POLUB NAS :)

facebook.jpg

info kontakt

Kontakt z biurem Gminy

tylko drogą mailową 

poznan@jewish.org.pl

Fundacja Synagoga Nowa

PIC 913955244
2016-04-04_101608.jpg

Blog Leona Jedwabia z Australii

Moja podróz przez Holokaust

jedwab2.jpg 

Hebrajski on-line

hebr.jpgKliknij obrazek
erec.jpg

Koszerne produkty

kosher.jpg

 

TSKZ

tskz.jpg

Chabad

chabad.jpg
wikipardes.jpg

JUDAICA

magen_1.jpg

KOL POLIN

Muzyka klezmerska

radio kl.jpg
Dar pamięci - Trzemeszno  Email
Nasza znajomość historii społeczności żydowskiej w Trzemesznie jest znikoma. Jedną z przyczyn takiego stanu wiedzy jest bez wątpienia brak naukowego, pełnego opracowania jej historii. Najwięcej  informacji o niej można znaleźć w Dziejach Trzemeszna pod red. Czesława Łuczaka (2002) i w Alma Mater Tremesnensis (1776-1996) pod red. Jana Leśnego i Czesława Łuczaka (1996). Bardzo ciekawą próbą opowiedzenia o tej społeczności jest praca konkursowa dwóch uczennic Gimnazjum w Trzemesznie – Zuzanny Jatczak i Klaudii Kirszner

 

-  przygotowana pod opieką Pana Macieja Adamskiego i zatytułowana Śladami trzemeszeńskich Żydów. Przewodnik (2014). Równie kreatywną próbą jest powieść historyczna Jolanty Sroczyńskiej-Pietz pt. Cień zegara słonecznego (2019). Autorka zaczerpnęła pierwowzory dla niektórych swoich żydowskich bohaterów, zamieszkałych w XIX-wiecznym Trzemesznie, również z historii tej gminy, przybliżając bardzo sugestywnie klimat współżycia Polaków z Żydami.
 
Historia społeczności żydowskiej w Trzemesznie liczy ok. 150 lat. Pierwsi Żydzi zaczęli osiedlać się tutaj na przełomie XVIII-XIX w. W porównaniu z innymi gminami żydowskimi w pobliskich miejscowościach (Gniezno, Witkowo, Gębice) stanowili niewielką społeczność. Była ona najliczniejsza w połowie XIX w. Przykładowo: w 1843 r. mieszkało 413 Żydów, w 1857 r. (z 6 wsiami) – 420 (82 rodziny), w l. 1885-1887 - 350, w 1889 r. - 400, w l. 1895-1899 - 174, w 1903 r. - 150. Dla wielu z nich Trzemeszno było tylko krótkim etapem w ich życiowej wędrówce. Ale były też rodziny, które pozostawały tu z pokolenia na pokolenie. Już w 1810 r. Żydzi zbudowali w Trzemesznie synagogę i w przybliżonym czasie cmentarz. Walczyli o własną autonomię jako żydowska gmina trzemeszeńska, również wtedy, gdy ich liczebność bardzo spadła, na początku lat 20. XX w.
 
Mimo tragicznych wydarzeń z 1848 r. podczas Wiosny Ludów, których ofiarami stali się zarówno Polacy, jak i Żydzi,  kolejne ich pokolenia żyły w Trzemesznie we wzajemnym poszanowaniu aż do roku 1939. Wśród członków Obrony Narodowej Trzemeszna we wrześniu 1939 r. byli m.in. przedstawiciele społeczności żydowskiej: Izaak (Icek) Abraham Haase i Leon Hasser (lub Haase). Obaj zginęli w masowej egzekucji w Kociniu 5 października 1939 r. Pozostała niewielka grupa 17 Żydów zamieszkałych w Trzemesznie została wywieziona przez niemiecką policję w październiku 1939 r. Akcja została przeprowadzona na rozkaz rządu centralnego Rzeszy i tzw. Namiestnika Kraju Warty Arthura Greisera, w celu oczyszczenia z Żydów małych miasteczek Wielkopolski. Dotąd los tych mieszkańców Trzemeszna nie był znany. W archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma w Warszawie znalazłam dokument, który częściowo rozwiązuje tajemnicę ich śmierci. Nazwiska 17 trzemeszeńskich Żydów znajdują się na liście deportowanych do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie Niemcy utworzyli pierwsze getto na ziemiach polskich. Uwięzili w nim ok. 25 tys. osób. W dniach 15–21 października 1942 ok. 22 tys. osób wywieźli do obozu zagłady w Treblince.
 
