Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

SPRAWIEDLIWI ŚWIATA

Ja
słyszę ten tytuł i staram się

O tych ludziach myśleć,

Co
chronili mnie.

Ja
pytam i pytam: O, na miły Bóg,

Czy
ja bym na ich miejscu

Tak
uczynić mógł?

Gdy
w morzu nienawiści,

W
pożodze stał mój dom

Czy
bym synom obcego narodu

Dał
w mym domu schron?

Czy
byłbym gotów wraz z rodziną mą

Być
ciągle narażonym

Na
niespodziane zło?

W
bezsennych ciemnych nocach

Wytężać
słuch i wzrok

Czy
nie rozbrzmiewa z dala

Twardy
kata krok.

Czy
mógłbym choć uchwycić

Pojąć
każdy znak.

Czy
byłbym na to gotów?

Czy
mógłbym chodzić tak

Wśród
zgrai dusz sprzedajnych

Pośród
zdrajców stad?

Nie
jeden dzień, nie tydzień, ale tyle lat!

Tu
sąsiad podejrzliwy

Tam
spojrzeń, szeptów krąg –

Za
ten jedyny ciepły

Za
bratni uścisk rąk…

Nie
mając żadnych zysków

Nie
mając za to nic,

Bo
człowiek człowiekowi

Ma
Człowiekiem być.

Bo
człowiek się ujawnia

Wśród
ciężkich życia prób –

Więc
pytam po raz wtóry

Więc
pytam teraz, tu:

Czy
ja tak też

Uczynić
bym mógł?

To
Oni w czasie wojny

Codziennie
szli na bój,

To
Oni to sprawili

Że
świat się ostał mój.

To
Oni, te filary

Tych
Sprawiedliwych brać,

Na
których się opiera

Po
dziś dzień ten świat

Za
Wasze bohaterstwo

Za
Waszą mocną dłoń,

Przed
Wami Sprawiedliwi,

W
podzięce chylę skroń.

Chaim
Chefer

Tłumaczenie
z hebrajskiego

Szoszana
Raczyńska

    Chaim Chefer urodził się
29 października 1925 r. w Sosnowcu, jako Chaim Feiner. Chaim był synem Isakara
Feinera – sprzedawcy czekolady i Rivki Herzberg – gospodyni domowej. W
dzieciństwie rodzice zapewnili młodemu Chaimowi prywatnego nauczyciela języka
hebrajskiego. W 1936 rodzina wyemigrowała do Eretz Israel. Miejscem
zamieszkania w nowej Ojczyźnie było miasto Ra’anana.

    W Ziemi Izraela, w wieku 13 lat rozpoczął
swoją działalność literacką.

    W 1943 roku wstąpił do Plugot Machatz
(Kompanii Ataku) – elitarnej jednostki Hagany. Brał udział w transportowaniu
nielegalnych imigrantów, przybywających poprzez Syrię i Liban. Podczas Wojny o
Niepodległość Izraela (1948-1949) zmienił nazwisko z Chaim Feiner na Chaim
Chefer. W wojennych warunkach był jednym z założycieli Zespołu Muzycznego
„Chizbatron”, stworzonego, aby dostarczać rozrywki żołnierzom Plugot Machatz.
Równocześnie stał się głównym kompozytorem tworzącym muzykę dla Zespołu
„Chizbatron”.

    Chaim Chefer umarł 18 września 2012 r.
(Drugi Dzien Rosh HaShana 5773 r.) w Sourasky Medical Center w Tel Awiwie.