Rosz Haszana 5780/2019

29 września – 1 października 2019.

W niedzielę, 29 września, po zachodzie słońca zacznie się 5780 rok żydowskiego kalendarza.

Rosz Haszana (dosłownie: głowa roku)
jest świętem, które najbardziej ze wszystkich żydowskich świąt wykracza
w swoim głębokim sensie także poza sprawy żydowskie i poza judaizm.
Jest świętem, którego sens jest uniwersalny, bo dotyczy całej ludzkości.

Święto to przypada na pierwszy i drugi dzień miesiąca tiszri, będąc
zarazem początkiem roku. Dni te są dniami sądu – właśnie wtedy Bóg sądzi
wszystkie Swoje stworzenia i decyduje o ich przyszłym losie.

 Niebiański Sąd osądza człowieka zgodnie z jego czynami, słowami i
myślami – czy żył w zgodzie z nakazami Tory, przestrzegał micwot
(przykazań) i z ufnością służył Bogu – czy też grzeszył i nie wypełniał
swojej duchowej misji. W tych dniach Bóg, który widzi serce i myśli
każdego człowieka, sam osądza cały świat. 

Dzięki skrusze i szczeremu żalowi możemy odkupić nasze grzechy i wrócić
do Boga. Modlitwy odmawiane w tym dniu wiele mówią o Bożym władaniu
światem, co ma nam ułatwić zbliżenie się do Niego – uświadomienie sobie
faktu, że Bóg stworzył, włada i obserwuje cały świat skłania do okazania
skruchy. Szczery żal i skrucha, a także uświadomienie sobie wzniosłości
Boga mogą zmienić wcześniejszy werdykt Sądu.

Rabini doradzają, by już przez cały miesiąc poprzedzający Rosz Haszana
(elul) wnikliwie badać swoje postępowanie w poprzednim roku i błagać
Boga o wybaczenie grzechów. Odczytuje się selichot (modlitwy pokutne) i
studiuje nauki mające pomóc w odczuwaniu szczerej skruchy oraz dmie się w
szofar, którego dźwięk ma przebudzić nasze dusze.

W oba dni Święta w synagodze odbywają się modlitwy nieco dłuższe niż
zazwyczaj, głównym tematem modlitw jest Boże władanie światem, stąd
częste zwracanie się do Boga mianem „Króla”. Pierwszego dnia odczytuje
się fragment Tory zaczynający się od słów: „Bóg zwrócił Swoją Opatrzność
ku Sarze” (Bereszit/Księga Rodzaju 21) – według Tradycji Sara poczęła w
Rosz Haszana, dlatego czyta się ten fragment w tym dniu, abyśmy mogli
naśladować Sarę w jej prawości i modlitwie. Drugiego dnia odczytuje się
opis Akedat Jicchak (Związania Jicchaka) – Bereszit/Ks.Rodzaju 22.
Postępowanie naszych Praojców ma nas uczyć oddania i ufności w służbie
Haszem.

W oba dni Rosz Haszana dmie się w szofar, co jest nakazem z Tory. Według
Rambama dźwięk szofaru woła do nas: 'Obudźcie się wy, którzy jesteście
pogrążeni we śnie! Przepatrzcie wasze uczynki i powróćcie do Boga!
Przypomnijcie sobie o waszym Stwórcy – wy, którzy zapomnieliście prawdy o
swoim istnieniu będąc pogrążonymi w błahostkach i próżnościach, które
nie pomogą wam w żaden sposób. Przyjrzyjcie się swym duszom! Poprawcie
swoje postępowanie i czyny! Porzućcie swoją niegodziwość i
bezwartościowe myśli!’ (Hilchot Tszuwa).

Po modlitwach w synagodze spożywa się uroczysty posiłek, w czasie
którego tradycją jest spożywać wiele symbolicznych potraw. Oto niektóre z
nich:

jabłka z miodem – przed zjedzeniem wypowiada się następujące słowa: „Oby było Twoją wolą, by dać nam dobry i słodki rok”. Głowę barana, owcy lub ryby. Przed zjedzeniem wypowiada się: „Oby było Twoją wolą, abyśmy byli głową, a nie ogonem”. Granaty. Przed zjedzeniem mówi się: „Oby było Twoją wolą, aby nasze zasługi były tak liczne jak [nasiona] granatu”. Potraw takich jest znacznie więcej – różnią się one zależnie od kraju i regionów zamieszkanych przez Żydów. Zwyczajem jest, aby w pierwszy dzień Rosz Haszana (jeżeli nie jest to Szabat), popołudniu, przed samych zachodem słońca, powiedzieć Taszlich. Modlitwę tę mówi się nad morzem, jeziorem, rzeką itp., lub z miejsca, z którego je widać. Niektórzy mają zwyczaj, by w czasie recytowania modlitwy wytrzepać z kieszeni okruchy, co ma symbolizować pozbywanie się grzechów i poszukiwanie sposobów powrotu do Boga. Koniec święta Rosz Haszana nie kończy jednak Sądu – właściwie jedynie rozpoczyna posiedzenia Niebiańskiego Sądu. W dniach tych wydany jest wyrok dotyczący losu absolutnych reszaim (złych) i cadikim (ludzi prawych), natomiast losy wszystkich, którzy są gdzieś „pomiędzy” ważą się przez kolejne dni, aż do Jom Kipur – kiedy to ostatecznie do wyroku zostanie przybita pieczęć. Dni następujące po Rosz Haszana – Dziesięć dni Tszuwy – są przeznaczone na modlitwę, skruchę i przygotowanie duszy do Jom Kipur, dnia ostatecznego przebłagania za grzechy. W dniach tych odczytywane są dodatkowe modlitwy mające skłonić duszę do szczerego żalu za grzechy. /za Forum Żydów Polskich/

Rosz Haszana – Głowa Roku

Email