
poprzedzający święto Purim. Stąd zapewne liczne próby znalezienia analogii
między tym czytaniem a Księgą Estery. Najważniejszy wydaje się fakt, że tak jak
w Księdze Estery ani razu nie ma ani jednego odwołania się do Boga, tak
tutaj próżno szukać imienia Mojżesza. To jedyne takie czytanie –
począwszy od pierwszego wersetu Księgi Wyjścia do ostatniego wersetu
Księgi Powtórzonego Prawa nie znajdziemy innego.
“I wystawią
Mi świątynię, abym zamieszkał w pośród nich.” (Szemot 15:8)
W
dzisiejszych czasach nie mamy świątyni, jednak w jej miejsce mamy synagogę,
stanowiącą „małą świątynię”. Tak pisze prorok –
„Dlatego
mów: Tak mówi Pan Bóg: Wprawdzie wygnałem ich pomiędzy narody i rozproszyłem po
krajach, jednak przez krótki czas będę dla nich małą świątynią w tych krajach,
do których przybyli.” (Księga Ezechiela 11:16)
Ponad 600 incydentów na tle rasistowskim i ksenofobicznym,
aktów dyskryminacji oraz przestępstw popełnionych przez skrajną prawicę opisuje
‘Brunatna Księga 2011-2012’ opublikowana przez Stowarzyszenie ‘NIGDY WIĘCEJ’.
Ile macew było przed wojną na tysiącu dwustu cmentarzach
żydowskich w Polsce? Może kilkaset tysięcy, może kilka milionów.Ponad czterysta
cmentarzy żydowskich nie przetrwało. Zostały zamienione w osiedla, boiska,
wysypiska śmieci, jeden w kopalnię piasku.
Minęło 10
lat od ukazania się pierwszego numeru czasopisma. Jego pomysłodawcą, wydawcą i
redaktorem naczelnym jest Zbigniew Pakuła, poznański dziennikarz zajmujący się
tematyką polsko-żydowską. Periodyk początkowo ukazywał się raz na rok, później
publikowano dwie edycje: w czerwcu i grudniu. W 2013 roku ukażą się trzy numery
pisma, które zmierza w kierunku przekształcenia się w kwartalnik.
Dnia 27
stycznia 2013 obchodziliśmy Jom HaShoah – Dzień Zagłady. Data ta stanowiąca
rocznicę wyzwolenia Obozu Koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, każdego roku
stanowi chwilę zadumy nad losem jaki naziści zgotowali Narodowi Żydowskiemu.
Poznańscy
Żydzi już w pierwszych miesiącach okupacji zostali deportowani z rodzinnego
miasta i następnie zamordowani. Większość z nich wywieziona została 13 grudnia
1939 roku. Reszta 2 i 6 kwietnia 1940r.
W styczniu 2009r. na koncercie pt. "Światło w
ciemności", który był jej poświęcony otrzymała już po śmierci czerwony
tulipan nazwany imieniem Irena Sendler wyhodowany przez Jana Ligharta z
Holandii. Tę cebulkę hodował 15 lat. Pomysłodawcą tego niezwykłego hołdu dla
Ireny Sendler była Przewodnicząca Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP
oddział w Poznaniu Alicja Bromberger Kobus.
Przypominamy
też że teren Placu rabina Akivy Egera przed synagoga Nową jak i wokół Pomnika
Ofiar obozu pracy dla Żydów w Poznaniu są obsadzone tymi wyjatkowymi kwiatami.
103 lata temu, 15 lutego 1910 roku, urodziła się Irena
Sendlerowa, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata.
Urodziła się w rodzinie patriotycznej – jej
pradziadek uczestniczył w Powstaniu Styczniowym za co został zesłany na
Syberię. Lata dzieciństwa spędziła w Otwocku. Ojciec, Stanisław
Krzyżanowski, założył tam pierwsze sanatorium przeciwgruźlicze. Irena wiele czasu
spędzała wśród żydowskich rówieśników, w wieku 5-7 lat potrafiła
porozumiewać się w jidysz. „Wychowana byłam w duchu, że obojętna
jest sprawa religii, narodu, przynależności do jakiejś rasy – ważny jest
człowiek!” – pisała w swoim życiorysie.
Władze
japońskiego miasta Minamisanriku odsłoniły pomnik izraelskich służb
ratunkowych, które pospieszyły na pomoc Japonii po katastroficznym ataku
tsunami w 2011 r. Minamisanriku było jednym z najbardziej zniszczonych miast
przez niszczycielskie fale. Pomnik odsłonięto vis-a-vis urzędu miasta.
Dokładnie tam stał izraelski szpital polowy. Na spotkanie przybył m.in.
burmistrz miasta oraz wzruszona japońska mama, której dziecko
urodziło się w tym szpitalu.
Islamistyczne
władze Egiptu sukcesywnie zalewają wodą wydrążone pod ziemią przemytnicze
tunele łączące Strefę Gazy z egipskim Synajem - poinformowali terroryści
Hamasu, którzy wykorzystują tunele do przemytu broni i materiałów wybuchowych.
Tunele służyły również do przemycania innych produktów (m.in. paliwa,
materiałów budowlanych, żywych zwierząt) i były źródłem wielkich dochodów dla
Hamasu, który pobierał od przemytników... cła.
Z wielkim
smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Aleksandra Gudzowatego, orędownika
zbliżenia Izraela i Polski, twórcy niezliczonych inicjatyw pokojowych,
fundatora m.in. Pomnika Tolerancji w Jerozolimie w dzielnicy Armon HaNatziv.
Aleksander
Gudzowaty angażował się w dialog międzyreligijny między chrześcijaństwem,
islamem i judaizmem. Zapraszał Palestyńczyków do Polski i pokazywał im jak
wyglądały niemieckie obozy zagłady. Jeszcze w styczniu przemierzał Jerozolimę i
planował majową uroczystość otwarcia Światowego Centrum Tolerancji w
Jerozolimie, które ma powstać na mormońskim uniwersytecie na Górze Oliwnej. Nie doczekał.
Parsza na
ten tydzień wymienia większość praw dotyczących prawa cywilnego jak i odszkodowań,
a także praw regulujących stosunki gospodarcze i finansowe w życiu społecznym –
„A oto są prawa, które przedstawisz im” (Szemot 21:1)
Chalacha to
chalacha, ale poza nią, istnieje też zwykłe zachowanie człowieka, ludzkie,
będące poza prawem. Zachowanie to nazywamy „poza wymaganiami prawa”, „w
pobłażliwości do linii prawa” .
Teruma
- dary, danina – to początek zupełnie innej narracji. Opuszczamy historie i
genealogie ludu Izraela, by zatrzymać się na dłużej przy opisie budowy Namiotu
Zgromadzeń, Przybytku. To jeszcze nie Świątynia – jej budowa nastąpi wiele
pokoleń później. Nie jest to też prototyp domu modlitwy, choć niewątpliwie w
dzisiejszych synagogach odnajdujemy elementy, o których mowa w tym opisie.
Gdy czytamy
po raz pierwszy te fragmenty, zastanawiamy się po co nam ten podręcznik
architektury i projektowania wnętrz, czemu służyć ma wyliczanie materii,
kruszców i materiałów, ciągnące się przez cztery czytania. I z jaką budową mamy
do czynienia?