Jam jest kamień, ale płyną łzy z kamienia
Icchak Kacenelson (Piesń o zamordowanym żydowskim narodzie)
Jednak nie należy podawać odpowiedzi „na tacy”, tylko – przez sposób w jaki opowiadamy – do niej zaprowadzić.
Nauczania historii nie można sprowadzać do przedstawienia liczb, szczególnie tej historii…
Za datami i ilością ofiar kryją się ludzie. Czy tylko oprawcy zasługują na to by byli wymieniani z imienia i nazwiska? Poznanie losów choćby jednego człowieka, współczucie i pamięć są najcenniejsze. Po przekazaniu ogólnych informacji, które istotne są by zrozumieć mechanizm i ogrom zbrodni, należy skupić się na oddaniu człowieczeństwa ofiarom. Kamieniom oddać imiona…
Dokonanie tego zaprowadzi naszych słuchaczy do co najmniej dwóch oczywistych i prawidłowych odpowiedzi. Pamięć o Holocauście jest wartością uniwersalną, nie związaną z narodowością, zapobiegającą, przynajmniej teoretycznie, powtórzeniu zbrodni na jakimkolwiek narodzie. Pamięć o ofiarach Zagłady – nie jako liczbie, ale ludziach, których losy staj± się bliskie – jedynym życiem…
Bardzo pomocnym materiałami do przeprowadzenia zajęć są publikacje Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej – Teki Edukacyjne. Pierwsza nosi tytuł Auschwitz – Pamięć dla przyszłości (z 2003 roku, dostępna w formacie PDF na stronie IPN), przygotowana przez BEP IPN i Muzeum Państwowe Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, druga (z 2005 roku) – Zagłada Żydów Polskich w Czasie II Wojny Światowej. Obydwie, oprócz tego, że zawierają scenariusze lekcji, w części dla uczniów są bogate w materiały źródłowe – reprodukcje zdjęć i dokumentów oraz świadectwa – (wspomnienia i relacje). Obydwie w szczególny sposób starają się poprzez te materiały poruszyć i wzbudzić myśl w młodych ludziach. Obydwie bronią się przedstawieniem historii poprzez opowieść o konkretnych ludziach..