Rabin Boaz Pash – Tłumaczyła Daniela Malec
17/12/2008
Pomimo tego, że będzie to trochę skomplikowane, chciałem tym razem zaprezentować słowa Rabina Heszela – rabina Krakowa z XXVII wieku. Jego geniusz jest ponad wszystkimi rzeczami, poniżej będziemy mogli zobaczyć przykład jego geniuszu.
Ze względu na swoją wielką skromność Rabin Joshua Heshel prawie nic nie opublikował; wszystko co pozostało to jedynie mała część jego innowacyjnego podejścia do Talmudu i studiowania Halachy, co później zostało zgromadzone przez studentów rabina Heszela w książce Chanukat HaTorah ( Inauguracja Tory)
W parszy Wajeszew czytamy o tym jak Josef poddany jest próbie przez kobietę – żonę Potifara, która to kobieta próbuje uwieść go. Josef jednak odmawia.
„Po tych wydarzeniach zwróciła na niego uwagę żona jego pana i rzekła do niego: Połóż się ze mną. On jednak nie zgodził się… I mimo że go namawiała codziennie, nie usłuchał jej i nie chciał położyć się przy niej, aby z nią żyć. Pewnego dnia, gdy wszedł do domu, aby spełniać swe obowiązki, i nikogo z domowników tam nie było, uchwyciła go ona za płaszcz i powiedziała: Połóż się ze mną! Lecz on [wyrwał się], zostawił płaszcz w jej ręku i wybiegł na dwór. A wtedy ona, widząc, że zostawił swój płaszcz i że wybiegł na dwór.” (Bereszit 39:7-13)
Co Tora chce nam powiedzieć poprzez słowa „Laasot melachto” („spełniać swe obowiązki”). Jakiego rodzaju pracę miał on zamiar zrobić?
Raszi pisze: Zrobić swoją pracę. Rav i Szmuel dysputują na temat tego co to znaczy. Jeden twierdzi, dosłownie (to znaczy) jego pracę, a drugi twierdzi, że Josef miał swoje plany co do obcowania z nią jednak stanęła mu przed oczami twarz ojca (co wzmocniło go w tym by jej odmówić), który powiedział do Josefa: Josef, imiona 12 plemion widnieć będą na kamieniach noszonych na piersiach przez wielkiego Kohena, czy chcesz wymazać stamtąd swoje imię w związku z obcowaniem z nierządnicą? jak jest napisane: „kto obcuje z nierządnicami, trwoni majątek”.
Rabin Reb Heszel pyta: midrasz przywołuje passuk „Weroe zonot jeabed hon” „Kto obcuje z nierządnicami, trwoni majątek” (Księga Przysłów 29:3) i interpretuje słowo Hon (fortuna, majątek) jako miejsce Josefa w Choshen (12 kamieni tablicy napiersiowej noszonej przez wielkiego kapłana w świątyni). Jakie jest powiązanie pomiędzy Hon i Choshen?
Najpierw więc, jak wyjaśnia, do Josefa zostało dodana jedna więcej litera, jak jest napisane w Tehilim (81:6): “ Edut BiJehosef samo, beceto al Erec Micrajim” ” To prawo ustanowił On dla Józefa, gdy wyruszył on z ziemi egipskiej”. Po tym jak zdał on test z żoną Potifara, Haszem dodał jedną literę do jego imienia. Dał mu literę He, reprezentującą Haszem. Haszem powiedział „Chcę by moje imię trwało w tobie przez cały czas”. Tak więc, zamiast Josef, jest on teraz nazywany Jehosef, z H.
Jak wiemy, Choshen spełniał również funkcję narzędzia wykorzystywanego jako pośrednictwo przy zadawaniu pytań Haszem. Istniała możliwość by król, wielki Kohen lub sanhedrin mogli zadać Haszem pytania, które dotyczyły zarządzania narodem, na poziomie narodowym np. takich jak – czy udać się na wojnę czy nie, dzięki działaniu Choshena. W ten sposób uzyskiwali oni odpowiedzi o naturze prorockiej. Kohen ha gadol stawał ubrany w napierśnik, osoba pytająca naprzeciw kapłana i zadawała pytanie a odpowiedź ukazywała się poprzez zapalanie się liter na napierśniku. Świetlne sygnały były składane w słowo. Choszeh składał się z dwunastu szlachetnych kamieni a na każdym kamieniu wygrawerowane było imię jednego z dwunastu plemion- Reuwen, Szimon, Levi itp.
Istniał jednak problem, ponieważ kilka liter hebrajskiego alfabetu nie było reprezentowanych w dwunastu imionach plemion. Tak było np. z literą Tsade (צ ). Dodano więc imiona praojców: Abrahama, Ichaka i Jakowa, dla uzupełnienia liter. Imię Ichak zawierało literę צ . Jednak nadal brakowało litery ט której nie zawierały ani nazwy plemion ani nazwy praojców. Dodano więc jeszcze dwa słowa tj. ogólną nazwę plemion- „sziwtej Jeszurun”, która zawierała literę ט .
W celu zapisywania liter symetrycznie, na każdym kamieniu miała się pojawić równa liczba liter. Do kilku nazw plemion dodano więc po jednej lub kilka liter tak by liczba wszystkich liter w słowie liczyła 6. Powodem było to, że najdłuższą nazwą była nazwa plemienia Benjamin (zapisywany po hebrajsku liczył 6 liter). Imiona praojców i nazwę “sziwtej Jeszurun” zapisano więc w rozproszeniu. I tak do imienia „Reuven” dodano literę A (א) z imienia Abrahama ( razem 6: 5+1), do „Szimon” dodano (ב) z Abrahama, do „Levi” dodano trzy litery: (3+3 = 6). I w ten sposób rozproszono litery praojców i „sziwtej Jeszurun” pomiędzy nazwy plemion.
Ostatnim imieniem było imię Josef, do którego dodano dwie ostatnie litery nazwy „sziwtej Jeszurun”. Teraz możemy zrozumieć dlaczego midrasz podkreśla słowa „trwoni majątek” z passuku z Księgi Przyslów. Gdyby Josef zachował się w sytuacji z żoną Potifara nie przyzwoicie, straciłby literę ה z imienia Haszem, która to litera została dodana do jego imienia. Straciłby również litery ו i ן które zostały dodane do jego imienia z „sziwtej Jeszurun” na Hoszechu. I w słowach pasuku „ Kto „kto obcuje z nierządnicami, trwoni majątek” stracić = stracić litery, które zostały dodane do jego imienia po tym jak odparł on pokusę związaną z żoną Potifara i pozytywnie rozwiązał próbę.
Tak właśnie wyjaśnia rabin Heszel objawiając swój rzadki geniusz.
Życzę Nam wszystkim spokojnego i przyjemnego Szabatu