POLUB NAS :)

facebook.jpg

Fundacja Synagoga Nowa

logo_fundacji_av.jpg

KALENDARZ ŚWIĄT

circlecalendar1.jpg

NAUKA HEBRAJSKIEGO

Zapraszamy chętnych
w każdą środę na godz. 17:00
 

Lista produktów

kosher.jpg

 

Żydzi przyjeżdżają do Rymanowa świętować Szabat  Email

12.08.10

Już po raz III odbędą się III Dni Pamięci o Żydowskiej Społeczności Rymanowa. Tegoroczne spotkanie jest poświęcone najważniejszemu świętu Żydów.

- Impreza ta na stałe zaczyna wpisywać się do kalendarza imprez kulturalnych naszego miasta - mówi Michał Lorenc ze Stowarzyszenia "Spotkanie Rymanów”. - Tym razem nasze spotkania poświęcone będą najważniejszemu świętu Żydów – Szabatowi – stąd taki, a nie inny tytuł "Szabat w Rymanowie”.

Modlitwy na przywitanie Szabatu w rymanowskiej Synagodze poprowadzi urodzony w Rymanowie Mosze Barth, który specjalnie z tej okazji przyjeżdża ze swoimi dziećmi i wnukami.

- Oprócz stałych punktów naszych Dni Pamięci, takich jak wspólna modlitwa czy Marsz Pamięci ostatnią drogą Żydów w rymanowskiego getta, w programie mamy spektakle, pokazy filmów, lekcję języka jidysz czy warsztaty kulinarne - dodaje Lorenc.

Rabin Moses Barth nie śpi od dwóch tygodni. Tak bardzo przeżywa, że po 70 latach on, Żyd z Rymanowa, odprawi modlitwę szabatową w rymanowskiej synagodze. Malka Shacham-Doron będzie w Rymanowie już po raz trzeci, ale po raz pierwszy będzie na Rynku przygotowywała szabatowe potrawy.

Moses Barth od dłuższego czasu przygotowywał się do odprawienia modłów. Przypominał sobie melodie psalmów śpiewanych w Rymanowie. Brzmią on inaczej niż psalmy śpiewane np. przez chasydów i tak jak kiedyś śpiewano w Rymanowie, w Jerozolimie już się nie śpiewa. Wraz z modlitwami i pieśniami zapamiętanymi w dzieciństwie rabin Barth przypomniał sobie także piosenki śpiewane po polsku. - Ma ponad 80 lat. Jest jedną z nielicznych osób, które przeżyły likwidację rymanowskiego getta. Gdy w sierpniu 1942 roku Niemcy mordowali Żydów, znalazł się w 100-osobowym komandzie utworzonym z młodych i silnych mężczyzn. Członkowie komanda trafili potem do obozu pracy, ale z tej 100-osobowej grupy przeżyły tylko dwie osoby. Moses Barth był jedną z nich - opowiada Michał Lorenc ze Stowarzyszenia "Spotkanie - Rymanów".

Barth jest gościem rozpoczynających się dziś III Dni Pamięci o Żydowskiej Społeczności Rymanowa. Jest jednym z ponad 20 Żydów, którzy przyjechali z całego świata do Rymanowa, żeby oddać hołd zamordowanym w 1942 roku. Większość z nich to potomkowie Żydów z Rymanowa. W tym roku na uroczystości przyjechało ponad 10 mężczyzn, nie będzie więc żadnych przeszkód w odmówieniu kadisza oraz odprawieniu modlitw szabatowych w synagodze. To ważne, bo tegoroczne spotkania w Rymanowie poświęcone będą najważniejszemu świętu żydowskiemu - szabatowi.

- Chcemy przypomnieć i pokazać mieszkańcom Rymanowa i tym, którzy chcą uczestniczyć w tym spotkaniu, tę część historii miasta, która minęła bezpowrotnie. Dwa lata temu odbył się symboliczny pogrzeb, którego rymanowscy Żydzi zamordowani w różnych miejscach nie mieli. Rok temu przypomnieliśmy ludzi, którzy ratowali Żydów, narażając swoje życie. Teraz chcemy pokazać obyczaje, kulturę i religię - wyjaśnia Lorenc.

Będzie więc niezwykła okazja, żeby przypatrzeć się z bliska, jak Żydzi obchodzą szabat. Jutro wieczorem Moses Barth poprowadzi Kabbalat Szabat, czyli powitanie szabatu w synagodze. Zanim to niezwykłe nabożeństwo się rozpocznie, przed synagogą odbędzie się wspólne śpiewanie nigunów, czyli pieśni bez słów. W sobotę rano odprawiona będzie modlitwa szabatowa, a wieczorem hawdala, czyli pożegnanie szabatu.

Nie byłoby szabatu bez specjalnie przygotowanego jedzenia. Organizatorzy Dni Pamięci pomyśleli również o tym. Dziś na Rynku w Rymanowie odbędą się warsztaty kulinarne prowadzone przez córkę rymanowianki Malkę Shacham-Doron. Będzie można spróbować prawdziwej gefilte fisz, czyli ryby po żydowsku.

