Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Część III Judaizm podzielony, czyli jaką drogą do Boga

Jeszcze pod koniec okresu judaizmu biblijnego zaczął się uwidaczniać wśród jego wyznawców podział. Spośród istniejących wówczas odłamów wymienić należy samarytan, saduceuszy i faryzeuszy. Poza tymi odłamami istniało także ugrupowanie mające charakter zakonu, które określano mianem esseńczyków. W VIII w. n.e. powstała sekta karaimów, której twórca Anan ben Dawid, odrzuciwszy późniejszą tradycję talmudyczną, uznawał tylko Biblię. Sekta ta rozprzestrzeniła się najpierw na terenie Bizancjum, a potem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Od XII w. w Europie Zachodniej (gł. w Hiszpanii) rozwinął się mistyczny kierunek zwany kabałą, który wytworzył bogatą literaturę, z jej główną księgą Zohar (Blask).

Zgodnie z jej filozofią świat materialny ma być odbiciem boskiego świata idei, a człowiek może poprzez rozmyślanie i skupienie wznosić się coraz wyżej do Boskiego świata. W II połowie XVIII w. z kabały wyłonił się chasydyzm, który przyjął się głównie w Polsce, na Ukrainie i w Rumunii. Zalecał on ludową pobożność, która miała umożliwić zjednoczenie przez ekstatyczną modlitwę, a nie przez badanie Pisma czy też wypełnianie Prawa. Chasydzi uważali, że miłość Boża przenika cały świat i Bóg żąda od ludzi tylko jednego — miłości. Najważniejsze w czynach ludzkich są: intencja i entuzjazm. Na czele gminy chasydzkiej stał cadyk, którego godność była dziedziczna. W ten sposób wytworzyły się różne linie dynastyczne cadyków, wokół których powstały dwory chasydzkie

W obrębie dzisiejszego judaizmu istnieje kilka odłamów, rozpowszechnionych głównie w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych: judaizm ortodoksyjny, konserwatywny, reformowany i liberalny

Judaizm współczesny opiera się na 13 artykułach wiary, sformułowanych jeszcze w średniowieczu przez Mosze ben Majmona (Majmonidesa, 1135-1204).
Każdy wyznający Judaizm Żyd potwierdza swą wiarę:

 1. w Boga Stworzyciela, który jest
2. jedynym,
3. bezcielesnym,
4. wiecznym oraz jest
5. wyłącznym obiektem kultu;
6. w prawdziwość proroctw biblijnych, w to, że
7. Mojżesz byt największym prorokiem,
8. Tora dana była Mojżeszowi
9. i nie podlega zmianom;
10. Bogu wiadome są uczynki ludzi, więc
11. nagradza ich i karze,
12. Mesjasz nadejdzie oraz
13. istnieje życie pozagrobowe.

/żródło:http://hebrajski.za.pl/judaizm/index.php/