Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Wszystko przez Żydów….

„Wszystko przez Żydów. Subiektywny alfabet Festiwalu Kultury Żydowskiej” to książka, która ukazuje się w związku z przypadającym w tym roku 20-leciem Festiwalu. W układzie alfabetycznym w sposób anegdotyczny i refleksyjny zarazem opisuje ona osoby, miejsca i wydarzenia z nim związane.

Równocześnie jest to swoisty przewodnik po miejscach magicznych związanych z Festiwalem na krakowskim Kazimierzu, próbujący uchwycić i zdefiniować tamtejszy genius loci.

Autorki „Alfabetu”, Joanna Szwedowska i Ewa Ziembla, zdecydowały się na opublikowanie swoich wrażeń i obserwacji wynikających ze współpracy przy organizacji Festiwalu Kultury Żydowskiej, towarzysząc temu wydarzeniu nieprzerwanie od ponad 15 lat. – Tytuł jest prawdziwy. Podglądałam pierwszy Festiwal, przy drugim już pracowałam a na trzecim spotkałam Joannę. I nasza przyjaźń przetrwałą już 17 Festiwali – relacjonuje Ewa Ziembla. – Poznałyśmy się na Festiwalu, robiłyśmy o nim audycje radiowe a teraz przyszedł czas na książkę. Nie jest łatwo opowiedzieć o tych latach, oddać dreszcz nieznanego, smak tajemniczego świata, piękno napotkanych ludzi, siłę muzycznych olśnień, magię miejsc i zapach czerwcowych wieczorów w zaułkach Kazimierza. Alfabet wydał się nam formą najlepszą. Uwalnia od chronologii, a po prawie dwudziestu latach z pamięcią bywa różnie, pozwala namalować parę obrazków, przypominać anegdoty i zanotować hasła dla nas najważniejsze.

Wszystko co każe nam każdego roku pod koniec czerwca pędzić do zatłoczonej synagogi Templel i wsłuchiwać się w „głosy z nieba” wspaniałe śpiewy kantorów, co nie pozwala opuścić żadnego koncertu co bierze w nawias codzienność i zmusza do zanurzenia się w festiwalowy nurt. Wszystko przez Żydów – podkreśla autorka książki.

– Na początku było Radio. Jako dziennikarka Programu II przyjechałam w 1992 roku na 3. Festiwal kultury Żydowskiej do Krakowa. Potem przyjeżdżałam już na wszystkie następne – opowiada o swoich związkach z Festiwalem Joanna Szwedowska. – Stał się on elementem mojego życia zawodowego i prywatnego. Co roku rozmawiałam z jego uczestnikami. „Subiektywny alfabet” jest osobistą opowieścią o ludziach, miejscach i zdarzeniach, zapamiętanych w ciągu tych kilkunastu lat mojego uczestnictwa w Festiwalach – podsumowuje Szwedowska.

Publikacja „Wszystko przez Żydów. Subiektywny alfabet Festiwalu Kultury Żydowskiej” znajdzie się w programie i w katalogu wydawnictw tegorocznego FKŻ a jej oficjalna premiera będzie miała miejsce w jego trakcie. Patronem medialnym publikacji jest Program 2 Polskiego Radia.

Wydawcą „Alfabetu” jest oficyna K&L Press z Oświęcimia, publikująca książki o tematyce związanej z historią Auschwitz i Holokaustu. Jej najbardziej rozpoznawalnym projektem jest seria komiksów historycznych „Epizody z Auschwitz”. (K&L)

Joanna Szwedowska, Ewa Ziembla, Wszystko przez Żydów. Subiektywny alfabet Festiwalu Kultury Żydowskiej, Oświęcim 2010