Tegoroczne Dni Pamięci rozpoczną się dziś rano warsztatami na cmentarzu żydowskim w Rymanowie. Będzie okazja przypomnienia słynnych cadyków rymanowskich i poznania symboliki nagrobków. Potem na kirkucie odbędzie się modlitwa ekumeniczna z udziałem polskich i żydowskich duchownych. Ci, którzy oddali życie, ratując rymanowskich Żydów, zostaną wspomniani na cmentarzu katolickim. - Wyjątkowym wydarzeniem będzie emisja krótkiego filmu z Rymanowa. Jest niezwykły, bo został nakręcony w latach 30. ub. wieku przez kogoś, kto przyjechał z Ameryki w odwiedziny. Zobaczymy na nim przedwojenny Rymanów i przedwojennych rymanowskich Żydów. Film trwa kilkanaście minut, zostanie pokazany po filmie dokumentalnym "Polin" Jolanty Dylewskiej - informuje Michał Lorenc.

Atrakcją dzisiejszego wieczoru będzie widowisko artystyczne "Muzyczne opowieści Chasydów". Jest to spektakl teatralno-muzyczny w jidysz i po polsku, przeplatany opowieściami o cadyku Menachemie Mendlu z Rymanowa, pokazami tańców chasydzkich i odgrywaniem miniscenek prezentujących popularne żydowskie obyczaje. Wystąpi Mendy Cahan z Izraela z towarzyszeniem Olgi Mieleszczuk. Następnego dnia ci artyści poprowadzą warsztaty języka jidysz i śpiewania nigunów. Żydowską kulturę przybliżą także dwa koncerty. Poezję i prozę rymanowskich Żydów zaprezentują Jolanta Marczyk, Mariusz Marczyk i Jerzy Miedziński. Spektakl "Ja jestem Żyd z Wesela", dramat Romana Brandstaettera, wykonają artyści Polskiej Sceny Edukacji "Kraków - Tarnów - Rzeszów".

Najważniejsza z uroczystości rymanowskich spotkań, Marsz Pamięci, odbędzie się jutro. W południe po złożeniu kwiatów pod pomnikiem w Rynku uczestnicy spotkania przejdą z Rymanowa do Wróblika Szlacheckiego, tam zostanie odmówiony kadisz.

Dni Pamięci zakończą się w sobotę.

***
Żydzi w Rymanowie

Przed wojną w Rymanowie mieszkało prawie dwa tysiące Żydów, stanowili blisko połowę miejscowej społeczności. Miasto było znaczącym ośrodkiem chasydyzmu. 13 lipca 1942 roku Niemcy zlikwidowali tamtejsze getto. Spędzili rymanowskich Żydów wczesnym rankiem na Rynek - w ogromnym upale, bez wody, ubrani w zimową odzież, spędzili oni na rynku kilkanaście godzin. Potem przeszli 5,5 km do stacji we Wróbliku Szlacheckim. Niemcy, likwidując rymanowskie getto, zrobili selekcję. Kobiety i dzieci zostały rozstrzelane koło Dukli, mężczyzn wywieziono do Bełżca. Z blisko dwutysięcznej społeczności ocalało niewiele ponad 300 osób. Przeżyli ci, którzy wcześniej zostali wywiezieni do Związku Radzieckiego; pobyt w getcie przeżyło zaledwie kilka osób. Po wojnie nikt z nich nie wrócił do Rymanowa.

W Marszach Pamięci odbywających się od trzech lat drogę na stację kolejową we Wróbliku Szlacheckim pokonują razem obecni mieszkańcy miasta i Żydzi, potomkowie dawnych mieszkańców.

Źródło: Nowiny, Gazeta Wyborcza Rzeszów
 

WAŻNY KOMUNIKAT !!!

Do osób które mają pochodzenie żydowskie lub posiadają dokumenty konwersji

CZYTAJ CAŁOŚĆ

Simcha Tora

ZAPRASZAMY

NA EREW SIMCHA TORA

W CZWARTEK

16 .10 NA GODZ 18:00

simchat-small.jpg

PARSZA HA'SZAWUA

ZAPALENIE SWIEC
ZAPRASZAMY
NA SPOTKANIE SZABATOWE
W SOBOTĘ 18 PAŻDZ.
NA GODZ. 11:00

 

Zydzi Pilscy - książka

ksiazka1.jpgHistory of the Jewish Community of SNEIDEMUHL 1641 to the Holocaust 

Szukamy funduszy na polskie tłumaczenie. Przeczytaj, pomóż, każdy grosz się liczy :)

15 LAT naszej gminy - FILM

2014-03-17_225839.jpg

Koncert "Dla Ireny" FILMY

konc3.jpg

WYNIKI I ETAPU

konkurs_baner.jpg

Centralna Baza Judaików

magen_1.jpg

Fundacja Ochr.Dz. Żydowskiego

fdzz.jpg
torun.jpg

fzplogo.jpg
mhzp_logo_new3755.jpg

Program Pomocy Społecznej

komisja.jpg

Blog Leona Jedwabia z Australii

Moja podróz przez Holokaust

jedwab2.jpg 

KOL POLIN

Copyright © 2008 by www.poznan.jewish.org.pl