Szabat piątek 10 listopada – zapalenie świec 15:49.
Zakończenie Szabatu 11.11.17 – godz. 17:00
Zaskakujące, że pod koniec poprzedniej paraszy, czyli
paraszy Wajera, zaraz po związaniu Izaaka, otrzymujemy pozornie nieistotną
informację o dzieciach brata Abrahama i ich potomkach. Wśród nich była Rebeka,
która później została żoną Izaaka. Następną paraszę otwiera śmierć Sary.
Baal Haturim (Jacob Ben Asher 1269-1343 zmarły w
Toledo w Hiszpani, który napisał jedną z najważniejszych książek
omawiających Halachę, zwaną “Tur”) zauważa, że najpierw dowiadujemy się o
narodzinach Rebeki, zanim czytamy wieść o śmierci Sary. Przed zachodem słońca
Sary jesteśmy świadkami wschodu słońca Rebeki.
Znajdujemy w tym pocieszenie, ponieważ Sarah zasługuje na
to, aby w pewnym sensie wiedzieć, że urodziła się już przyszła żona dla jej
syna. Sarah dzięki temu może odejść spokojna.
Jest to symboliczny sposób ukazania wieczności narodu
żydowskiego. My zawsze patrzymy do przodu. Nawet w momentach największego
nieszczęścia i w wielkiej ciemności, nadal planujemy naszą przyszłość, nasze
przetrwanie.
Sarah zmarła w mieście Hebron.
“I Abraham przyszedł, aby powiedzieć mowę pożegnalną na jej
cześć i płakać za nią. A potem wstał od swojej ukochanej …”
Płacze, ale potem wstaje i zajmuje się interesami. Ważnym
wątkiem w tej paraszy jest zadbanie o własność, rachunkowość i dokumentację.
Może macie wrażenie, że to jest nie na miejscu. Moglibyście się spodziewać, że
takie kwestie Tora zamieści gdzieś w niepozornym a nie tak centralnym punkcie.
A tu proszę, czarno na białym już na samym początku i w krytycznym momencie toczy
się dyskusja o zakupie nieruchomości pod grób. Poznajemy szczegóły transakcji,
negocjacji i zakupu ziemi. Talmud z tej historii wnioskuje, że hebrajskie słowo
„natati” ma konotację monetarną.
Dlaczego szczególnie istotne jest omówienie tej sprzedaży? Jedną
z oczywistych odpowiedzi jest podkreślenie wartości miasta Hebron, jaskini
patriarchów i pierwszego nabycia ziemi. Nie ma wątpliwości co do naszego
związku z tą ziemią. Ta parasza z góry usuwa wszelkie wątpliwości na
przyszłość.
Ale uważam, że istnieje głębszy powód , dla którego Tora
kładzie nacisk na tę sprzedaż.
Istnieją dwie reakcje Abrahama na śmierć jego żony –
formalna i emocjonalna. Obie idą w parze. Najwyraźniej emocje mają
pierwszeństwo. Abraham przyszedł, wychwalał i opłakiwał swoją żonę. Wyraził
swoje emocje wobec swojego otoczenia. Być może to zostało nawet opisane
niezgodnie z chronologią, bo przecież pochwała i płacz powinny pojawić się wraz
z pogrzebem. Istotny jest przekaz, że emocje mają priorytet, najpierw miłość,
ludzkość, płacz i smutek.
Ale potem kolejnym etapem jest aspekt formalny, należy
upewnić się, że ciało jest pochowane w ziemi z największą dozą szacunku i w
najczystszy oraz jednocześnie klarowny sposób.
To niby prosty proces, jednak Abraham nie chce, pozostawić
żadnych niejasności! Kupił tę ziemię i ma jasność, która ziemia do niego
należy. Ma do czynienia z Efronem oszustem, intrygantem. Tu nie można sobie
pozwolić na niejednoznaczność, on musi mieć dowód na piśmie, żeby wiedzieć jaki
będzie los tego miejsca nawet, gdy w przyszłości powstaną jakiekolwiek
kontrowersje.
Abraham, powstając z żalu i smutku, uczy swe dzieci o
wielkiej wartości życia. Śmierć naszych bliskich nie może sparaliżować nas i
zatopić nas w nostalgicznej depresji; raczej musimy dać miejsce tym emocjom, a potem
musimy wstać i myśleć o teraźniejszości i przyszłości.
Teraźniejszością dla Abrahama jest zapewnienie odpowiedniej
wagi w zakończeniu jej życia. Kupując kawałek Ziemi Izraela, zapewnia los
swojej ukochanej żony i oddaje jej właściwą cześć. O przyszłość troszczy się
Abraham, gdy wyraża troskę o znalezienie odpowiedniej żony dla ich syna Izaaka.
Tora przekazuje nam dokładne szczegóły dotyczące instrukcji
jaką Abraham udzielił swojemu słudze w kwestii znalezienia właściwej żony dla
Izaaka. Odzwierciedla to nam znaczenie formalności wymaganych do zapewnienia
przyszłości narodu żydowskiego.
Istotnie, odejście Sary było osobistą tragedią dla Abrahama,
ale jego determinacja by nadal działać oraz w tym czasie zakupić ziemię w
Hebronie, a następnie by szczegółowo poinstruować sługę w kwestii znalezienia
właściwej żony dla Izaaka (którą później staje się Rebeka), uczy nas – dzieci
Abrahama, o konieczności zachowania właściwej równowagi w naszych emocjonalnych
reakcjach na śmierć. Jest to przekaz, który pokazuje nam, że to my jesteśmy
odpowiedzialni za to, by iść do przodu skupiając się na przyszłości.
Rabin Avi Baumol
Szabat Szalom !