Mojżesz Majmonides, rabbi Mosze ben Majmon, Rambam, Abu Imran Musa Ibn
Majmun, hebr. רבי
משה בן מיימון , arab.
موسى بن ميمون بن
عبد الله القرطبي الإسرائيلي,
(ur. 30 marca 1135 w Kordowie/Kordobie/ zm. 13 grudnia 1204 w Kairze)– żydowski
filozof (główny przedstawiciel arystotelizmu żydowskiego) i lekarz.
Życie
Majmonides w
wyniku prześladowań religijnych opuścił około roku 1150 islamską Hiszpanię studiował w Fezie teologię i medycynę, od roku 1165 osiadł w Egipcie W Kairze został
osobistym lekarzem sułtana Saladyna oraz
przywódcą tamtejszej gminy żydowskiej. Zajmował się handlem, medycyną, pisał
prace z dziedziny prawa
żydowskiego, medycyny, filozofii. Pochowany w Tyberiadzie w Izraelu; jego grób jest celem pielgrzymek.
Twórczość teologiczna
Był autorem
najważniejszego średniowiecznego komentarza do Talmudu – „Księga przykazań” (Sefer ha-Micwot).
Księga ta nie traktuje zasadniczo o metafizyce, lecz o teologii żydowskiej.
Dzieło Majmonidesa przeznaczone było dla ludzi zaprawionych już w filozofii i
nauce, którzy jednak nie wiedzieli, w jaki sposób uzgodnić wnioski nauki i
filozofii z dosłownym znaczeniem Pisma Świętego. Stąd tytuł Przewodnik
błądzących, a nie „wprowadzonych w błąd”, jak niekiedy
tłumaczono.
Trzynaście zasad wiary
W Komentarzu
do Miszny sformułował tzw. Trzynaście zasad wiary, opisujących
podstawy wiary judaizmu. Wiele wspólnot żydowskich włączyło ich recytację do
swoich porannych modlitw. Jest wśród nich wyznanie wiary w przyjście Mesjasza
(Moshiach): Wierzę z całkowitym przekonaniem w przyjście Mesjasza i mimo iż
może się opóźnić, oczekuję Jego przyjścia codziennie
Lista zasad
wiary:
- Istnienie Boga
- Jedność Boga
- Duchowa i niecielesna natura
Boga - Wieczna natura Boga
- Jedynie Bóg powinien być
przedmiotem kultu - Objawienie Boga przez proroków
- Wyższość Mojżesza w stosunku do
innych proroków - Boże Prawo dane na Synaju
- Niezmienność Tory jako Bożego
Prawa - Boża presciencja (przedwiedza)
ludzkich działań - Nagroda za dobro, kara za zło
- Przyjście Mesjasza żydowskiego
- Zmartwychwstanie umarłych
Twórczość filozoficzna
Podobnie jak w
przypadku filozofów arabskich, w których ślady poszedł Majmonides, dzieło jego
pozostawało zarówno pod natchnieniem neoplatonizmu, jak i arystotelizmu;
akcentując wszakże zaznaczone już u Ibn Dauda momenty, Majmonides wyraźnie
umieszcza na pierwszym miejscu Arystotelesa. Fakt ten wyjaśnia niezaprzeczalny wpływ, jaki
Majmonides wywarł na filozofów chrześcijańskich w nadchodzącym stuleciu,
szczególnie zaś na św. Tomasza z
Akwinu. Według doktora
żydowskiego nauka Prawa Bożego i filozofia to dwie – posiadające różny
charakter – formy wiedzy; muszą też respektować naturę metafizyki ci, którzy
oczekują od niej racjonalnego potwierdzenia wiary religijnej. W przeciwieństwie
do Ibn Gabirola Majmonides utrzymuje, że czyste inteligencje
nie posiadają materii oraz że materia ciał niebieskich różni się od materii
ciał ziemskich.
Dzieła
Głównymi
dziełami Majmonidesa były:
- Przewodnik błądzących (More Newuchim),
napisany między 1185 a 1190 r. – podstawowe dzieło filozoficzne Majmonidesa. We
wstępie zawarta została klasyczna formuła zasad doktrynalnych judaizmu
oraz podstawy racjonalistycznych
poglądów
filozoficznych, które wywarły wpływ na filozofię scholastyczną. - Powtórzenie
Tory, inny
tytuł Silna dłoń (Miszne
Tora, Jad
Ha-Chazaka) (1180), którego częścią jest Księga
przykazań (Sefer ha-Micwot) – wielka kodyfikacja prawa
żydowskiego, wyodrębniająca i omawiające 613 przykazań prawa Mojżeszowego.
Była ona podstawą wszystkich późniejszych komentarzy do prawa żydowskiego. - Komentarz do Miszny (Perush ha-Mishnah) – napisany w celu podniesienia rangi Miszny,
jako samodzielnego, pełnoprawnego źródła studiów. Miał służyć zarówno jako
wstęp do Talmudu jak i jego rewizja, poprzez przegląd różnych
interpretacji ze wskazaniem właściwych. - /zrodlo: wikipedia/