Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Ocalic od zapomnienia

2 marca 2017 w Grodźcu odsłonięto kamień pamięci Żydów z tamtejszego getta.

Z inicjatywy stowarzyszenia „Drugie Pokolenie” odbyła się uroczystość upamiętnienia grodzieckiego getta i męczeństwa Żydów powiatu konińskiego.

Rozpoczęła się w hali sportowej miejscowego Zespołu Szkół, gdzie młodzież i zaproszeni goście mieli okazję wysłuchać wykładu Małgorzaty Bogaczyk, z zakład etyki instytutu filozofii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Szczególnym gościem uroczystości był naczelny rabin Polski, Michael Schudrich. – Czy wszystko to jest ważne? Czy to co robimy dziś jest ważne? Tak, jeśli przez ten pomnik, choć jeden człowiek będzie pamiętać, to jest wielka wartość – mówił rabin.

Duże znaczenie uroczystości podkreślała też wójt Anna Andrzejewska. – Spotkaliśmy się, by ocalić od zapomnienia pamięć osób, które znalazły się w getcie w Grodźcu nie z własnej woli. To niemieckie władze okupacyjne zdecydowały o ich losie. Dlaczego dziś pamiętamy? Dlatego, że ci ludzie współtworzyli historię tej ziemi, z tych miejsc wyruszali w upokorzeniu, obdarci z godności w swą ostatnią drogę – mówiła, zaznaczając jednocześnie, że to ważna lekcja historii dla miejscowej młodzieży, tragicznej historii.

Getto w Grodźcu zostało bowiem założone jako tzw. getto wiejskie. W 1939 roku społeczność żydowska w Grodźcu liczyła raptem około 100 osób. Z końcem tego roku Niemcy przetransportowali tam pierwszych Żydów, około 300 osób z Rychwała, w kolejnych miesiącach przywożono kolejne rodziny żydowskie z okręgu konińskiego – ze Skulska, Kramska, Wilczyna, Ślesina. Populacja getta sięgnęła 2 tys. mieszkańców. Jak mówiła Małgorzata Bogaczyk, pierwsze informacje o likwidacji getta grodzieckiego pochodziły z marca 1941 roku. W około 300 wagonach połowa więźniów została przesiedlona do getta w Zagórowie, reszta trafiła do pracy do getta łódzkiego i na pomorze.Wszystkich spotkał podobny los. 

Chwilę po wykładach, na Placu ks. abp. Bronisława Dąbrowskiego w Grodźcu odsłonięto pamiątkowy kamień, a rabin i ksiądz odmówili wspólną modlitwę za zmarłych.

/żródło i więcej zdjęc : Przegląd koniński  /