Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Purim Katan

W każdym roku przestępnym są dwa miesiące adar – adar riszon (czyli adar I) i adar szeni (adar II). Ponieważ w miesiącu adar obchodzone jest święto Purim, rozważano zagadnienie, czy Purim powinien być obchodzony w pierwszym, czy w drugim adarze.

 Za umieszczeniem Purim w pierwszym miesiącu przemawiała zasada, że jeżeli istnieje kilka możliwości czasowych wykonania micwy, to należy wybrać termin jak najwcześniejszy (święto Purim zawiera w sobie nakazy wypełnienia specjalnych micwot: np. wysłuchania Megalit Ester (Zwoju [Księgi] Estery) i obdarowywania biednych i przyjaciół). Z kolei argumentem za obchodzeniem Purim w drugim miesiącu adar była chęć przybliżenia tego święta do Pesach, obchodzonego w następnym miesiącu, czyli w nisan. Bowiem obydwa te święta dotyczą uwolnienia, uratowania Żydów: Purim – od planów zniszczenia narodu żydowskiego ukartowanych przez Hamana; Pesach – z niewoli egipskiej. Drugim argumentem przemawiającym za obchodzeniem Purim w miesiącu adar II był fakt, że wydarzenia przypominane przez święto Purim (zwycięstwo Żydów nad Hamanem z rodu Amalekitów) rozgrywały się właśnie w adar szeni (czyli w adar II). Ostatecznie uznano, że to drugie rozwiązanie jest słuszne i Purim obchodzony jest w latach przestępnych zawsze w drugim miesiącu adar (w roku 2008 – pierwszym pełnym dniem Purim jest 21 marca). Jednak już w pierwszym miesiącu adar wydarzenia opisane w Księdze Estery upamiętniane są znacznie skromniejszym świętem (14 Adar I) – zwanym Purim Katan (dosłownie: Purim Mały) lub po prostu „czternasty dzień pierwszego adaru”. Natomiast następnego dnia przypada Szuszan Purim Katan. (kliknij: Szuszan Purim) Purim Katan wypada dokładnie na 30 dni przed Purim Gadol (Purim Duży) i Miszna stwierdza, że „Nie ma różnic pomiędzy czternastym dniem pierwszego adaru a czternastym dniem drugiego adaru – z wyjątkiem czytania Megilat Ester i obdarowywania przyjaciół i biednych” (Megilla 6b). W praktyce ukształtowanej przez tradycję oznacza to jedynie, że w Purim Katan obowiązuje halachiczny zakaz wygłaszania mów pogrzebowych, zakaz postu, a w modlitwach codziennych (porannej i popołudniowej) pomija się np. Tachanun (nefillat apajim). Ponadto powinno się uczcić ten dzień wyjątkowym, wesołym nastrojem i specjalnym, uroczystym posiłkiem, bo czytamy w Miszle (Księdze Przysłów): „Ten, kto jest szczęśliwego serca – wiecznie ucztuje”, a Purim jest świętem bez wątpienia radosnym. Poza tym Purim Katan nie charakteryzuje się żadnymi wyjątkowymi rytuałami i szczególnymi obyczajami. Każdy 19-letni cykl kalendarza żydowskiego zawiera 19 świąt Purim, ale jedynie 7 świąt Purim Katan, bo dodatkowy miesiąc jest dodawany siedem razy: w trzecim, szóstym, ósmym, jedenastym, czternastym, siedemnastym i dziewiętnastym roku cyklu.