Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Machacit Haszekel- Pół szekla

Przy okazji Purim można się spotkać z jeszcze inną micwą, znaną jako ofiarowanie pół szekla. Jest to bardziej micwa pesachowa, gdyż technicznie to wtedy był obowiązek jej wypełnienia, ale zwyczajem jest, aby „pośpieszyć” się z jej wykonaniem i zrobić to do Purim

Gdy istniała Świątynia (Beit Hamikdasz), każdy Żyd miał obowiązek złożyć na jej potrzeby – jak nakazuje Tora – pół szekla. Ponieważ w parszy Ki tisa, która mówi o tej, ofierze fraza „pół szekla” pojawia się trzy razy, uczymy się,, że każdy ma dać trzy razy po pół szekla. Pieniądze te były przeznaczone na różne potrzeby Świątyni.

Z uwagi na obowiązek ofiarowania akurat pół szekla (i nie dało się tego zrobić do spółki z kolegą) – monety te cieszyły się dużym powodzeniem i aby dostać taką monetę i dzięki temu wypełnić swoją micwę, trzeba było ją kupić w jakimś odpowiedniku banku czy kantoru za kwotę wyższą niż jej wartość nominalna.

Teraz, gdy nie ma Świątyni – nie obowiązuje nas owe prawo z Tory. Jednak z uwagi na to, że nasze szule, synagogi, w pewien sposób stanowią pomost łączący ze Świątynią, a miejsca te, podobnie jak i Świątynia muszą być sprzątane, malowane itp., stąd zwyczaj ofiarowywania naszego świątynnego pół szekla (czy raczej trzech „połszeklówek”) na potrzeby naszej synagogi przed Purim.

Technicznie odbywa się to w ten sposób, że gabaj jako pierwszy, rano wrzuca do puszki trzy półszeklówki, a następnie każdy z członków gminy pragnący uczestniczyć w tej micwie podchodzi i „odkupuje” je za kwotę, którą uważa za stosowne, kładzie pieniądze obok, a półszeklówki wyciąga z puszki, podnosi je do góry (potrząsa) – robi kinjan – czyli obejmuje w posiadania to, co kupił. Następnie wypełnia swoją micwę i wrzuca te „odkupione” trzy półszeklówki z powrotem do puszki.

Niektórzy przeznaczają owe trzy półszeklówki (bądź odpowiednik – połówka podstawowej monety w danym kraju – np. pół złotówki, pół dolara) na cedakę, najczęściej przed modlitwą popołudniową (minchą) – wtedy jednak należy mieć intencję, iż daje się te pieniądze „zecher machacit haszekel” – na „pamiątkę [dawania] pół szekla”

Robert Dow Więckowski