Hasło
tegorocznych obchodów zobowiązuje. Czego nie powinniśmy przeoczyć?
„Pokój!
Pokój dalekim i bliskim” to temat XXI Dnia Judaizmu, zaczerpnięty ze starotestamentalnej
księgi Izajasza. Obchody trwać będą dziesięć dni. Program obchodów poniżej, oraz wywiad z dr ks. Jerzym Stranzem.
PROGRAM
10 stycznia (środa), godz. 18.00
„Szalom Alejchem” – otwarcie wystawy
poświęconej tradycji
i kulturze żydowskiej
ODK Pod Lipami (wstęp wolny)
11 stycznia (czwartek)
godz. 12.00
„Uświęcanie
Szabatu jest celem Szabatu”
–
warsztaty dla młodzieży (zaproszenia)
godz. 18.00
„Szabat
szalom” – wykład otwarty
Prowadzenie: Szymon Zadumiński (Gmina Żydowska)
Magda Tomczak (Stowarzyszenie Coexist)
Siedziba Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, ul.
Stawna 10
12 stycznia (piątek), godz. 18.00
Salon Poezji Pod Lipami
„W blasku menory” – wieczór poezji
żydowskiej
W programie: Abraham Szlonski, Natan Zach, Osip Mandelsztam, Rywka
Basman, Rachela Bojmwoł, Mordechaj Gebirtig, Henryk Grynberg i inni
Prowadzenie: Kalina Izabela Zioła. Śpiew: Tomasz Bateńczuk
ODK Pod Lipami (zaproszenia do odbioru od 2 stycznia)
13 stycznia (sobota), godz. 12.00
Krakowski Salon Poezji
Księga Rodzaju oraz „Dęby patriarchy Izaaka” Romana Brandstaettera (fragmenty)
Czyta
Dorota Segda. Na harfie towarzyszy Natalia Różańska
Wybór
i wprowadzenie: prof. Wiesław Ratajczak (UAM)
Teatr Muzyczny w Poznaniu, ul. Niezłomnych 1e (bilety)
14 stycznia (niedziela), godz. 18.00
„Aryjska para”(2004), reż. John Daly
– projekcja filmu
Wprowadzenie: dr Damian Pałka
ODK Pod Lipami (zaproszenia do odbioru od 2 stycznia)
15 stycznia (poniedziałek)
godz.
12.00
„Melodia
może czas pokonać”
Pieśni i piosenki
żydowskie w wykonaniu laureatów
Wielkopolskiego Konkursu
Piosenki Żydowskiej
Prowadzenie: Małgorzata
Maciejewska i Joanna Koczorowska
Sala Biała Urzędu Miasta
(wstęp wolny)
godz.
18.00
Strategie
i przypadki. Losy poznańskich Żydów podczas II wojny światowej Wokół przygotowywanej
książki wspomnieniowej Noacha Lasmana
rozmawiają prof. Rafał
Witkowski (UAM) i Andrzej Niziołek
Czyta Aleksander
Machalica. Prowadzenie: dyr. Anna Gruszecka
COEXIST,
czyli opowieść o obecności Żydów w Poznaniu – wernisaż wystawy
Biblioteka Raczyńskich, Herbaciarnia,
pl. Wolności 19 (wstęp wolny)
16 stycznia (wtorek), godz. 18.00
„Pokój! Pokój dalekim i bliskim” (Iz 57,19)
Z Anną Bodzińską (Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej z Syjonu)
oraz Bellą Szwarcman-Czarnotą (pisarką, filozofką i redaktorką
„Midrasza”) rozmawia dr Cezary Kościelniak (UAM)
Na skrzypcach towarzyszy Róża Ziątek-Czarnota
Prowadzenie: ks. dr Jerzy Stranz (Stowarzyszenie Coexist)
Pałac Działyńskich. Sala Czerwona, Stary Rynek 78/79
17 stycznia (środa), godz. 19.00
„Pokój! Pokój dalekim i bliskim” (Iz 57,19)
Nabożeństwo biblijne z udziałem przedstawicieli Gminy Żydowskiej
Przewodniczenie
i komentarz: bp Damian Bryl (Archidiecezja Poznańska)
Komentarz żydowski: Paweł Mazur (Gmina Żydowska)
Zapalenie Menory Dialogu: Wiceprzewodnicząca ZGWŻ w RP Alicja Kobus
Śpiew: Schola młodzieżowa Cantemus oraz Szymon
Zadumiński (Gmina Żydowska)
Kościół pw. św. Wojciecha, Wzgórze św. Wojciecha 1
18 stycznia (czwartek), godz. 18.00
Szmuel Josef Agnon, „Przypowieść o
skrybie i inne opowiadania” (fragmenty)
Czytanie sceniczne w wykonaniu aktorów Teatru Nowego
oraz dyskusja z udziałem prof. Katarzyny Kuczyńskiej-Koschany
(UAM)
i prof. Wiesława Ratajczaka (UAM). Prowadzenie: Michał Pabian
Teatr Nowy, Scena Trzecia, wejście od Zaułka Krystyny Feldman
19 stycznia (piątek), godz. 20.00
„Szalom w Blue Note” – żydowskie inspiracje w
jazzie
Michał
Tokaj – fortepian, Piotr Wojtasik – trąbka; Gerard Lebik – saksofon;
Joris
Teepe – kontrabas; Michał Miśkiewicz – perkusja
Gościnnie:
Magdalena Zawartko – śpiew; Julia Ziembińska – harfa
Blue Note Poznań Jazz Club (bilety)
* * *
Patronat honorowy:
Arcybiskup Metropolita Poznański Stanisław Gądecki
Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak
Prezydent Miasta Poznania Jacek Jaśkowiak
Dyrektor Biblioteki Kórnickiej PAN prof. dr hab. Tomasz Jasiński
Organizacja:
Referat ds. Dialogu Międzyreligijnego Archidiecezji Poznańskiej
Stowarzyszenie COEXIST
Współpraca:
Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich Filia w Poznaniu • Fundacja
Synagoga Nowa • Pałac Działyńskich • Biblioteka Raczyńskich • Teatr Muzyczny w
Poznaniu • Teatr Nowy w Poznaniu • ODK Pod Lipami • Zespół Szkół Ekonomicznych
im. St. Staszica w Poznaniu • Parafia pw. św. Wojciecha w Poznaniu • Wydawnictwo Świętego Wojciecha• Blue Note
Poznań Jazz Club
Mecenat:
Władze Miasta Poznania
Samorząd Województwa Wielkopolskiego
www. coexist.pl
Z ks. dr Jerzym Stranzem, dyrektorem Wydawnictwa Świętego
Wojciecha, przewodniczącym Stowarzyszenia Coexist i wieloletnim organizatorem
Dnia Judaizmu w Archidiecezji
Poznańskiej rozmawia Andrzej Sikorski (iks)
Czy – i komu – potrzebny jest dziś Dzień Judaizmu?
