Ponad dwa lata temu przystąpiono do planowania jednej z
najnowszych inwestycji Szkoły Policji w Pile, jaką była rozbudowa bazy
dydaktycznej (hali sportowej) i budowa nowych obiektów sportowych na terenie
Szkoły. Przygotowując się do rozpoczęcia prac, uzyskano odpowiednie zgody
Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Jednakże wkrótce okazało się, że część
planowanych inwestycji umiejscowiona będzie w pobliżu byłego (zlikwidowanego w
czasie okupacji) cmentarza żydowskiego.
Odsłonięcie pomnika upamiętniającego XVII-wieczny cmentarz
żydowski w Pile
Ponad dwa lata temu przystąpiono do planowania jednej z
najnowszych inwestycji Szkoły
Policji w Pile, jaką była rozbudowa bazy dydaktycznej (hali
sportowej) i budowa nowych
obiektów sportowych na terenie Szkoły. Przygotowując się do
rozpoczęcia prac, uzyskano
odpowiednie zgody Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. Jednakże
wkrótce okazało się, że
część planowanych inwestycji umiejscowiona będzie w pobliżu
byłego (zlikwidowanego w
jednakże nie było tam żadnych widocznych śladów mogących
świadczyć o tym, że był tam
kiedykolwiek cmentarz żydowski.
Przed przystąpieniem do budowy przeprowadzono rozmowy z
Michaelem Schudrichem –
Naczelnym Rabinem Polski, który razem z Alicją Kobus –
Wiceprzewodniczącą Rady
Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP oraz
Przewodniczącą Związku Gmin
Wyznaniowych Żydowskich Oddział w Poznaniu, gościł w Szkole.
Po wnikliwych analizach,
udokumentowaniu i konsultacji z Komitetem Ochrony Cmentarzy
Żydowskich w Europie
oraz porozumieniu się z Komisją Rabiniczną ds. Cmentarzy w
Warszawie, pilska Szkoła
Policji otrzymała zgodę na przeprowadzenie prac. Dzięki temu
przy pomocy środków
pozyskanych z Komendy Głównej Policji i przy zaangażowaniu
Urzędu Miasta w Pile, w
maju ubiegłego roku dokonano otwarcia obiektów sportowych
pilskiej Szkoły Policji, którego
dokonał ówczesny Komendant Główny Policji gen. insp. dr
Marek Działoszyński.
Efektem nawiązanej współpracy była także idea powstania
pomnika upamiętniającego XVII-
wieczny cmentarz żydowski. Dzięki podjętym działaniom
została ocalona pamięć o dawnych
żydowskich mieszkańcach Piły, którzy stanowili o
wielokulturowości i tożsamości miasta. W
prace upamiętnienia kirkutu (cmentarza żydowskiego) włączyła
się także Gmina Piła.
Na terenie Szkoły (od strony ulicy Konopnickiej) stanął
pomnik, który zaprojektował prof.
nadzw. Janusz Marciniak z Uniwersytetu Artystycznego w
Poznaniu, pracujący z dr. inż.
arch. Eugeniuszem Skrzypczakiem z tej samej uczelni.
Granitowy pomnik ma kształt gwiazdy
Dawida. Jak mówi jego projektant prof. Marciniak: „Starałem
się, aby pomnik był oszczędny
i minimalistyczny w formie, a jednocześnie pełen treści.
Kolor granitu przywodzi na myśl
ludzkie prochy. Płyta została umocowana na stalowej
konstrukcji, aby stworzyć wrażenie, że
gwiazda unosi się nad ziemią. Pomnik jest jak otwarta księga,
która zaprasza do czytania.
Lekko podniesiony wierzchołek gwiazdy został – zgodnie z
tradycją – skierowany na wschód
(w stronę Jerozolimy). Na jego gładkiej powierzchni, jak w
lustrze, odbija się niebo i drzewa.
Pod gwiazdą znajduje się betonowa replika jej cienia. To
podstawa pomnika i jednocześnie
symboliczna pieczęć pamięci o ludziach pochowanych w tym
miejscu oraz podkreślenie
trwałości tej pamięci”. Na monumencie znajduje się m.in.
napis eksponujący religijny i
historyczny charakter pomnika oraz przesłanie etyczne o
znaczeniu pamięci – „Jak
pamiętamy, tak będziemy pamiętani”. Jego fundatorami są
Szkoła Policji w Pile oraz Urząd
Miasta Piły.
Uroczyste odsłonięcie pomnika planowane jest w dniu 2
czerwca (wtorek) o godz. 10.00.
Przedsięwzięcie zostanie zorganizowane we współpracy z
Urzędem Miasta Piły i Związkiem
Gmin Wyznaniowych Żydowskich Oddział w Poznaniu. Uroczystość
rozpocznie się w auli
Szkoły Policji wykładem okolicznościowym „Wyspa pamięci”
wygłoszonym przez prof.
Marysię Galbraith z Uniwersytetu w Alabamie. Następnie, ok.
godz. 10.30 uczestnicy
uroczystości przejdą pod pomnik, gdzie odbędzie się
uroczysta zbiórka połączona z
przemówieniami gości, odsłonięciem monumentu, a także
odmówieniem Kadiszu. W
uroczystości uczestniczyć będą przedstawiciele różnych
wyznań i religii, instytucji,
organizacji, służb mundurowych oraz władze powiatu i gminy,
media oraz mieszkańcy Piły.
Szczegółowych informacji udziela kierownik Sekcji
Prezydialnej Szkoły Policji w Pile
podinsp. Dorota Witkowska, Tel. 67 352 21 60, tel. kom.
695 820 161, e-mail:
dorota.witkowska@sppila.policja.gov.pl
Anna Fons