Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

Jednoznaczne stanowisko w sprawie haniebnych freskow

Znajdujące się w poznańskich kościołach freski o
antysemickiej wymowie powinny zostać opatrzone tabliczkami odkłamującymi
historię – uważają przedstawiciele gminy żydowskiej. Arcybiskup Stanisław
Gądecki w rozmowie z „Gazetą” deklaruje, że tak się stanie.

O ponownym wydaniu książki „Najświętsze trzy
Hostie” z 1926 r. piszemy od kilku dni. Książka – pełna antysemickich
treści – przypomina poznańską legendę z 1399 r., według której Żydzi
sprofanowali trzy hostie: odnaleziono je później na nadwarciańskich łąkach i w
tym miejscu ufundowano sanktuarium Bożego Ciała (dzisiejsza ul. Krakowska).
Dom, w którym Żydzi mieli dokonać świętokradczego czynu, przebudowano na
kościół (Najświętszej Krwi Jezusa przy ul. Żydowskiej).

Historycy podkreślają, że nie istnieją żadne źródła z tamtego okresu
potwierdzające udział Żydów w opisywanych wydarzeniach. Jednak w obu
poznańskich świątyniach wciąż znajdują się freski o antysemickiej treści
ilustrujące te wydarzenia.

W kościele przy Żydowskiej nad głównym ołtarzem zobaczyć
można polichromie z 1735 r., które wykonał ceniony franciszkański malarz Adam
Swach. Odrestaurowano je kilka lat temu. Na największym widać brodatych
mężczyzn pochylających się nad hostią – jeden z nich unosi rękę z nożem.
Mniejsze przedstawiają sąd nad Żydami, którzy mieli dokonać profanacji.

Dr Tomasz Ratajczak, historyk sztuki z UAM, proponuje, by w świątyni znalazły
się tablice informujące o historii fresków. – Haniebne treści bez jakiegokolwiek
komentarza to wprowadzanie wiernych i turystów w błąd. Tabliczka informacyjna
to podstawa – mówi.

Antyżydowskie treści można także znaleźć w świątyni pw. Bożego Ciała.
XVIII-wieczne freski przywołujące legendę o trzech hostiach można zobaczyć w
bocznej kaplicy. A w głównej nawie znajduje się studzienka z trzema postaciami
Żydów chcących utopić w niej hostię. – W świątyni, z której w Boże Ciało rusza
centralna procesja eucharystyczna w Poznaniu, takie elementy nie mogą być
prezentowane bez żadnego komentarza – uważa dr Ratajczak.

Pomysł umieszczenia tablic z informacjami, które wyprostują historię, popiera
poznańska gmina żydowska. – Wierzę, że abp Stanisław Gądecki znajdzie właściwe
rozwiązanie. W Poznaniu dialog międzyreligijny jest bardzo żywy i jestem
przekonana, że nie zakłócą go nawet takie bolesne incydenty, jak wydanie
książki z antysemickimi treściami – mówi przewodnicząca gminy Alicja Kobus.

Metropolita poznański w rozmowie z „Gazetą” deklaruje: – Nie od
rzeczy będzie umieszczenie tablicy informującej o korzeniach legendy trzech
hostii w kościele Bożego Ciała oraz na ul. Żydowskiej. Tam, gdzie istnieje
możliwość zaistnienia dwuznaczności.

/za gazeta.pl/poznan/