Tak, jest potrzebny. Jest
potrzebny przede wszystkim chrześcijanom. Religia chrześcijańska zrodziła się w
łonie judaizmu, religii żydowskiej. A zatem odrzucenie czy nieznajomość źródła,
z którego się Kościół wywodzi, musi owocować brakiem rozumienia samego siebie,
własnej tożsamości religijnej, samej istoty chrześcijaństwa. Religia
żydowska nie jest bowiem – jak podkreślał Jan Paweł II – wobec naszej religii
rzeczywistością zewnętrzną, lecz czymś wewnętrznym. W obrazowy sposób opisuje
tą relację Apostoł Narodów, kiedy w liście do Rzymian, posługując się metaforą
drzewa oliwnego, porównuje Kościół pogan do dziczki oliwnej, wszczepionej w
szlachetne drzewo, którym jest lud Przymierza. Korzenie są tętnicami, którymi
dostarczany jest pokarm dla całego organizmu. Bez tych soków drzewo nie tylko,
nie może wydawać kwiatów i owoców, ale usycha.
Od lat jest Ksiądz bardzo zaangażowany w dialog religijny,
kulturowy, społeczny i artystyczny wspólnot chrześcijańsko-żydowskich i
polsko-żydowskich. Na budowanie takich mostów porozumienia dzień, nawet tydzień
to za mało… A przecież warto.
Chciałoby się rzec: „bardzo to warto”. W dialogu wezwani
jesteśmy nie tylko do oczyszczenia z uprzedzeń, niechęci i stereotypów, ale i
do odnajdywania nowych, twórczych myśli, postaw i słów, które mają być
zwiastunami tego, co przed nami. Ufam, że przyjdzie taki czas, kiedy Żydzi –
jak to wyraził rabin Irving Greenberg – będą mówić: „Błogosławiony bądź, Boże,
za istnienie chrześcijaństwa, za obecność i partnerstwo chrześcijan”.
Chrześcijanie będą zaś dziękować Bogu i błogosławić Go za istnienie judaizmu,
za obecność Żydów, i współpracować z nimi. I będzie nas jednoczyć wspólna
troska o wymiar duchowy człowieka, troska o pokój i sprawiedliwość społeczną, a
także zaangażowanie w pomoc ofiarom kataklizmów i klęsk żywiołowych oraz w
życzliwe wspieranie uchodźców i prześladowanych…
XXI. obchody zmuszają do refleksji. Która edycja była
najtrudniejsza w realizacji?
Najtrudniejsze – ze względu na wielość i rozmach wydarzeń –
były jubileuszowe obchody X Dnia Judaizmu w 2007 roku. To wtedy po raz pierwszy
przyznana została nagroda „Menora dialogu” – za zbliżanie ludzi, kultur,
religii i narodów – a otrzymali ją rabin Michael Schudrich oraz abp Stanisław Gądecki.
Wtedy też zrealizowaliśmy najodważniejszy i najpiękniejszy projekt w
historycznym gmachu Synagogi przy ul. Wronieckiej. Było to wydarzenie
artystyczno-modlitewne w 100. rocznicę otwarcia Nowej Synagogi – instalacja
multimedialna autorstwa Krzysztofa Kwiatkowskiego, która prezentowała pierwotny
wygląd wnętrza synagogi, a towarzyszył jej modlitewny śpiew rabina Icchaka
Rappaporta i Chóru Kameralnego UAM oraz muzyka Tria Taklamakan. Z wielkim
wzruszeniem wspominaliśmy pamiętny dzień w 1907 roku, kiedy to, do synagogi
wniesiono zwoje Tory i po raz pierwszy w jej wnętrzach wybrzmiała modlitwa Szema
Israel.
Hasło tegorocznych obchodów zobowiązuje. Czego nie
powinniśmy przeoczyć?
„Pokój! Pokój dalekim i bliskim” to temat XXI Dnia Judaizmu,
zaczerpnięty ze starotestamentalnej księgi Izajasza. Obchody trwać będą
dziesięć dni. Spotkamy się – między innymi – w Pałacu Działyńskich na rozmowie z
Anną Bodzińską ze Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej z Syjonu oraz z Bellą
Szwarcman-Czarnotą, pisarką, filozofką i redaktorką pisma „Midrasz”, a potem
przy płonącej Menorze Dialogu we wspólnocie chrześcijan i Żydów będziemy
rozważać słowa Biblii i śpiewać Psalmy w kościele na Wzgórzu Świętego Wojciecha.
Program XXI Dnia Judaizmu na www.coexist.pl