Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Tisza beAv 2015

 Tisza beAv zaczyna się z zachodem słońca w sobotę, 25 lipca, a kończy o
zmroku w niedzielę, 26 lipca.
Jest to święto jednodniowe, przypadające 9 dnia
miesiąca aw (takie jest znaczenie jego nazwy), upamiętniające zniszczenie
Pierwszej Świątyni przez Babilończyków w 586 roku p.n.e. oraz Drugiej Świątyni przez
Rzymian w 70 roku n.e. 

Także tego dnia Żydzi zostali wypędzeni z Anglii w roku 1290
i z Hiszpanii w roku 1492. W okresie Holocaustu Niemcy z premedytacją wybierali
ten dzień na przeprowadzenie szczególnie brutalnych akcji w gettach.

Aby upamiętnić zniszczenie Świątyń, rabini ustanowili dzień Tisza
beAw dniem pełnego postu. Dotyczy on jedzenia, picia, zabroniona jest kąpiel,
noszenie skórzanego obuwia, używanie kosmetyków, stosunki seksualne. Podobnie
jak w Jom Kipur, kobiety w ciąży, karmiące matki i poważnie chorzy są zwolnieni
z postu wówczas, gdy ich zdrowie byłoby narażone przez jego przestrzeganie.
Jednak, w odróżnieniu od Jom Kipur, w dzień Tisza beAw wolno pracować i wolno
palić papierosy. Zwyczajowo do południa unika się prac, które nadmiernie
rozpraszają skupienie charakterystyczne dla tego dnia. Mimo że post kończy się
po mniej więcej dwudziestu czterech godzinach, wraz z zapadnięciem nocy,
zakazane jest spożywanie mięsa i picie wina aż do południa następnego dnia,
ponieważ – według tradycji – Świątynia płonęła przez całą noc 10 dnia miesiąca aw.

W wieczór rozpoczynający Tisza beAw odczytuje się w
synagodze Treny, powstałe po zniszczeniu Pierwszej Świątyni. Tekst ten
przedstawia nie tylko zniszczenie Judei, ale także destrukcję moralną: opisuje
przypadki kanibalizmu – matki w oblężonej przez Babilończyków Jerozolimie chcą
przeżyć, żywiąc się zwłokami własnych dzieci.

Podczas porannej modlitwy mężczyźni nie zakładają tefilin.
Uważane jest to za zbyt radosną czynność, aby sobie na nią pozwalać w to
najsmutniejsze z żydowskich świąt.

Jest to również dzień, gdy ludzie w synagodze nie siadają na
krzesłach, ale, jak żałobnicy, na podłodze lub bardzo niskich stołkach. I,
także jak żałobnicy,  nie pozdrawiają się nawzajem.

Główny powód żałoby w Tisza beAw – brak Świątyni – jest
wciąż aktualny. Od roku 691 n.e. w miejscu, gdzie stała Świątynia, znajduje się
meczet. Dla wielu (choć nie wszystkich) Żydów fakt ten wyklucza możliwość, aby
Świątynia pojawiła się tam kiedykolwiek ponownie.

Istnieje tylko jedno skojarzenie związane z tym dniem, które
przynosi nadzieję: według odwiecznej tradycji właśnie w dzień Tisza beAw
narodzi się Mesjasz.