Autor:
Melania Fogelbaum
Tytuł: Drzwi
otwarte na nicość
Opracowanie:
Marek Piechocki i Leszek Żuliński
Opracowanie
graficzne: Monika Szalczyńska
Data
wydania: grudzień 2012
Wydawca:
Wydawnictwo Literackie SONAR, Gorzów Wielkopolski
Ze wstępu Leszka Żulińskiego: „Melania Fogelbaum rodziła się
5 czerwca 1911 roku. Miała nie talent, a wiele talentów artystycznych:
uprawiała malarstwo, rzeźbę, poezję, pisała eseje. Znała historię sztuki.
W Litzmannstadt Ghetto znalazła się wraz z rodziną, tak jak
większość łódzkich Żydów. Tu w 1942 roku zmarła jej matka. Mela pracowała w
Wissenschaftliche Abteilung, czyli w Oddziale Nauki, który był raczej czymś w
rodzaju lokalnego muzeum etnograficznego (…)
Mela miała gruźlicę. Jej stan się pogarszał. W czasie
likwidacji getta została – na noszach – wywieziona do Auschwitz-Birkenau, gdzie
zginęła w komorze w dniu przyjazdu – 1 sierpnia 1944. Miała wtedy 33 lata.
Po jakimś czasie na terenie getta Nachman Zonabend znalazł
dwa zeszyty z wierszami Meli i dwa jej zdjęcia wykonane przez Mendela Grossmna.
Trzecią fotografię odnalazł na podwórku Meli, przy ulicy Marynarskiej, jej
przyjaciel Leon Kowner (który po wojnie zamieszkał Haifie). Wiersze zostały
przekazane pani Helenie Zymler, secundo voto Svantesson, która wyemigrowała do
Szwecji i zamieszkała w Lund. To od niej otrzymałem w połowie lat
dwutysięcznych zeskanowany zeszyt z wierszami Meli z prośbą o dalszą
popularyzację, co dopiero teraz dosięga jakiegoś skutku.
Wszystko, co zachowało się po Melanii Fogelbaum przyjaciele
przekazali w depozyt do United States Holocaust Memorial Museum, Washington
DC”.
Leszek Żuliński udostępnił skany tekstów poetki Markowi
Piechockiemu, któremu udało się odczytać całość. Ta książka przywraca więc
„drugie życie” poetce dotąd mało znanej, a wartej dobrego miejsca w naszej
historycznoliterackiej pamięci.
/zrodlo: pisarze.pl/