Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Rocznica zamknięcia Getta

Dokładnie 70 lat temu, 16 listopada 1940 decyzjš niemieckich władz okupacyjnych getto warszawskie zostało odcięte od reszty miasta. Dobiegły końca prace nad budowš murów i posterunków. Cała dzielnica stała się gigantycznym więzieniem. Przed ostatecznym zamknięciem getta przymusowo przesiedlono setki tysięcy mieszkańców Warszawy z jednej częœci miasta do innej: chrzeœcijańscy warszawiacy musieli opuœcić teren getta, żydowscy warszawiacy musieli się do niego przenieœć. Otoczony murem obszar miał z poczštku około 370 ha, potem był zmniejszany; od stycznia 1942 r. dzielił się na tzw. duże i małe getto. Stłoczono tu około 360 tys. Żydów z Warszawy i 90 tys. z innych miejscowoœci. Prawie 100 tys. osób zmarło z głodu i chorób

W lecie 1942 r. Niemcy wywieŸli i zamordowali w komorach gazowych Treblinki około 300 tys. osób. 19 kwietnia 1943 r. wybuchło powstanie; do połowy maja powstańcy i ludnoœć cywilna ginęli w walce i w płomieniach systematycznie palonego getta; resztę Niemcy zamordowali w listopadzie 1943 r. na Majdanku, w Poniatowej i Trawnikach. Przeżyli nieliczni. Emanuel Ringelblum pisał:

„Moi Kochani! Dzień, w którym utworzono getto, sobota 16 listopada, był straszny. Ludnoœć nie wiedziała jeszcze, że getto zostanie zamknięte, dlatego [wiadomoœć o tym] spadła jak grom. Na wszystkich skrzyżowaniach ulic stały posterunki niemieckich, polskich i żydowskich policjantów, które kontrolowały, kto ma prawo przejœć. Okazało się, że hale targowe sš zamknięte dla kobiet żydowskich. Od razu zabrakło chleba i innych produktów. Od owego czasu szaleje prawdziwa orgia drożyzny. Przed sklepami spożywczymi stojš długie kolejki. wykupuje się wszystko. Wiele produktów nagle zniknęło ze sklepów. Twarda i Leszno nie majš ze sobš połšczenia, trzeba iœć przez Żelaznš. W aryjskiej częœci miasta opieczętowano sklepy żydowskie, żeby je zabezpieczyć przed obrabowaniem.

Lekarze żydowscy ani w sobotę, ani w niedzielę nie otrzymali przepustek, za które Gmina Żydowska pobiera 5 zł. opłaty. W sobotę nie wypuszczono robotników żydowskich do ich placówek poza miastem. Pierwszego dnia wielu Polaków przyniosło chleb dla swych żydowskich znajomych i przyjaciół, było to zjawisko masowe. Na razie sprowadza się produkty przy pomocy znajomych Polaków

(Kronika getta warszawskiego. Wrzesień 1939 – styczeń 1943

, Warszawa 1983,ródło: ŻIH Foto: GWŻ Warszawa