Oto kilka przykładów, jakim honorem i zasługami cieszyli się obywatele żydowscy na królewskich dworach. Nie sposób wymienić tu wszystkich, ale postaram sie uzupełniać tą listę sukcesywnie. Zapraszam więc do poznania tych szlachetnych postaci:)
1./Abraham Judaeus Bohemus {?-1533},poborca podatków,bankier,faktor królewski.
W 1512 król Zygmunt I powierzył mu pobór podatków żydowskich w Wielkopolsce, na Mazowszu ,a w 1514 w całej Koronie.W 1518r dał mu przywilej zezwaljacy na
osiedlanie się wybranym miejscu i prowadzenie niczym nie ograniczonej
działalności handlowej.Po wycofaniu się z służby królewskiej osiadł we
Lwowie,gdzie zajął się handlem i kredytami.
2/ Abraham Hirszowicz/XVIIIw/-kupiec,faktor królewski
Stanisława Augusta Poniatowskiego.Przedstawił w 1791 podczas Seimu
Czteroletniego projekt reformy ustawodawstwa wobec Żydów w duchu ich
asymilacji.W siedmiu paragrafach postulował równouprawnienie Żydów w
rzemiośle,zachęcania ich do zawodów rolniczych,m.innymi nadania ziemi na
Ukrainie.
3/ Baruch ben Dawid Jawan/XVIIIw/-finansista,bankier,faktor króla Augusta
III.Studia talmudyczne pobierał u Jakuba Joszuy Falka.Jako sztadlan Seimu
Czterech Ziem/żydowskiego w RP/ zwalczał herezję Sabatajską i Frankistowską.
4/ Calahora Salomon{?-1592},rabin,lekarz,kupiec.Pochodził z Hiszpanii skąd jego
rodzina przeniosła sie do Polski ok.1560r. w Krakowie.Osobisty lekarz królów
Zygmunta Augusta i Stefana Batorego.Leczył członków gminy na Kazimierzu.
5/ –Ezofowicz Rabinkowicz Abraham Jan,finansista,nadworny bankier Zygmunta
I,kredytował wydatki związane wojnami z Moskwą,administrował większością ceł
litewskich.Znaczną część jego majątku pochłonęły wydatki na wojny z
Moskwą,co było przyczyną upadku jego ogromnej fortuny za czasów jego synów.W
1504r. król Aleksander nadał mu majątek Wajduny z okolicznymi ziemiami orza
herb.Leliwa co zostało potwierdzone nadaniami szlacheckimi.
6/ Ezofowicz Michel-brat Abrahama ,kupiec dzierżawca ceł na Litwie.Od 1508
zarządzał komorami celnymi na Litwie,Wołyniu i Podlasiu.W 1514 uszlachcony i
przyjety do rodu Leliwa.Pasowany na rycerza osobiście przez króla Zygmunta I
podczas Hołdu Pruskiego 10.04.1525r.
7/Fiszel Mojżesz{1480-1542},rabin,talmudysta,lekarz,pochodził z
bogatej kupiecko- bankierskiej rodziny osiadłej w XV wieku w Krakowie i
zyskała znaczenie ze względu na usługi bankierskie i finansowanie wypraw
wojennych Kazimierzowi Jagielończykowi , Janowi Olbrachtowi i Aleksandrowi .
Leczył wielu dygnitarzy świeckich i duchownych,m.in. arcybiskupa
poznańskiego.Wraz z żoną Esterą pełnił usługi lekarskie na rzecz dworu
królewskiego.W 1541 mianowany wraz z Szachną Rabinem Generalnym dal
Małopolski.
8/Izaak ben Abracham Hispanus-{?-1510}Naczelny lekarz na dworze królów Jana
Albrachta,Aleksandra Jagielończyka,Zygmunta I Starego.Zosatał zwolniony z
płacenia podatków,otrzymał indywidualny przywilej na mocy którego podlegał
tylko jurysdykcji królów.
9/ Zalcstein Gecel{1773-1841}antykwariusz,księgarz,protoplasta rodu
Geclów.Zgromadził najbogatszą kolekcję starodruków,odkupijąc je po
podupadłych
dworkach szlacheckich.Jego księgozbiór dał poczatek Bibliotece
Uniw.Warszawskiego i Biblioteki Ordynacji Krasińskich.W jego antykwariacie
spotykała sie elita polskich intelektualistów.
10/ Wahl Saul ben Jehuda{1541-1617};-Kupiec,faktor,bankier Stefana
Batorego i
-
Zygmunta III,pochodził z rabinackiej rodziny włoskiej z
m.Padwa.Do Polski
przybył studiować Talmud w Brześciu Litewskim.Powiazany z
magnatami litewskim
uzyskał ogromne wpływy na dworze królewskim.1587
dzierzawił litewskie warzelnie
soli,dochody z komór celnych ,browarów.W
posłem w Seimie Czterech Ziem /Sejm
Żydowski w RP-działał wieleset lat do
upadku RP/.
Legenda głosi,że Saul był pośmierci Stefana Batorego przez jedną
noc Królem
Polski.Miał się do tego przyczynić Mikołaj Krzysztof Radziwiłł
zwany”Sierotką”,który chciał się zrewanżować za pomoc finansową jaką miał
otrzymać we Włoszech od Ojca Saula.Rózne wersje tej legendy oprac. w
Londynie w
1854r. Hirsz Edelman po tyt.”Gdulat Szaul”.
Żródłem legendy
jest przywilej królewski na mocy którego Saul jak jeden z
głównych doradców
królewskich podlegał Im bespośrednio
11/Wolczko Czolner{?-1441} Pochodził z
Drohobycza.Kupiec,Faktor,Dzierżawca
ceł.Dużą część życia spędziłwe
Lwowie.Dzierżawił cła Lwowskie i żupy solne w
Drohobyczu.Związany ze
Władysławem Jagiełłą i dworem jako doradca.
Z polecenia Króla zajmował się
osadnictwem na Rusi
Czerwonej,zaludnianiem,zakładaniem nowych wsi i
miejscowości w których pełnił
rolę wójta.
W 1423 Król Jagiełło nadaje mu
na własność więś WERBIŻ ,a pózniej ziemie
połozone wokół rzeki Szczerzec.