Nieprzypadkowo Purim, który świętowany jest 14 dnia
hebrajskiego miesiąca Adar czasami wypada tego samego dnia co Międzynarodowy
Dzień Kobiet – 8 marca w kalendarzu gregoriańskim ( w tym roku to 2 tygodnie
różnicy). Idea kluczowej roli kobiety w historii ludzkości sprowadza te dwa
wydarzenia, jedno pochodzące ze szczególnej żydowskiej tradycji, drugie z
kręgów socjalistycznych, do tego samego punktu: kobiety często odgrywały ważne
role w historii ludzkości i z pewnością zasługują na więcej niż może zaoferować
im konformistyczne społeczeństwo.
Historia Purim opisana w Megilat Ester może być rozpatrywana
w dwóch różnych sferach relacji między kobietą i mężczyzną. Historia
opowiadająca o związku króla Persji, Ahaswersusa i jego żony, Królowej Waszti
jest smutna. Brak komunikacji i zrozumienia oraz wzajemnego szacunku pokazany
jest od samego początku. Oddzielnie świętują i jedzą uroczyste posiłki. Król zajmuje
gośćmi, którymi są jedynie mężczyźni, a królowa jest gospodarzem przyjęcia
wyłącznie w damskim gronie. Ta delikatna sytuacja prowadzi do tragicznego
końca, kiedy Ahaswerus decyduje się wykorzystać swoją władzę przeciwko godności
osobistej jego żony. Być może stosowne jest nazywanie Waszti pierwszą aktywną
feministką, która, by bronić swej dumy i niezależności sprzeciwia się
brutalnym działaniom podjętym przez jej męża i sama decyduje o tym co jest dla
niej najlepsze. Związek rozpada się i nie może zostać naprawiony.
Zupełnie inna jest historia związku i zaufania budowanego
między Ahaswerusem i Królową Esterą. Wiedząc, że los jest narodu zależy
wyłącznie od jej czynów, nie waha się i pierwsza podejmuje działanie. Ale to
wydarzenie odbywa się w prywatnym otoczeniu, z daleka od pałaców, tłumów,
uroczystości. Oczywiście, ma miejsce w świecie, w którym jedynie mężczyźni
decydują i ustalają zasady. Niemniej jednak, odważne działanie podjęte przez
Esterę przynosi owoce i udaremnia plan eksterminacji całego narodu żydowskiego
przez imperium perskie. Nowy model, w którym król i królowa rozmawiają ze sobą,
słuchają się i dążą do wzajemnego zrozumienia zastępuje wcześniejszy, w którym
brak komunikacji i zaufania poskutkował królewska katastrofą.
Obecny model związku między kobietą i mężczyzną powinien być
postrzegany jako połączenie, poprzez realizację tego co jest ważne dla jednej
osoby i rozumienie tego co jest ważne dla drugiej. Te różne tła nie mogą
istnieć oddzielnie, jak możemy zauważyć w historii Purim.
Chag Sameach!
Rabin Stas Wojciechowicz