Na liście deportowanych do Piotrkowa dnia 13 grudnia 1939 r. znaleźli się:
 
Siegismund Abraham – ur. 24.01.1870 r. w Trzemesznie; kupiec, zam. przy Placu Kilińskiego 18, miał sklep na rogu Pl. Kilińskiego i ulicy Bożnicowej (dzisiaj Marii Konopnickiej), zajmował się handlem żelazem, artykułami budowlanymi, szkłem; jego żoną była Else Abraham z Pander, zmarła w Trzemesznie w 1936 r.; dwoje dzieci – Felixa i Gertę, którzy wyjechali przed wojną i zginęli w Shoah;
Willy Schwersenzer – lat 65, kupiec;
Regina Schwersenzer – lat 63;
David Hirsch – ur. 1.09.1868 r. w Trzemesznie; jego żoną była Yohanna Hirsch z d. Kletchever ; był handlarzem końmi; miał córkę Florę Annę;
Hedwig Hirsch – lat 62;
Flora Hirsch – ur. 24.02.1900 r. w Trzemesznie; była córką Davida i Yohanny Hirsch;
Jakob Rachwalski – kupiec, lat 63;
Hanna Rachwalska – lat 56;
Anna Haase – lat 47;
Therese Haase – lat 10;
Aurelie Zucker – lat 54;
Ilse Zucker – lat 25, guwernantka;
Regina Ajsik – lat 36;
Issak Ajsik – lat 10;
Mendel Ajsik - lat 8;
Małka Ajsik - lat 6;
Helene Ajsik – 3 miesiące.
 
Poszukując informacji o trzemeszeńskich Żydach natknęłam się na drzewo genealogiczne, w którym podano, że ten sam Sigismund Abraham - podany na powyższej liście deportowanych do Piotrkowa - zginął w warszawskim getcie. W archiwum Yad Vashem znajduje się dokument potwierdzający informację o jego śmierci w Warszawie. Jest to oświadczenie złożone  przez jego siostrzenicę w 1981 r. Końcowy los ostatnich trzemeszeńskich Żydów pozostaje nadal białą plamą w historii. Ale powyższy przykład odnalezionego dokumentu dowodzi o sensowności eksplorowania historii społeczności żydowskiej w Trzemesznie.
 
Niestety, lista osób pochodzenia żydowskiego urodzonych w Trzemesznie, które wyprowadziły się stąd przed wojną (najczęściej do Berlina i Wrocławia) i które zginęły jako ofiary Holocaustu, jest o wiele dłuższa. Oto tylko niektóre z nich:
 
