W tym roku
(5774 [2014]) jednodniowe święto Tu Bi-Szwat rozpoczyna się z zachodem słońca
15 stycznia.
Tu Bi-Szwat
oznacza „15 dzień miesiąca szwat”. Tu – wyraża liczbę 15 w
hebrajskim. 15 dzień miesiąca szwat jest Nowym Rokiem Drzew (Rosz Ha-Szana
lallanot).
W Księdze Wajikra
(Kapłańskiej) czytamy: „Gdy przyjdziecie do ziemi [Izraela] i będziecie
sadzić wszelkie drzewo [rodzące] jadalny owoc, będzie wam ten owoc
wzbroniony.
Przez trzy lata będzie wam wzbroniony i jedzony nie będzie. A w czwartym roku
wszelki jego owoc będzie święty, na chwałę Boga. A w piątym roku możecie jeść
jego owoc” (19: 23-25).
Ponieważ,
aby przestrzegać tego prawa i wiedzieć dokładnie, kiedy trzeba przynieść owoce
do Świątyni, a kiedy można je już zjadać samemu, byłoby konieczne zapamiętanie
daty zasadzenia każdego drzewa osobno, ustalone zostały zbiorowe
„urodziny” wszystkich drzew na 15 dzień szwat. Data ta decyduje, do
którego roku należą owoce drzew ze względu na micwot (przykazania) Ziemi
Izraela (orla, neta rewai, terumot, maaser). Owoce, które znalazły się w fazie
wzrostu określanej jako chanata przed Tu Bi-Szwat, należą do poprzedniego roku,
a te, które osiągną tę fazę po tej dacie – do roku następnego.
Tu Bi-Szwat jest nowym rokiem dla orla i neta rewai. Owoce
dojrzewające w pierwszych trzech latach od zasadzenia drzewa, są zaliczane do orla
i nie wolno ich spożywać. Te, które dojrzewają po Tu Bi-Szwat w czwartym roku,
są neta rewai.
Po zburzeniu
Świątyni Jerozolimskiej praktyczne zastosowanie „urodzin” drzew
przestało w znacznym stopniu funkcjonować i dzień ten przekształcił się w
święto o pomniejszym znaczeniu, podczas którego – współcześnie – sadzi się w
Izraelu drzewa i w niektórych domach odbywa się uroczysta kolacja
sederowa (przypominająca seder podczas święta Pesach), której zasady i
przebieg zostały ustalone przez przez mistyczny nurt judaizmu w wieku XVI.
Mamy więc –
podobnie jak w czasie Pesach – cztery kielichy wina, odczytywane są wersety
dotyczące roślin w Izraelu, odbywa się błogosławienie wina i owoców i ich
jedzenie.
Istnieje
wiele wariantów przebiegu tej kolacji przy zapalonych świecach. Wspólne
elementy to wino (białe i czerwone) i różne owoce:
Pierwszy
kielich wina – wino wyłącznie białe (symbolizuje zimę).
Drugi
kielich – 2/3 białego i 1/3 czerwonego (symbolizuje nadchodzącą wiosnę)(
istnieje także zwyczaj dodawania nie 1/3, ale tylko kropli wina czerwonego).
Trzeci kielich
– 1/3 białego i 2/3 czerwonego (symbolizuje rozkwitającą wiosnę)
Czwarty –
wyłącznie wino czerwone (oczywiście symbol lata)
Więcej o Tu B’Szwat TUTAJ