Nie żyje Leopold Kozłowski-Kleinman – kompozytor, dyrygent i pianista,
nazywany „ostatnim klezmerem Galicji”, honorowy obywatel Krakowa. W
listopadzie ubiegłego roku obchodził setne urodziny.
Wyrazy głębokiego współczucia Rodzinie zmarłego
składa Gmina Żydowska w Poznaniu.
Leopold Kozłowski-Kleinman urodził się 26 listopada 1918 roku w
Przemyślanach koło Lwowa. Od najmłodszych lat jego pasją była muzyka.
Swoją naukę rozpoczął już w rodzinnych Przemyślanach. W rodzinie
Kleinmanów z pokolenia na pokolenie przekazywane były tradycje
klezmerskie. Po ukończeniu gimnazjum rozwijał talent muzyczny w
konserwatorium we Lwowie w klasie fortepianu u słynnego profesora
Tadeusza Majerskiego. W tym czasie założył również własną orkiestrę.
Okres II wojny światowej był tragiczny dla rodziny Kleinmanów.
Rodzice oraz jego brat zostali bestialsko zamordowani. Leopold
Kozłowski-Kleinman najpierw przebywał w getcie przemyślańskim, później
został umieszczony w niemieckim obozie pracy w Kurowicach, z którego po
kilkunastu miesiącach uciekł do oddziału Armii Krajowej. Brał udział w
walkach z Niemcami i Ukraińcami. Po wkroczeniu Armii Czerwonej wstąpił
do Wojska Polskiego i przeszedł cały szlak bojowy – aż do Berlina.
Powojenny los związał Leopolda Kozłowskiego-Kleinmana z Krakowem.
Tutaj ukończył dyrygenturę w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, a
następnie został kierownikiem artystycznym i pierwszym dyrygentem
Zespołu Pieśni i Tańca Krakowskiego Okręgu Wojskowego, a po
reorganizacji – Zespołu Wojskowego „Desant” Warszawskiego Okręgu
Wojskowego z siedzibą w Krakowie. Następnie był kierownikiem muzycznym
Teatru Żydowskiego w Warszawie i cygańskiego zespołu „Roma”. Jako
konsultant współpracował z greckim zespołem „Hellen” i zespołem
„Rzeszowiacy”.
Po 1989 r. swoje artystyczne życie związał z muzyką żydowską.
Najpierw koncertował w całej Polsce ze Sławą Przybylską. W połowie lat
dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku zaczął współpracę z Jackiem Cyganem.
Leopold Kozłowski-Kleinman opracował sześć polskich wersji musicalu
„Skrzypek na dachu”. Musical ten był wystawiany w wielu teatrach
polskich, między innymi przez Operę Krakowską i Teatr Muzyczny w Gdyni.
Artysta skomponował również muzykę teatralną do wielu spektakli
wystawianych w Teatrze Żydowskim w Warszawie oraz filmową, jest m.in.
twórcą muzyki obozowej i gettowej w filmie „Lista Schindlera” Stevena
Spielberga.
Leopold Kozłowski-Kleinman był ogromnej sławy autorytetem muzycznym.
Jako ostatni na świecie autentyczny klezmer wiedział, jak należy
wykonywać tradycyjne pieśni żydowskie. Przywrócił w powojennej Polsce
pamięć o żydowskiej kulturze, rozsławiając na cały świat Kraków i byłą
żydowską dzielnicę Krakowa – Kazimierz. Jego zasługi w krzewieniu
kultury żydowskiej były doceniane przez ludzi kultury na całym świecie.
Leopold Kozłowski-Kleinman miał na swoim koncie wiele prestiżowych
nagród, w tym nagrodę Academy of Television Arts & Sciences „Emmy”
oraz nadany przez Ministra Kultury medal „Zasłużony kulturze Gloria Artis”. W 2014 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa.
UMK/ foto Wikipedia