Anna Alma Abraham (z d. Loewenthal) - ur. 30.01.1878 r. w Trzemesznie. Została deportowana 27.01.1942 r. wraz z mężem Ferdynandem Abrahamem z Gelsenkirchen (k. Dortmund) do getta w Rydze, a stamtąd wywieziona 1.05.1942 r. w nieznane miejsce.
Felix Abraham - ur. 03.01.1901 r. w Trzemesznie. Był synem Zygmunta Abrahama i Else Abraham z d. Pander (zmarła w Trzemesznie w 1936 r.). Felix wyjechał przed wojną do Berlina, skąd został deportowany dn. 29.11.1942 r. wraz z żoną do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.
Gerta Silvia Lesser (z d. Abraham) -  ur. 16.10.1904 r. w Trzemesznie. Była siostrą Felixa Abrahama. W 1939 r. mieszkała w Bytomiu. Zginęła wraz z mężem w obozie koncentracyjnym.
Georg Alexander - ur. 29.08.1884 r. w Trzemesznie. Był więziony w obozie w Sachsenhausen między 22.06.1938 r. a 27.01.1939 r. Został deportowany 27.01.1942 r. z Gelsenkirchen do getta w Rydze, gdzie zginął.
Selma Zachert (z d. Alexander) – ur. 6.09.1892 r. w Trzemesznie. Została deportowana 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu, gdzie zginęła.
Hertha Alexander - ur. 2.08.1898 r. w Trzemesznie. Została deportowana 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Dorothea Sperling (z d. Alexander) – ur. 28.11.1899 w Trzemesznie. Deportowana 17.03.1943 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd 6.10.1944 r. do obozu w Oświęcimiu.
Max Alexander – ur. 15.03.1901 r. w Trzemesznie. Zginął 31.03.1944 r. w obozie w Oświęcimiu.
Cecilie Kleczewski (z d. Auerbach) – ur. 11.07.1879 r. w Trzemesznie. Deportowana 21.07.1942 r. z Düsseldorfu do getta w Terezinie, a stamtąd 21.09.1942 r. do obozu w Treblince.
Moritz Auerbach - ur. 30.11.1883 r. w Trzemesznie. Był synem Wolffa Auerbacha – nauczyciela w szkole żydowskiej w Trzemesznie w 1887 r. Dn. 2.03.1943 r. został osadzony w obozie Hellerberg (k. Drezna). Dn. 2.03.1943 r. był deportowany  do obozu w Oświęcimiu, gdzie zginął 3.03.1943 r.
Selma Berghold (z d. Schrubski) - ur. 10.02.1884 r. w Trzemesznie. Deportowana z mężem Herbertem Bergholdem 17.05.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Johanna Hannchen Blaustein (z d. Michel) - ur. 21.12.1868 r. w Trzemesznie. Deportowana 21.08.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginęła 25.09.1942 r.
Paula Blaustein (z d. Wreszynski) – ur. 8.01.1869 r. w Trzemesznie, Deportowana 31.07.1942 z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginęła 3.10.1942 r.
Selma Helene Bleiweiss (z d. Spieldoch) - ur. 7.04.1884 r. lub 1887 r. w Trzemesznie. Zginęła 21.05.1943 r. w obozie w Sobiborze.
Doris  Casper (z d. Krisch) - ur. 27.10.1885 r. w Trzemesznie. Deportowana 28.05.1943 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd 18.05.1944 r. do obozu w Oświęcimiu.
Benno Chaim - ur. 13.09.1868 r. w Trzemesznie. Deportowany 25.07.1942 r. z Düsseldorfu do getta w Terezinie, a stamtąd 21.09.1942 r. do obozu w Treblince.
Dr. Jur. Saul Sally Citron - ur. 31.03.1863 r. w Trzemesznie. Deportowany 13.08.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginął 11.09.1942 r.
Franziska Harczyk (z d. Citron) – ur. 24.01.1859 r. w Trzemesznie. Deportowana 13.08.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginęła 22.09.1942 r.
Gertrud Cohn (z d. Goetz) - ur.17.08.1886 r. w Trzemesznie. Deportowana 19.10.1942 r. z Berlina do obozu w Rydze, gdzie zginęła 22.10.1942 r.
