Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Berek w komorze gazowej…

Film polskiego artysty Artura Żmijewskiego „Berek” został usunięty z berlińskiej wystawy o tysiącleciu sąsiedztwa Polski i Niemiec. Kurator Anda Rottenberg powiedziała, że poinformowano ją, iż stało się tak po interwencji przedstawiciela berlińskiej gminy żydowskiej. „Berek” powstał w 1999 r. i nawiązuje do Zagłady i traumy II wojny światowej.

Żmijewski sfilmował grającą w berka grupę nagich ludzi w dwóch pomieszczeniach: neutralnej przestrzeni piwnicy oraz w komorze gazowej byłego obozu koncentracyjnego. Film był jednym z prawie 800 eksponatów pokazanych na otwartej 21 września przez prezydentów Polski i Niemiec wystawie pt. „Obok. Polska – Niemcy. 1000 lat historii w sztuce” w berlińskim muzeum Martin-Gropius-Bau.- Pracy tej nie ma już na wystawie – poinformowało w czwartek biuro prasowe berlińskiego muzeum. Do chwili nadania depeszy dyrekcja muzeum nie odpowiedziała na pytanie dotyczące powodów usunięcia pracy. Ani kurator, ani też artysta i warszawska galeria Zachęta, do której praca należy, nie zostały powiadomione o zamiarze usunięcia filmu z ekspozycji. Postanowiono jednak – jak powiedziała Rottenberg – nie protestować przeciwko decyzji muzeum. Rzeczniczka gminy żydowskiej w Berlinie Maya Zehden powiedziała w czwartek, że gmina nie wniosła oficjalnego protestu przeciwko wystawieniu pracy Żmijewskiego.- Nic nam nie wiadomo o tej sprawie. Jest jednak możliwe, że interweniował jeden z członków gminy, nie informując nas o tym – powiedziała Zehden. Rottenberg zauważyła, że „Berek” był pokazywany na całym świecie, w tym w USA i wielokrotnie w Niemczech. Praca ta nigdy dotąd nie wzbudziła podobnych protestów. W katalogu wystawy „Obok” można przeczytać, że „Berek” jest „niezwykle istotnym głosem w polskiej sztuce współczesnej, poruszającym kwestię Zagłady w czasie II wojny światowej”.- Zestawienie pomieszczenia, w którego ścianach dokonywane było bestialskie ludobójstwo z beztroską zabawą nagich – więc przecież tak samo jak zabijane ofiary odartych z najprostszych znamion godności – ludzi szokuje, ale także ma przywoływać psychoterapeutyczny powrót do traumatycznych przeżyć, aby je przezwyciężyć – piszą autorzy katalogu.

Źródło: PAP, polskatimes Foto: Kongres Kultury