Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״א בחשוון תשפ״ז 22 października 2026

Ostrowska synagoga odremontowana

Po trwających 19 miesięcy pracach renowacyjnych oddano w Ostrowie
Wielkopolskim do użytku zabytkową mauretańską synagogę, wybudowaną w
latach 1857-1860 przez Moritza Lande. W obiekcie powstało Forum
Synagoga, które będzie służyć celom kulturalnym. Ostrowska synagoga
należy do najpiękniejszych tego typu bożnic w Europie. Jej pierwowzorami
były okazałe synagogi na terenie Prus oraz Budapesztu i Wiednia, które
przybrały styl mauretański, czerpiący także z biblijnych opisów świątyni
Salomona w Jerozolimie.

Miasto kupiło synagogę od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu w 2006 roku. Jest jedną z nielicznych na ziemiach polskich, której bryła przetrwała dwie wojny światowe i okres powojenny.

W całej synagodze jest 75 okien: 52 małe, 10 dużych witrażowych, 8 okrągłych w wieżyczkach i 5 okulusów. Powierzchnia oszklenia witrażowego wynosi 120 m kw. Obiekt jest podświetlony, a bardzo ważne architektonicznie detale podkreślają specjalne iluminacje.
Odnowienie synagogi kosztowało około 7 milionów złotych, z czego 70 procent to środki unijne, a pozostałe – samorządu.

Oprócz sali koncertowej dla około 150 osób będzie można wykorzystać empory (balkony) jako galerie. Scena będzie umieszczona od strony wschodniej. W synagodze odbywać się będą także przedstawienia teatralne i wystawy. Jej właścicielem jest Ostrowskie Centrum Kultury.

Odnowienie synagogi kosztowało około 7 mln zł, z czego 70 proc. to środki unijne, a pozostałe – samorządu. „Zgodnie z przepisami unijnymi, przez najbliższe pięć lat wstęp na wszystkie imprezy będzie bezpłatny” – powiedziała Sylwia Nowicka z biura prasowego prezydenta miasta.

W uroczystościach uczestniczyła praprawnuczka Moritza Lande Bettina, która przyjechała z Paryża oraz praprawnuk James z Nowego Jorku. Pani Bettina przywiozła skany 60 odnalezionych przez nią dokumentów dotyczących finansowania budowy i planów obiektu. Przekazała je prezesowi ostrowskiego Towarzystwa Przyjaciół Synagogi, którego – jak się okazało – jest już członkinią. Ciekawostką jest fakt, że Jamesa poznała dopiero w środę w Ostrowie.

Około 50-letnia Bettina była w Ostrowie w 1984 r. Oglądała synagogę, ale wtedy nie wiedziała jeszcze, że budowniczym był jej prapradziadek.

Otwarcie synagogi poprzedził wykład prof. Pawła Śpiewaka o gminie żydowskiej.

W tym roku ostrowska synagoga znalazła się w gronie laureatów ogólnopolskiego konkursu „Fasada Roku 2010”. Jury doceniło dbałość oraz trudność wykonanych prac renowacyjnych oraz walory historyczne obiektu.
Źródło: PAP, RMF