Selma Cohn (z d. Mendel) – ur. 10.04.1887 r. w Trzemesznie. Deportowana 19.10.1942 r. z Berlina do obozu w Rydze, gdzie zginęła 22.10.1942 r.
 Marta Martha Dietrich (z d. Mailich) – ur. 19.11.1893 r. w Trzemesznie. Deportowana 19.10.1941 r. z Berlina do getta w Łodzi, a stamtąd 4.05.1942 r. do getta w Chełmnie, gdzie zginęła 4.05.1942 r.
Doris Dora Eilenberg (z d. Nachmann) – ur. 24.10.1888 r. w Trzemesznie. Deportowana 12.01.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Heijmann Engelmann – ur. 3.10.1867 r. w Trzemesznie. Deportowany z Amsterdamu do obozu w Oświęcimiu, gdzie zginął 19.02.1943 r.
 Sophie Sofie Ettlinger (z d. Levy) – ur. 20.03.1885 r. w Trzemesznie. Deportowana 22.10.1940 r. do obozów przejściowych w Gurs i Drancy (we Francji), skąd została wywieziona do obozu w Oświęcimiu 11.09.1942 r., gdzie zginęła.
Johanna Freuthal -  ur. 4.02.1877 r. w Trzemesznie. Deportowana w 1940 r. z Bytomia do zamku Sonnenstein w Pirnie (k. Drezna), gdzie znajdował się szpital dla umysłowo chorych. Została tam poddana eutanazji 14.01.1941 r.
 Herbert Friedmann – ur. 1.11.1886 r. w Trzemesznie. Deportowany 13.07.1942 r. z Berlina do obozu w Sobiborze.
Hugo Friedmann – ur. 11.02.1883 r. w Trzemesznie. Deportowany 27.11.1941 r. z Berlina do getta w Rydze. Zginął 30.11.1941 r. w masowej egzekucji w Rumbuli.
Paula Fuchs (z d. Loewenthal) – ur. 16.10.1865 r. w Trzemesznie. Deportowana 25.08.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginęła 27.12.1942 r.
Siegbert Fuchs – ur. 25.09.1895 r. w Trzemesznie. Aresztowany 26.11.1938 r. i osadzony w obozie Sachsenhausen. Deportowany 17.11.1941 r. z Berlina do Kowna, gdzie zginął 28.11.1941 r.
 Richard Goetz – ur. 31.08.1890 r. w Trzemesznie. Deportowany 1.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Irene Gretz – ur. 25.11.1891 r. w Trzemesznie. Popełniła samobójstwo 2.03.1939 r. w Berlinie.
Regina Regine Riska Gutter (z d. Weiss) – ur. 13.06.1890 r. w Trzemesznie. Deportowana 25.03.1942 r. z Moguncji – Darmstadt do getta w Piaskach.
Max Haase – ur. 2.04.1888 r. w Trzemesznie. Deportowany 9.12.1942 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
 Oskar Haase – ur. 11.11.1899 r. w Trzemesznie. Deportowany 27.11.1941 r. do obozu w Rydze, gdzie zginął 30.11.1941 r. w  masowej egzekucji w Rumbuli wraz z żoną i dwójką dzieci.
Paul Haase – ur. 4.04.1890 r. w Trzemesznie. Deportowany 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Albert Happ – ur. 20.08.1897 r. w Trzemesznie. Internowany 5.12.1938 w obozie Sachsenhausen. Deportowany 16.06.1943 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd do obozu w Oświęcimiu 12.10.1944 r.
Bianca Happ -  ur. 9.06.1895 r. w Trzemesznie. Deportowana w 1942 r. z Berlina do getta w Rydze.
Diana Happ – ur. 9.06.1896 r. w Trzemesznie. Deportowana 14.12.1942 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Stella Hirsch – ur. 14.11.1897 r. w Trzemesznie. Deportowana 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Paula Pauline Jacob – ur. 10.09.1870 r. w Trzemesznie. Deportowana 14.09.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginęła 18.02.1944 r.
Rosa Rose Karmelek (z d. Happ) – ur. 26.11.1904 r. w Trzemesznie. Deportowana 15.08.1942 r. z Berlina do getta w Rydze, gdzie zginęła 18.08.1942 r.
Anna Anni Kattkitzki (z d. Sachs) – ur. 14.08.1884 r. w Trzemesznie. Deportowana 27.11.1941 do getta w Rydze, gdzie zginęła 30.11.1941 r. w masowej egzekucji w Rumbuli.
