fragm.obrazu Juliusza Knorra/1038/ w zbiorach Muzeum Miasta Poznania
Centralnym wydarzeniem projektu była wystawa poświęcona najsłynniejszemu rabinowi Poznania i Wielkopolski Akivie Egerowi (1761-1837). Wystawa prezentował jego życie i działalność, przybliża warunki, w jakich pracował i nauczał, ukazuje krąg uczniów i wpływ Rabina na późniejsze pokolenia. Akiva Eger sprawował swój urząd w Poznaniu od 1814/1815 do 1837 r. Ta wybitna postać społeczności żydowskiej jest słabo znana współczesnym mieszkańcom grodu Przemysła, choć biogram Akivy Egera odnotowuje każda encyklopedia, a jego dzieła nadal są studiowane przez religijnych Żydów, dla których jest jednym z najwybitniejszych rabinów ostatnich wieków, niepodważalnym autorytetem w sprawach wiary i interpretacji prawa.
Projekt jest kontynuacją starań wielu poznańskich środowisk, stawiających sobie za cel przywracanie mieszkańcom Poznania ich historycznej tożsamości, na którą składa się też pamięć o żyjącej w tym mieście przez wieki żydowskiej społeczności, wymordowanej przez Niemców podczas drugiej wojny światowej. Od 1998 r. w Poznaniu corocznie organizowany jest Dzień Judaizmu, w trakcie którego ma miejsce szereg wydarzeń poświęconych problemom dialogu międzyreligijnego oraz upowszechniających kulturę i historię żydowską. Wystawa poświęcona rabinowi Akivie Egerowi była częścią XI Dnia Judaizmu w Poznaniu. Warto zauważyć, że wydano już kilka publikacji dotyczących bezpośrednio dziejów poznańskich Żydów, np. numer Kroniki Miasta Poznania w 2006 r., Czerpiąc z korzenia szlachetnej oliwki – bogato ilustrowaną, 400 stronicową książkę dokumentującą Dzień Judaizmu w Poznaniu 2004-2008; zorganizowano również wystawy muzealne – np. wystawę judaików w Muzeum Sztuk Użytkowych w 2000 r., wystawę poświęconą historii poznańskich Żydów w Muzeum Historii Miasta w 2007 r.
Idea wystawy nawiązywała do ekspozycji przygotowanej w 1937 r. w Berlinie w stulecie śmierci Akivy Egera. Poznańska wystawa, dzięki katalogowi z 1937 r., chce choć w skromnym wymiarze tamtą wystawę odtworzyć. Prezentowane eksponaty (oryginalne obiekty oraz fotogramy) pochodzą przede wszystkim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu, Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie oraz Centrum Judaicum w Berlinie.
W realizacji projektu uczestniczyli: Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich (Poznań)
Stowarzyszenie COEXIST (Poznań)
Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (Poznań)
Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP (Poznań)
Żydowski Instytut Historyczny (Warszawa)
Stfiftung Neue Synagoge “Centrum Judaicum” (Berlin)
Det Jødiske Museum, DMT Trondheim (Norwegia)
Otwarcie wystawy miało miejsce 14 stycznia 2008 r. o godz.17.00 w Muzeum Archidiecezjalnym przy ul. Lubrańskiego 1.
Kurator: Rafał Witkowski, otwarcie: Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich
Wykład „Poznań w czasach rabina Akivy Egera”, dr hab. Krzysztof Makowski UAM
Naczelny Rabin Polski i Abp Metropolita Poznanski Stanisław GądeckiPrzew.ZGWŻ w Poznaniu Alicja Kobus dokonuje powitania gościdr Ilona Dvorak-Cousine Prezes Tow.Przyjażni Izrael-Polskazwiedzanie wystawyzwiedzanie wystawyRabin odczytuje hebrajski tekst
/fot.Maciej Kaczyński/
Z WYSTAWY
Akiva Eger jako nadrabin (Oberrabbiner) w Poznaniu; Jacob H. Sinason, The Gaon of Posen, Jerusalem New York 1991, s. 67Dümler, Portret rabina Jacoba Egera z Poznania, litografia wykonana ok. 1830 r., ze zbiorów Muzeum Narodowego w PoznaniuNN. Portret rabina Szlomo (Salomona) Egera z Poznania, rysunek piórkiem, ze zbiorów Muzeum Żydowskiego Instytutu HistorycznegoNN. Portret rabina Szlomo (Salomona) Egera z Poznania, rysunek piórkiem, ze zbiorów Muzeum Żydowskiego Instytutu HistorycznegoJ.P. Norblin, Żyd przedający towary po ulicy (Marchand juiv ambulans), ok. 1800 r., litografia barwna. Muzeum Narodowe w PoznaniuWidok Leszna ok. 1790 r., Paul Voigt, Aus Lissas erster Blütezeit, Lissa 1906.Dawna i obecna fasada synagogi w Lesznie (opr. Tomasz Tritt); ze zbiorów Muzeum Okręgowego w LesznieFasada synagogi w Lesznie, pocztówka z końca XIX w.; ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie
