XVIII-wieczny starodruk mianujący rabina, szyld dentysty
z getta warszawskiego, przedwojenne kartki na macę czy lampy chanukowe
można już oglądać w Centralnej Bazie Judaików, stworzonej przez Muzeum
Historii Żydów Polskich.
Centralna Baza Judaików to internetowa baza danych, dająca
dostęp do informacji o zabytkach i dokumentach, które do tej pory
były rozproszone w różnych zbiorach w Polsce i na świecie.
W tej chwili baza udostępnia internautom opisy i fotografie ponad
3000 obiektów ze zbiorów Muzeum Historii Żydów Polskich oraz Żydowskiego
Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma, która w przyszłości
będzie powiększana o zasoby nowych partnerów projektu.
W Centralnej Bazie Judaików udostępnione będą podstawowe
informacje o obiektach i ich wizerunki w technologii 2D oraz 3D,
łatwo dostępne dla każdego internauty przez stronę Muzeum.
Zdigitalizowane do tej pory obiekty pochodzą ze zbiorów Muzeum
Historii Żydów Polskich i Żydowskiego Instytutu Historycznego, który jest
pierwszym partnerem w tym projekcie. W dalszym etapie prac Muzeum
nawiąże współpracę z kolejnymi instytucjami i muzeami posiadającymi
w swych zbiorach judaika. Obecnie trwają rozmowy z Naczelną Dyrekcją
Archiwów Państwowych, Muzeum Archeologicznym oraz Muzeum
Historyczno-Archeologicznym w Ostrowcu Świętokrzyskim.
W bazie można zobaczyć już ponad 3000 judaików – przede
wszystkim unikatowe, niepokazywane nigdy dotąd pamiątki o wielkiej
wartości zarówno historycznej, jak i sentymentalnej, świadczące
o tysiącletniej historii Żydów na ziemiach polskich.
Znalazły się tu np. XVIII-wieczny dokument księcia Karola
Radziwiłła, mianujący rabina kahału w Birży, wkładka do butów wykonana
z fragmentu Tory, gitara klezmerska z wypaloną gwiazdą Dawida, krawat
Władysława Szpilmana, XVI-wieczne starodruki, program koncertów z Cafe-Bar
Zachęta z 1940 r., przedwojenne kartki na macę, szyld dentysty
z getta warszawskiego i wiele innych. Prezentujemy również dzieła
sztuki z niezwykle bogatej kolekcji Żydowskiego Instytutu Historycznego,
w tym m.in. dzieła Maurycego Gottlieba, Artura Markowicza, Wilhelma
Wachtla czy Samuela Hirszenberga oraz słynną Kolekcję Berlińską.
Muzeum Historii Żydów Polskich poprzez Centralną Bazę
Judaików pragnie zostać integratorem zasobów judaików z Polski, gromadząc
w jednym miejscu informacje o judaikach z ponad 500 polskich
muzeów i archiwów w całym kraju. Docelowo stanie się także miejscem
dostępu do zbiorów dokumentacji życia żydowskiego w Polsce i Europie
Środkowo-Wschodniej, rozproszonych po całym świecie.
Wiosną przyszłego roku w bazie pojawią się pierwsze
obiekty z kolekcji zagranicznych. 23 października Muzeum Historii Żydów
Polskich podpisało umowę z Żydowskim Instytutem Naukowym YIVO, założonym
w 1925 r. w Wilnie, a od 1940 r. działającym w Nowym Jorku.
Jego archiwa zawierają 24 mln pozycji, w tym manuskrypty, dokumenty,
fotografie, nagrania dźwiękowe, dzieła sztuki, plakaty i inne artefakty.
Przez ponad 70 lat kolekcja YIVO nie była dostępna w Europie, teraz,
dzięki umowie zawartej między Muzeum Historii Żydów Polskich a YIVO,
zasoby YIVO będą znów dostępne na starym kontynencie.
Centralna Baza Judaików pozwoli każdemu odkrywać elementy
historii i kultury Żydów w Polsce bez potrzeby wychodzenia
z domu. Stanie się pierwszym krokiem, zachęcającym do dalszego poznawania
tej bogatej spuścizny. Internetowy katalog judaików będzie również służył
muzealnikom, naukowcom i nauczycielom w ich pracy zawodowej. Uczniom,
studentom oraz badaczom historii Żydów umożliwi pogłębienie wiedzy
a edukatorom pomoże uzupełnić scenariusze zajęć. Także kuratorzy
poszukujący obiektów do wystaw dotyczących tematyki żydowskiej, znajdą tu cenny
materiał.
Projekt finansowany jest ze środków Ministerstwa Kultury
i Dziedzictwa Narodowego, w ramach Programu Wieloletniego Kultura+,
którego operatorem jest Narodowy Instytut Audiowizualny. Partnerem projektu
jest Żydowski Instytut Historyczny.
Wszystkie obiekty można oglądać tutaj