Berl Bruno Keil – ur. 18.01.1903 r. w Trzemesznie. Deportowany 1.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu, a stamtąd 7.03.1945 r. do obozu w Buchenwaldzie, gdzie zginął 26.03.1945 r.
Herbert Keil – ur. 31.08.1904 r. w Trzemesznie. Deportowany 12.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Hermann Kempe – ur. 3.06.1875 r. w Trzemesznie. Deportowany z Wrocławia transportem na Wschód.
Sally Kempe – ur. 11.04.1890 r. w Trzemesznie. Deportowany 25.11.1941 r. z Wrocławia do Fortu IX w Kownie, gdzie zginął 29.11.1941 r.
Heinz Kerschauer – ur. 17.12.1903 r. w Trzemesznie. Deportowany z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Friedrich Krisch – ur. 22.12.1888 r. w Trzemesznie. Deportowany 16.06.1943 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd do obozu w Oświęcimiu 12.10.1944 r.
 Jenny Lazarus (z d. Loewenthal) – ur. 27.04.1874 r. w Trzemesznie. Deportowana 3.08.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginęła 8.11.1942 r.
Leo Loewenthal – ur. 8.04.1878 r. w Trzemesznie. Został aresztowany i zamordowany 18.01.1941 r. w Berlinie.
Hermann Levin – ur. 8.02.1874 r. w Trzemesznie. Deportowany 31.06.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginął 18.03.1943 r.
 Auguste Lewin (z d. Kempe) – ur. 4.05.1877 r. w Trzemesznie. Deportowana 13.04.1942 r.  z Wrocławia do getta w Izbicy.
Hedwig Else Lubinski (z d. Jakob) – ur. 13.07.1887 r. w Trzemesznie. Deportowany 23.02.1944 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd do obozu w Oświęcimiu 28.10.1944 r.
Martha Magnus (z d. Pflaum) – ur. 13.12.1890 r. w Trzemesznie. Deportowana 5.09.1942 r. z Berlina do getta w Rydze, gdzie zginęła 8.09.1942 r.
Meyer Meier Meir Max Mailich – ur. 16.12.1888 r. w Trzemesznie. Był kupcem. Deportowany 12.02.1940 r. ze Szczecina do getta w Bełżcach.
Samuel Mailich – ur. 29.03.1885 r. w Trzemesznie. Deportowany 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Anna Johanna Mandel (z d. Mendel) – ur. 28.11.1866 r. w Trzemesznie. Deportowana 30.06.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie., gdzie zginęła 16.07.1942 r.
Sigismund Siegesmund Marcus – ur. 14.04.1882 r. w Trzemesznie. Internowany 21.12.1938 r. w obozie w Sachsenhausen. Deportowany 25.10.1941 r. wraz z żoną z Hamburga do getta w Łodzi, gdzie zginął 20.02.1942 r.
 Rosa Marcus (z d. Rothmann) – ur. 5.04.1876 r. w Trzemesznie. Deportowana 1.11.1941 r. z Berlina do getta w Łodzi, a stamtąd 9.05.1942 r. do obozu w Chełmnie, gdzie zginęła 9.05.1942 r.
Anna Mendel (z d. Kempe) – ur. 11.08.1890 r. w Trzemesznie. Deportowana z mężem Albertem Mendlem z Wrocławia w 1942 r. do obozu koncentracyjnego.
 Wilhelm Mendel – ur. 17.03.1874 r. w Trzemesznie. Deportowany 20.05.1942 r. z Gliwic do obozu w Oświęcimiu, gdzie zginął.
 Toni Mensor (z d. Wolff) – ur. 13.03.1881 r. w Trzemesznie. Deportowana 25.10.1941 r. z Hamburga do getta w Łodzi.
 Clara  Munderstein (z d. Rothmann) – ur. 27.05.1868 r. w Trzemesznie. Deportowana 7.08.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd do obozu w Treblince 26.09.1942 r.
Gabriel Gustav Rothmann – ur. 5.12.1866 r. w Trzemesznie. Deportowany 29.11.1941 r. z Norymbergii w kierunku obozu w Rydze. 
 Lucie Margarete Ohnstein (z d. Schwersenzer) – ur. 9.11.1903 r. w Trzemesznie. Deportowana 3.02.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
