POLUB NAS :)

facebook.jpg

info kontakt

Kontakt z biurem Gminy

tylko drogą mailową 

poznan@jewish.org.pl

Fundacja Synagoga Nowa

PIC 913955244
2016-04-04_101608.jpg
erec.jpg

Koszerne produkty

kosher.jpg

 

TSKZ

tskz.jpg

Chabad

chabad.jpg
wikipardes.jpg
wirtualny.jpg

JUDAICA

magen_1.jpg

KOL POLIN

Chanuka - cud który się wydarzył  Email

Głęboki sens święta Chanuka zwiera jeszcze jedno przesłanie: że cud chanukowy może się zdarzyć, ale to od ludzi, od ich woli i poświęcenia zależy, czy powstaną warunki, aby mógł nastąpić. Cud z oliwą do świątynnej menory pojawił się przecież dopiero wtedy, gdy Świątynia została odebrana Grekom po krwawych walkach.

Obrona monoteizmu wymagała nie tylko modlitw, studiowania Tory, składania ofiar, ale przede wszystkim czynu - czynu militarnego, gdy składa się ofiarę z własnego życia.

I.

Aleksander Wielki, grecki król, który sprawował władzę między innymi nad Egiptem, Syrią i Palestyną w czwartym wieku p.n.e,  zezwalał podbitym ludom (w tym Żydom) na kultywowanie ich tradycji i religii.

Po jego śmierci w 320 roku p.n.e. imperium zostało podzielone i oddane pod kontrolę jego generałów. Władzę nad Syrią i Palestyną przejęła dynastia Seleucydów. Ci, w odróżnieniu od Aleksandra, narzucili mieszkańcom tych ziem kulturę grecką i odpowiedzią na agresywną hellenizację było powstanie żydowskie skierowane przeciw Grekom, któremu przewodził kapłan Matiasz (Matatiachu)  i jego pięciu synów. Po śmierci Matiasza dowództwo nad powstaniem przejął jego najstarszy syn Juda zwany Machabeuszem. Od jego imienia powstańcy nazywani byli Machabeuszami.

W 165 roku p.n.e. Żydzi wyparli Greków z Palestyny. Wolność religijna została przywrócona. Świątynia jerozolimska, którą król Antioch IV przemienił na miejsce kultu greckiego, została rytualnie oczyszczona i na nowo poświęcona.

Chanuka oznacza "poświęcenie".

Według Talmudu, po oczyszczeniu Świątyni kapłani stwierdzili, że zapas oleju do siedmioramiennego świecznika świątynnego wystarczy tylko na jeden dzień. Jednak, w cudowny sposób, olej ten palił się aż przez osiem dni, a więc wystarczająco długo, aby był czas na przygotowanie nowego zapasu.

Historia zwycięstwa Żydów nad Seleucydami nie jest zapisana w Tanach (Biblii hebrajskiej). Znajdujemy ją w Księdze Machabejskiej - jednej z ksiąg apokryficznych.

Od czasów talmudycznych Chanuka jest świętem obchodzonym przez osiem kolejnych dni (na pamiątkę ośmiu dni, na które wystarczył olej) i rozpoczynającym się 25 dnia miesiąca kislew.

II.

Grecy dysponowali nie tylko potężną machiną wojenną, ale o wiele silniejszą bronią - ekspansywną kulturą "polis" - państwa-miasta z rozwiniętymi, wydoskonalonymi instytucjami jej propagowania: teatrami, odeonami, agorami, stadionami. Budowali miasta, rozwijali handel, cenili filozofię i nauki ścisłe, kochali teatr, propagowali sport.

Palestyna i otaczające ją kraje stały się terenem bardzo aktywnej kolonizacji greckiej. Powstały nowe miasta budowane na wzór "polis" - Tyr, Sydon, Gaza, Trypolis, Byblos, Sychem, Amman, Marissa, Gamal. Język grecki stał się językiem całego europejskiego regionu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu, Północnej Afryki - przede wszystkim handlu , ale także językiem filozofii, nauki i sztuki.


Reakcja judaizmu na wybuch ekspansywnej kultury greckiej przebiegała w dwu nurtach. Jednym z nich było powstawanie sekt religijnych opartych na rygorystycznym judaizmie i - w poczuciu zagrożenia - odchodzących od ośrodków cywilizacji greckiej na pustynię. Najbardziej liczną z tych grup byli esseńczycy.

Jednak najważniejszy nurt judaizmu, zogniskowany wokół Świątyni jerozolimskiej, w okresie ekspansji helleńskiej znalazł w Torze ideowe podstawy do otwarcia się na obcą kulturę - kulturę grecką.

