Co znaczy słowo: „miderabanan”? Spotkałem
wyrażenie „dzienny Kidusz jest tylko miderabanan”. Nie mogę znaleźć w
źródłach dostępnych ogólnie w Polsce (tzn. dla mnie dostępnych) jego znaczenia.
Czy oznacza to samo, co „minhag”?
„Minhag” to „zwyczaj”. Jest to sposób postępowania przekazywany przez
tradycję, ale nie nakazany ani w Torze, ani w prawie (halacha) i w
przykazaniach rabinicznych. Minhagim (l. mnoga) mogą dotyczyć swoim
zasięgiem wszystkich społeczności żydowskich (np. zwyczaj noszenia nakrycia głowy przez mężczyzn)
lub tylko niektórych z nich (np. zwyczaj niejedzenia ryżu i fasoli [kitnijot] w czasie święta Pesach – przestrzegany jedynie przez Żydów aszkenazyjskich).
Natomiast określenie „miderabanan” oznacza przykazania (micwot) ustanowione przez rabinów (derabanan = od rabinów).
Jest jeszcze jedno pokrewne pojęcie: „micwot deorajta”, czy przykazania Tory (deorajta = [z aramejskiego] „od Tory”, słowo nawiązujące do hebrajskiego „or” – „światło”).
Z prawnego punktu widzenia, przykazania Tory (micwot deorajta) są ważniejsze od przykazań rabinicznych (micwot derabanan).
Talmud (Szabat 128b) stwierdza: ,,Zakaz Tory przewyższa zakaz rabiniczny”. W praktyce oznacza to, między innymi, że jeśli mamy wątpliwości, czy wypełniliśmy przykazanie pochodzące z Tory, musimy je spełnić od nowa, natomiast w przypadku takich samych wątpliwości wobec przykazania rabinicznego – nie jest to konieczne (Berachot 21a). Traktat talmudyczny Awoda Zara (7a) stwierdza, że jeżeli istnieją dwie różne opinie znawców halachy na temat przykazania z Tory, należy przestrzegać zaleceń surowszej opinii (mahmir). Wówczas jednak, gdy mamy do czynienia z opiniami na temat przykazania rabinicznego – zobowiązani jesteśmy do przestrzegania opinii łagodniejszej.
P. Jędrzejewski