 Margarete Opet (z d. Mailich) – ur. 26.02.1892 r. w Trzemesznie. Deportowana 13.04.1942 r. z Wrocławia do getta w Izbicy.
 Christoph David Pflaum – ur. 14.04.1874 r. w Trzemesznie. Więziony w obozie Mauthausen od lipca 1942 r. do 16.09.1942 r., gdzie zginął.
Siegmund Sigismund Pflaum – ur. 7.06.1892 r. w Trzemesznie. Deportowany 2.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Ida Saalfeld (z d. Mendel) – ur. 10.01.1877 r. w Trzemesznie. Deportowana 12.01.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Florentine Franziska Schallamach (z d. Bley) – ur. 24.07.1876 r. w Trzemesznie. Deportowana 13.04.1942 r. z Wrocławia do getta w Izbicy, gdzie zginęła. Była matką sławnego naukowca Adolfa Schallamacha, który przeżył wojnę.
Arthur Schlesinger – ur. 8.10.1890 r. w Trzemesznie. Deportowany 29.11.1942 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu. Zginął w grudniu 1942 r. getcie w Rydze.
 Flora Schlesinger (z d. Loewenthal) – ur. 20.11.1868 r. w Trzemesznie. Deportowana 3.07.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, a stamtąd 19.09.1942 r. do obozu w Treblince.
Max Schwersenzer – ur. 16.07.1880 r. w Trzemesznie. Deportowany 2.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Hertha Anna Sgaller (z d. Wreszynski) – ur. 3.10.1899 r. w Trzemesznie. Deportowana 5.03.1943 r. z Wrocławia do obozu w Oświęcimiu. Była lekarzem pediatrą, siostrą Rosy Wreszynski  i Gertrudy Wiener (z d. Wreszynski). Wszystkie 3 siostry zginęły.
 Vera Renate Simon (z d. Lewin) – ur. 1.07.1910 r. w Trzemesznie. Deportowana 3.02.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Arnohld Spieldoch – ur. 4.10.1879 r. w Trzemesznie. Deportowany 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
 Hulda Springer – ur. 16.12.1889 r. w Trzemesznie. Deportowana 17.05.1943 z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
 James Taschynski – ur. 18.06.1907 r. w Trzemesznie. Deportowany w 1940 r. z Branitz do  domu opiekuńczo-uzdrowiskowego w Lubiążu , a następnie w grudniu 1940 r. do szpitala dla umysłowo chorych w zamku Sonnenstein w Pirnie, gdzie został poddany eutanazji.
 Henriette Wagner (z d. Loeffler) – ur. 9.06.1892 r. w Trzemesznie. Deportowana 26.02.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
 Heinz Joseph Warschauer – ur. 17.12.1903 r. w Trzemesznie. Deportowany 19.02.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Gertrud Debora Wiener (z d. Wreszynski)  – ur. 29.03.1901 r. w Trzemesznie. Deportowana 13.04.1942 r. wraz z siostrą Rosą Wreszynski z Wrocławia do getta w Izbicy.
 Bertha Wohlgemuth – ur. 10.10.1903 r. w Trzemesznie. Deportowana 6.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
 Martin Wolff – ur. 29.01.1881 r. w Trzemesznie. Popełnił samobójstwo 11.01.1942 r. w Berlinie.
 Erich Erik Elia Elias Wreschinski – ur. 18.10.1891 r. w Trzemesznie. Deportowany 3.03.1943 r. z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Julius Wreszynski – ur. 8.05.1869 r. w Trzemesznie. Deportowany 14.09.1942 r. z Berlina do getta w Terezinie, gdzie zginął 5.12.1942 r.
Paul Wreszynski – ur. 17.07.1902 r. w Trzemesznie. Był rabinem w małej synagodze w Berlinie, która istniała w l. 1931-1938. Deportowany 14.12.1942 r. wraz z żoną i dziećmi z Berlina do obozu w Oświęcimiu.
Rose Rosa Wreszynski – ur. 31.12.1895 r. w Trzemesznie. Deportowana 13.04.1942 r. z Wrocławia do getta w Izbicy.
 