Odwoływano się do biblijnego faktu, że przymierze Boga z Abrahamem uczyniło z Żydów nie zamkniętą grupę religijną, ale posłańca Boga wobec wszystkich narodów. Żydzi z diaspory przetłumaczyli Torę na grecki - wtedy właśnie powstała Septuaginta  i celem tego było otwarcie się jedynej wówczas monoteistycznej religii świata na coraz bardziej uniwersalistyczną kulturę, która ją otaczała.

Uniwersalizm kulturowy i monoteizm wydawały się dla ideologów otwarcia stanowić idealną i naturalną całość, do której realizacji warto dążyć. Reformatorzy - naczelni kapłani Świątyni jerozolimskiej, których nawet imiona wskazują na ich stosunek do kultury greckiej - Jazon i Menelaos - chcieli usunąć z praw Tory te zakazy, które utrudnialy lub wręcz uniemożliwialy uczestniczenie w kulturze hellenistycznej. Na przykład zakaz nagości /wykluczał on pojawianie się Żydow na stadionach/ lub nakaz obrzezania, które Grecy uważali za zwyczaj barbarzynski. Ich ideałem stało się połączenie kultury greckiego miasta-państwa z etycznym monoteizmem.

Dążenia nurtu reformatorskiego poparł w roku 175 p.n.e. król z rodu Seleucydow - Antioch Epifanes. Nakazał on budowę gimnazjum pod Góra Świątynną. Później wybudował Akropol nad Świątynią. Kapłani Świątyni, jak wspomina Księga Machabejska, "gardząc Świątynią i zaniedbując ofiary, zaraz na sygnał do rzucania dyskiem spieszyli się, aby wziąć udział w niezgodnych z Prawem ćwiczeniach".

W roku 167 p.n.e. ogłoszony został dekret przemieniejący Świątynię w ekumeniczne miejsce kultu. Miał w niej stanąć posąg symbolizujący Boga o wielu nazwach.

Odpowiedzią na ten dekret było powstanie wywołane przez synów Matiasza Hasmona, z rodziny kapłańskiej, pod wodza Judy Hasmoneusza-Machabeusza.

Rewolta Machabeuszy zmusiła do ucieczki zhellenizowanych kapłanów i ich zwolennikow, a także obaliła władzę dynastii Seleucudów nad Palestyną. Kapłan Menelaos został skazany wyrokiem syna Epifanesa - Antiocha V na karę śmierci, jako ten, którego "należy winić za wszystkie kłopoty".

Rodzina Hasmoneuszy odwołała się w konflikcie z Grekami do nowej potęgi - Rzymu, podpisując z nim układ sojuszniczy.

Grecy zrezygnowali z odzyskania Judei i Hasmoneusze przejęli na okres 115 lat władzę zarówno nad Judeą i Jerozolimą, jak i nad Świątynią.

(The 614 Commandment)

 

ATTENTION !

About the visits to the grave

of Akiva Eger please get in touch with Mrs. Estera by phone +48 726 100 199 Or via email gekafka@jewish.org.pl

Ambasada Izraela w Polsce

ambas1 (2).jpg

Shabbat - info

niebieski.jpgZapraszamy w piatek

25 września na godz 18:00

YOM KIPPUR

Zapraszamy w niedzielę

27 września na g. 18:00

-w poniedziałek 28.09

"złamanie "postu g. 19:26

jom.jpg

The National Library of Israel

library1.jpg

Obozy letnie 2020

INFORMACJA TUTAJ

jcc.jpg

15-activity Jewish community of Poznan

15c.jpg

15-lat naszej Gminy

tora.jpg

Zydowski Instytut Historyczny

zih.jpg

Tajemnice Judaizmu

podcast.jpg Kliknij obrazek

Codzienna Miszna

rapoport.jpg

IRENA SENDLER-KONCERT

sendler.jpg

Warsztaty w Gminie

W każdy czwartek od godz.18:15taniec.jpg

C I H

3a.jpg

POLIN

Wirtualny spacer po wystawie stałej

polin.jpg

mhzp_logo_new3755.jpg

Muzeum Galicja

galicja.jpg
fdzz.jpg

nissenbaum.jpg

Kulmhof am Ner

kulmhof1.jpg Kliknij obrazek

Shavei Polska

shavei.jpg

Szalom TV

szalomtv.jpg

Muzyka klezmerska

radio kl.jpg

Copyright © 2008 by www.poznan.jewish.org.pl