Aron ha-Kodesz synagogi w Lesznie, koniec XIX w.; ze zbiorów Muzeum Okręgowego w LesznieOdnowiona fasada synagogi w Lesznie; ze zbiorów Muzeum Okręgowego w LesznieWidok synagogi w Rawiczu na pocztówce z końca XIX w., ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMWidok synagogi w Mirosławcu na pocztówce z końca XIX w., ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMSynagoga Gminy Braci przy ul. Szewskiej; fragment litografii O. Von Gerheima, Pamiątka z Poznania, na podstawie rysunku Gustawa Taubera z 1856 r.; ze zbiorów Muzeum Narodowego w PoznaniuFasada Synagogi Stowarzyszenia Dobroczynności przy ul. Dominikańskiej, fot. z pocz. XX w.Wnętrza Starej Synagogi przy ul. Żydowskiej, fot. S. Jaffé, ok. 1908 r.; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMWnętrza Starej Synagogi przy ul. Żydowskiej, fot. S. Jaffé, ok. 1908 r.; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAM
Wnętrza Starej Synagogi przy ul. Żydowskiej, fot. S. Jaffé, ok. 1908 r.; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMWnętrze Synagogi Nehemiasza przy ul. Żydowskiej, fot. S. Jaffé, ok. 1908 r.; zdjęcie ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMAron ha-Kodesz w Synagodze Nehemiasza przy ul. Żydowskiej, fot. S. Jaffé, ok. 1908 r.; zdjęcie ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMWnętrze Starej Synagogi przy ul. Żydowskiej, fot. S. Jaffé, ok. 1908 r.; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMAron ha-Kodesz Nowej Synagogi przed zniszczeniem przez Nazistów. Pocztówka ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMFasada Nowej Synagogi przed zniszczeniem przez Nazistów. Pocztówka ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMAron ha-Kodesz Nowej Synagogi przed zniszczeniem przez Nazistów. Pocztówka ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMFasada Nowej Synagogi przed zniszczeniem przez Nazistów. Pocztówka ze zbiorów Biblioteki Głównej UAM
Stary budynek szpitala dla ubogich fundacji S.B. Latza, przy narożniku ul. Stawnej i Wronickiej, zaginiona akwarela z lat 1837-1845, Muzeum Historii Miasta Poznania. Oddział Muzeum Narodowego w PoznaniuBudynek szpitala dla ubogich fundacji S.B. Latza, przy narożniku ul. Stawnej i Wronickiej, koniec XIX w.Schronisko dla starców i zniedołężniałych fundacji S.B. Latza, pocztówka ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMStrona tytułowa Dziennika Urzędowego Królewskiej Regencji w Poznaniu, nr 31 z dnia 30 lipca 1833, zawierająca obwieszczenie o wprowadzeniu Tymczasowego Zarządzenia względem Żydostwa w Wielkim Księstwie Poznańskim, ze zbiorów Biblioteki Głównej UAM.Patent naturalizayjny Simona Kronthala z 1834 r. reprodukcja z A. Kronthal, Aus einem jüdisches Leben des vorgien Jahrhunderts, Jüdische Familien-Forschung, 1931, s. 274; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAM.Zbiór objaśnień nowych praw dotyczących Żydów wielkopolskich od 1833 r., przygotowany przez W.I. Eichborna.Strona tytułowa podręcznika do nauki języka polskiego opracowanego przez Dawida Caro i wydanego w Poznaniu w 1831 r.; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAMSalomon Plessner, współpracownik rabina Akivy Egera; Jacob H. Sinason, The Gaon of Posen, Jerusalem New York 1991, s. 47.
Strona tytułowa jednego z pism Salomona PlessneraWidok cmentarza żydowskiego przy ul Głogowskiej w Poznaniu pocz. XX w.; ze zbiorów Biblioteki Głównej UAM.Nagrobek rabina Akivy Egera na starym cmentarzu żydowskim przy ul Głogowskiej; negatyw ze zbiorów Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze; repr. Muzeum Okręgowe w LesznieStrona tytułowa biografii rabina Akivy Egera napisanej przez Salomona LevysonaStrona tytułowa biografii rabina Akivy Egera napisanej przez Saula Izaaka Kaempfa (wersja hebrajska)Artykuł o rodzinie Egerów w hebrjaskiej gazecie Ha-Tsfira z 24 lutego 1888 r.Strona tytułowa biografii rabina Akivy Egera napisanej przez Leopolda Wreschnera, rabina w Szamotułach