Naziści zabili 6 milionów Żydów. W Polsce ok. 3 milionów, co stanowiło ok. 90% całej społeczności żydowskiej zamieszkałej przed wojną w Polsce. Ale ofiary Holocaustu nie były numerami i nie przez liczby należy je postrzegać. Każdy z tych zamordowanych miał imię, nazwisko, dom, rodzinę, niepowtarzalną historię. Pamiętajmy, że życie niektórych z nich rozpoczęło się w Trzemesznie. Pamięć o nich i ich przodkach, którzy tworzyli społeczność tego miasta, jest tym, co możemy im ofiarować.
 
Składam serdeczne podziękowania Panu Jasonowi Bleyowi z San Francisco, który pomógł mi w odnalezieniu wielu ważnych informacji dotyczących społeczności żydowskiej w Trzemesznie oraz Pani Monice Taras z Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma w Warszawie za udostępnienie skanów dokumentu z archiwum Instytutu.
 
Agnieszka Kostuch
 
Źródła:
Heppner Aaron, Herzberg Isaak, Aus Vergangenheit und Gegenwart der Juden und der jued. Gemeinden in den Posener Landen; nach gedruckten und ungedruckten Quellen, Koźmin - Bydgoszcz 1909.
Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma w Warszawie, dokument o sygnaturze AJDC 210/550.
 
  Oryginalne opracowanie, zdjęcia i dokument  czytaj TUTAJ
 

ATTENTION !

About the visits

to the grave

of Akiva Eger

please get in touch with Mrs.Estera +48 726 100 199 Or gekafka@jewish.org.pl

UWAGA !

W związku pandemią covid-19, synagoga nieczynna do odwołania
kontakt tylko przez email
poznan@jewish.org.pl

Due to the covid-19 pandemic, the synagogue is closed until further notice
contact by email only poznan@jewish.org.pl

SUKOT21

sukkot.jpg

Ambasada Izraela w Polsce

ambas1 (2).jpg

The National Library of Israel

library1.jpg

15-activity Jewish community of Poznan

15c.jpg

15-lat naszej Gminy

tora.jpg

IRENA SENDLER-KONCERT

sendler.jpg

OTWARTA

otwarta.jpg

Zydowski Instytut Historyczny

zih.jpg

Tajemniczy świat Żydów YTtajemniczy.jpg

 

oraz na  Facebooku

Codzienna Miszna

rapoport.jpg

EC CHAIM

ec-chaim.jpg

Shavei Polska

shavei.jpg

C I H

3a.jpg

POLIN

Wirtualny spacer po wystawie stałej

polin.jpg

mhzp_logo_new3755.jpg

Muzeum Galicja

galicja.jpg
fdzz.jpg

nissenbaum.jpg

Portal Chaim

Portal o kulturze, Żydach,

artystach i Wielkopolsce

chaim.jpg

Trzemeszno

logo.jpg+ lista nazwisk

Kulmhof am Ner

kulmhof1.jpg Kliknij obrazek
wirtualny.jpg

Szalom TV

szalomtv.jpg

Shimon Peres Funeral

simon2.jpg

Copyright © 2008 by www.poznan.jewish.org.pl