Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

MARSZ PAMIĘCI REMBERTÓW-FALENICA

*Nie masz już, nie masz w Polsce żydowskich miasteczek
W Hrubieszowie, Karczewie, Brodach, Falenicy
próżno byś szukał w oknach zapalonych świeczek
i śpiewu nasłuchiwał z drewnianej bóżnicy*

 Antoni Słonimski, „Elegia miasteczek żydowskich”

 70 lat temu, w cieniu
zagłady Żydów Warszawy, dokonała się tragedia żydowskich mieszkańców pasa
osiedli położonych na wschód od stolicy. 20 sierpnia 1942 r., w dzień po
inicjującej zbrodnicze dzieło likwidacji getta w Otwocku, hitlerowcy uczynili
to samo z gettem w Falenicy.

 Sześć i pół tysiąca jego
mieszkańców załadowano do wysypanych niegaszonym wapnem bydlęcych wagonów i
wywieziono do obozu zagłady w Treblince. Razem z nimi pojechało na śmierć w
komorach gazowych półtora tysiąca Żydów z getta w Rembertowie, których tego
samego dnia przepędzono na rampę kolejową w Falenicy. Trasa
piętnastokilometrowego marszu znaczona była ciałami tych, co nie nadążali.

Dzień później w podobny sposób zlikwidowano getto w Mińsku
Mazowieckim. 26 sierpnia hitlerowcy przystąpili do mordowania żydowskich
więźniów obozu pracy w Karczewie. Akcja dobijania resztek Żydów linii otwockiej
trwała aż do wiosny. W maju 1943 r. wysadzono w powietrze barak w tartaku
Najwera, z uwięzionymi w nim ostatnimi Żydami falenickimi.

Tak znikła z naszych miejscowości społeczność żydowska, lokalna
społeczność obywateli Rzeczypospolitej.

20 maja, w rocznicę dokonania zbrodni rozpoczętej latem 1942 roku,
trasą śmierci z Rembertowa do Falenicy przejdzie trzeci w historii Marsz
Pamięci. Do udziału w nim zapraszamy wszystkich, którzy chcieliby oddać hołd
ofiarom tamtych wydarzeń.

*********

W imieniu Komitetu
Upamiętnienia Zagłady Getta w Falenicy zapraszam do wzięcia udziału w Marszu Pamięci Rembertów – Falenica.

Uczcimy 70-tą rocznicę marszu śmierci, jaki odbyli 20.08.1942  Żydzi z Rembertowa. Kolumnę złożoną z ponad tysiąca osób żandarmi niemieccy pędzili do Falenicy. Tych, którzy zdołali dojść, razem z tysiącami Żydów falenickich załadowano do wagonów, które odjechały do niemieckiego obozu zagłady w Treblince.

Zbiórka 20 maja 2012 roku w niedzielę, o godzinie 10.00 przed stacją kolejową Warszawa – Rembertów przy ulicy Cyrulików.

Organizatorzy:

Komitet Upamiętnienia Zagłady Getta w Falenicy

Urząd Dzielnicy Rembertów m.st 
. Warszawy

Urząd Dzielnicy Wawer m.st  .
Warszawy

Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wawer m.st 
. Warszawy

Szczegóły – w załącznikach, na stronach www.wawer.warszawa.pl ,
www.rembertow.warszawa.pl
i na Faceboooku: www.facebook.com/pamiecfalenica


kontakt: pamiec.falenica@gmail.com

Pozdrawiam serdecznie,
Paweł Przyrowski