ZGWŻ Filia w Poznaniu, również tą drogą pragnie przekazać specjalne podziękowania dla Burmistrza Miasta i Gminy Skoki, Pana Tadeusza Kłosa, oraz dla prof. Janusza Marciniaka z Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, a także wszystkim, którzy z sercem zaangażowali się w projekt pomnika. Z wyrazami wielkiego szacunku – Przewodnicząca Gminy Żydowskiej w Poznaniu – Alicja Kobus wraz z członkami Gminy – Dziękujemy.
Dla wyznawców judaizmu cmentarz (kirkut) to miejsce święte i
nienaruszalne, gdzie zmarli czekają na przyjście Mesjasza. Ten i inne cmentarze tworzą uniwersum pamięci. Sprawiają, że zastanawiamy
się nad ulotnością i pięknem fenomenu życia.
Istnieje zależność między kulturą pamięci a kulturą życia.
Przypominają o ciągłości pokoleń, o wypełnianiu się ludzkich
losów i historii powszechnej
Pamiętamy, aby zapobiec powtórzeniu się tego,
co złe, i zachować to, co dobre. Pamięć powinna być przejawem sumienia, miłości życia i mądrości. Troska o każdy grób jest
fundamentem więzi między żywymi i umarłymi oraz umacnia ponadczasową wspólnotę ludzką i
godność człowieka.
Prof. Janusz Marciniak napisał:
W 2015 roku zostałem poproszony przez Burmistrza Skoków, p.
Tadeusza Kłosa o zaprojektowanie pomnika upamiętniającego zniszczony
cmentarz żydowski w Skokach i zredagowanie tekstu napisu na tym pomniku.
Fundatorem pomnika jest Gmina Skoki, czyli instytucja świecka. Dlatego tekst ma, oprócz
religijnego, charakter świecki i edukacyjny. Starałem się nadać upamiętnieniu prostą
i oryginalną formę artystyczną. Projekt został zaakceptowany przez Naczelnego
Rabina Polski, p. Michaela Schudricha.
Skoki były miejscem koegzystencji różnych kultur. Upamiętniając
cmentarz żydowski, upamiętniają także fragment własnej historii i dają piękny
przykład jej rozumienia. Byłoby dobrze, aby na cmentarz wróciło kilka ocalonych
macew, które ponad
dwadzieścia lat temu zostały przeniesione na jeden z poznańskich
cmentarzy komunalnych. Już nie zdołamy zlokalizować grobów, ale macewy
znalazłyby się bliżej tych, do których należą.
Dziękuję Wiceprzewodniczącej Rady Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich
RP i przewodniczącej filii ZGWŻ w Poznaniu, p. Alicji Kobus za
osobiste wsparcie inicjatywy upamiętnienia cmentarza, p. Tadeuszowi Kłosowi i p. Arturowi
Nowakowskiemu za ich niezwykłe zaangażowanie w sprawę realizacji pomnika, p.
arch. Małgorzacie Kasprzyk za bardzo dobrą współpracę, p. Leszkowi Kwiatkowskiemu za
pomoc w pracy nad tekstem hebrajskim, bez której ukończenie tej pracy nie byłoby możliwe.Tadeuszowi Piaskowskiemu za piękne wykonanie napisów na kamieniu i inne
prace kamieniarskie.
Janusz Marciniak.
