Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Parszat Miszpatim – Rabin Avi Baumol

 Zapalenie świec piątek 24 lutego – 17:04. Hawdala 25 lutego 18:15
Dlaczego
istnieje takie nagłe przejście z transcendentalnego duchowego
doświadczenia Synaju do bardzo szczegółowych, żmudnych, praw
dotyczących niewoli, celowych i przypadkowych uszkodzeń oraz innych
tym podobnych kwestii cywilnych? 

Dlaczego nie pozostajemy przy opisie objawienia? 

Tora,
jak się wydaje, robi sobie przerwę od dramatu na Synaju i tylko w
rozdziale 24 powraca do Mojżesza na górze Synaj. Czemu?

Kiedy
przyglądamy się 13 fragmentom Paraszy Miszpatim zauważymy
ciekawą strukturę (Szmot rozdział 21)


1.
ewed  (21:1-6)

2.
ama (21:7-11)

–
Są
to prawa dotyczące niewolników i ludzi niższej klasy. Wyjaśniają
jak mamy ich traktować.

3.
make isz (21:12)

4.
mazid szogeg (21:13)

5.
gonew isz (21:16)

6.
mekalel (21:17)

7.
riw ripui (21:18)

–
Powyższe
prawa dotyczą porachunków równego z równym.

8.
make eved (21:20-21)

–
Prawa
dotyczące tego jak obchodzimy się z podległymi nam.

9.
Ason (21:22-26)

–
Prawa
dotyczące niezamierzonych szkód między równymi sobie.

10.
Make ain awedo (21:27-28)

–
Zobowiązania
nałożone na tego, kto spowodował fizyczną szkodę na ciele
swojego niewolnika lub podwładnego.

11.
szor nogeach  (21:28-32)

12.
bor (21:33)

13.
szor

– To
prawa dotyczące zniszczenia czyjegoś mienia.

Wyraźnie
w strukturze pierwszej połowy paraszy miszpatim ukryte jest
przesłanie. Bezpośrednio po zakończeniu procesu odkupienia,
zarówno fizycznego i duchowego, może pojawić się skłonność ze
strony osoby odkupionej czy też wyzwolonych ludzi, aby cieszyć się
w ich narodzie wybranym ze zbawienia aż do utraty perspektywy o
swoich skromnych początkach.

Czują
się pewniejsi i zaczynają tworzyć dystans między sobą, tworzą
warstwy i podkreślają różnice ze względu na klasę społeczną
oraz rasę. Chcą zaliczać się do elity. W ten sposób zanika w ich
duszach pokora, która mogła być jedynym powodem dla którego Bóg
zdecydował się im wybaczyć i ofiarował im odkupienie. Kulminacją
tej niewygodnej perspektywy, która nie ma nic wspólnego z nauką
tory jest przykład jaki znajdujemy w historii „mekalel”
(przeklinającego) w paraszy Emor.

Tora
przypomina nam, że tą przeklętą i wyśmiewaną jest córka
Egipcjanki, spychana do niższego statusu w oczach Izraelitów. To
samo znajduje wyraz w historii Rut oraz w innych historiach
przekazanych nam przez Torę.

W
tej paraszy Tora przeplataprawa dotyczące ludzi wolnych z tymi,
którzy są od nich zależni, aby w ten sposób podkreślić, że
jedni i drudzy są stworzeni przez Boga i są równi w jego oczach.

Nasze
poglądy dotyczące niewolników mogą i powinny być zastosowane do
tego, jak w dzisiejszych czasach widzimy siebie jako Żydów vis a
vis nie-Żydów, a także jak odnosimy się do spraw kobiet oraz
obcych w naszym środowisku. Musimy zastosować przepisy Tory
dotyczące tych słabszych w naszym własnym środowisku. Te prawa
dopełniają i równoważą doświadczenie na Synaju i działają
jako otrzeźwiające przypomnienie naszej własnej przeszłości
wobec majestatycznych możliwości naszej przyszłości.

SZABAT SZALOM !