|
Paraszat Wajece Drodzy Przyjaciele, Czytamy w tym tygodniu fragment Tory, który opowiada o znanym śnie naszego przodka Jaakowa. Jaakow śni o drabinie, która się rozciąga z ziemi do nieba. Kiedy Jaakow budzi się, zdaje sobie sprawę, że spał na świętym miejscu i robi ołtarz z kamienia, na którym spał. Tora opowiada nam przy okazji, że spał w miejscu, na którym później stanęła Świątynia w Jerozolimie. Chcę zwrócić uwagę na nazwę tego ołtarza. Tora używa określenia macewa. Domyślam się, że większość z was będzie łączyć słowo macewa z pomnikiem na cmentarzu, ale prawdę mówiąc słowo macewa w Torze oznacza rodzaj ołtarza. Co ciekawe, w drugiej Księdze Mojżesza (oraz powtórnie w Piątej Księdze Mojżesza), Tora zabrania budowania ołtarza określanego mianem macewy! Dlaczego? Jeśli nasz przodek Jaakow zbudował ołtarz macewa, dlaczego nam nie wolno?! W Torze są wyszczególnione dwa typy ołtarzy: macewa i mizbeach. Macewa to ołtarz zrobiony z jednego kamienia, a mizbeach jest ołtarz zrobiony z wielu mniejszych kamieni. Do momentu zawarcia paktu między B-giem a dziećmi Izraela na górze Synaj, kiedy B-g zabronił budowania ołtarzy macewa, było to dozwolone. Jaka zmiana nastąpiła miedzy czasem przed Matan Tora (dar Tory od B-ga) a czasem po Matan Tora, kiedy pojawił się zakaz? Jeden z największych mędrców żydowskiego narodu, Rabin Szimszon Rafael Hirsch (1808-1888), wskazał na podobieństwo symboliczne między z jednej strony relacją jedno-kamiennego do wielo-kamiennego ołtarza, a z drugiej strony relacją między czasem przed Matan Tora (dar Tory od B-ga) a czasem po Matan Tora. Jedno-kamienny ołtarz macewa symbolizuje naturę, a wielo-kamienny ołtarz mizbeach symbolizuje pracę człowieka. Również B-g przed Matan Tora przejawiał się przede wszystkim poprzez naturę tzn. w tym, co człowiek otrzymuje z Jego Ręki. Poprzez Matan Tora B-g pokazuje, że chce się przejawiać w pierwszym rzędzie nie poprzez to, co człowiek od Niego dostaje, ale raczej poprzez to człowiek robi z tym, co od B-ga dostaje. Dlatego B-g od czasu Matan Tora zabrania budowania jedno-kamiennych ołtarzy macewot. Różnica pomiędzy nimi jest tu, jak widzimy, zasadnicza. Przesłanie Rabina Hirscha z”l, jest bardzo istotne dla nas – współczesnych Żydów. Ludzie często mnie pytają, gdzie „widzę” B-ga. Pytanie jest nieprawidłowo postawione. Pytanie nie powinno brzmieć: gdzie widzę B-ga, a raczej czy ja gdzieś B-ga nie widzę! Dzięki Torze i przykazaniom mamy niezwykłą ilość okazji, aby ujrzeć B-ga w naszym codziennym życiu. Niemniej tak jak nie można wytłumaczyć komuś innemu smaku malin, jeśli on sam ich nie spróbuje, tak też nie można wytłumaczyć uczucia duchowego spełniania uzyskiwanego poprzez wypełnianie micwot, komuś, kto sam ich nie wypełnia. Co można zrobić żyjąc w Polsce, gdzie wielu z polskich Żydów boi się nawet pokazać, że są Żydami? Przecież nie da się doświadczyć duchowych konsekwencji wypełniania micwot, jeśli boimy się je wypełniać!
Rabin Jicchak Rapoport Emisariusz „Szawei Jisrael” |
