Tu BiSzwat jest „Nowym Rokiem Drzew”.
Czy drzewa potrzebują osobnego „Nowego Roku”? Czym jest ten dzień?
Tora mówi, że owoców drzew, które rosły w Ziemi Jisraela, nie wolno spożywać przez pierwsze trzy lata; w czwartym roku wzrostu drzewa jego owoce są dla Boga, a dopiero potem można już je jeść. Wiek wszystkich drzew wyznaczany jest właśnie 15. dnia miesiąca Szwat.
Tora nie określa dokładnie daty, według której należy obliczać wiek drzew. W traktacie Rosz Haszana znajdujemy następujący opis:
„Cztery razy w ciągu roku jest „Nowy Rok”.
Pierwszego dnia misiąca nisan jest nowy rok dla królów [określanie długości panowania] i świąt.
Pierwszego dnia miesiąca elul jest nowy rok dla obliczania dziesięciny ze zwierząt.
R. Elazar i R. Szimon uczą, że jest to pierwszego dnia tiszri. Pierwszego dnia miesiąca tiszri jest nowy rok liczenia lat, szmity (roku szabatowego) i Jowel (roku jubileuszu) oraz dla warzyw.
Pierwszego dnia miesiąca szwat jest nowy rok dla drzewa.
-według nauk Beis Szamaj, a Beis Hilel uczą, że piętnastego szwat.”
W XI w. Rabeinu Gerszon (który znany jest głównie z tego, że usankcjonował prawnie zakaz poligamii wśród Żydów aszkenazyjskich) uczył, że w Tu BiSzwat nie wolno pościć, tak samo jak nie wolno pościć w Rosz Haszana.
W XVI w. kabaliści z Cfat rozpoczęli praktykę sederu w Tu BiSzwat – który oparty był na sederze pesachowym, a także czytano hagadę, choć oczywiście jej tekst odbiegał znacznie od treści hagady pesachowej. Wzorem kolacji w Pesach także wypijano cztery kielichy wina, gdzie każdy niósł ze sobą odpowiedni przekaz symboliczny. Podkreślano mistyczny charakter kolejnych owoców, ich głębokie, symboliczne znaczenie.
W XVIII w. w „Kaf HaChajim” można przeczytać, że w erew Tu BiSzwat jest zwyczaj, by się więcej uczyć, szczególnie miszny, Zoharu, a także by robić błogosławieństwa nad owocami i je spożywać.
W tym dniu mamy się zastanowić nad wspaniałością i hojnością Boga, który obarza nas pożywieniem, zapewnia drzewom owoce. Nasze serca kierują się ku Ziemi Jisraela, jej bogactw i piękna.
Tradycją jest, aby w tym dniu spożywać owoce – najlepiej pochodzące z Erec Jisrael, a jeśli nie mamy takiej możliwości, to przynajmniej gatunki, z których Erec słynie. Są to figi, daktyle, winogrona, granaty, oliwki.
Nad owocami takimi wypowiada się błogosławieństwo:
Baruch Ata Haszem Elokeinu melech haolam, borei pri haec.
„Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Bóg nasz, Król świata,
Stwórco owocu drzewa”.
Wielu ludzi stara się, aby w tym dniu zjeść taki owoc, którego nie jadło się od bardzo dawna, aby móc wypowiedzieć także błogosławieństwo Szehechejanu:
Baruch Ata Haszem Elokeinu melech haolam,
szehechejanu wekimanu wehigjanu lazman haze.
„Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Bóg nasz, Król świata,
że dałeś nam dożyć i utrzymywałeś nas i doprowadziłeś nas do tego czasu!
Istnieje także tradycja, aby w tym dniu sadzić drzewka – szczególnie w Izraelu. Wiele organizacji właśnie w tym dniu organizuje spotkania dotyczące ekologii, świadomości i odpowiedzialności za świat, w którym żyjemy. Niektórzy studiują w tym dniu nauki Tory dotyczące szanowania przyrody, ochrony drzew i środowiska naturalnego (warto poszukać – znajdziemy wiele takich fragmentów!).
Niektórzy organizują wieczorem Seder wzorowany na pesachowym, a zainicjowany przez kabalistów z Cfat – przyjęty szczególnie przez środowiska sefardyjskie.
Wiele środowisk mniej religijnych także organizuje seder – w którym mówi się o rocznym cyklu natury, o ważności przyrody w naszym życiu, o bogactwie natury i naszym obowiązku chronienia jej.