Mosze błogosławi lud Izraela: „A Pan, Bóg ojców
naszych, niech was jeszcze tysiąckrotnie pomnoży i błogosławi, jak wam
obiecał.” (Dwarim 1:11). Rabin Kalman Klonimus Epstein w swym dziele
„Maor Waszemesz” stawia pytanie – dlaczego właśnie tysiąckrotnie?
Dlaczego nie mniej? A przede wszystkim – dlaczego nie więcej? Dla
Rasziego najbardziej znaczące są dwa fragmenty wersetu –
„tysiąckrotnie” i „jak wam obiecał”. Jak wyjaśnia: Bnei Israel
powiedzieli do Moszego: „ Ograniczasz nasze błogosławieństwo, Najwyższy
już zapewniał Abrahama, „Twoje zaś potomstwo uczynię liczne jak ziarnka
pyłu ziemi; jeśli kto może policzyć ziarnka pyłu ziemi, policzone też
będzie twoje potomstwo” (Bereszit 13:16). Mosze odpowiedział im,
„Tysiąckrotne błogosławieństwo jest moim osobistym błogosławieństwem, a
On pobłogosławi wam „jak to obiecał”. (Raszi, Dwarim 1:11)
Rabin Kalman Klonimus pyta ponownie-
Błogosławieństwa Moszego, kogo są one tak naprawdę? Przecież wszystkie
błogosławieństwa pochodzą od Haszem i nie istnieją błogosławieństwa od
samego Mojszego, które mógłby rozprowadzić on po narodzie Izraela.
W odpowiedzi Rabin Kalman Klonimus pisze:
Podczas szabatowej modlitwy, w Sobotę rano, mówimy:
„Ucieszył się Mosze darem, który otrzymał, bo nazwałeś go sługą
godnym zaufania. Założyłeś mu na głowę koronę wspaniałości, gdy stal
przed Tobą na Górze Synaj. Dwie kamienne tablice dal mu do rak..
Zdaniem Arizala, kiedy Mojżesz udał się na Górę Synaj by otrzymać
Torę, podarowane mu zostało tysiąc kawałków światła. Kiedy jednak
Izrael zbudował sobie cielca, stracił w ten sposób owe światło.
Pozostała mu jedynie jedna jego część, jedna z całego tysiąca. Z tego
powodu “alef” w Wajikra jest malutkie, jako, że “Alef” może oznaczać
zarówno Elef (1000) jak i Alef to również 1 w gematrii.
Każdego wieczoru szabatowego Mosze powraca i przynosi ludowi
Izraela tysiąc zagubionych świateł. „Ucieszył się Mosze darem, który
otrzymał”, ponieważ był” sługą godnym zaufania”, przynosi on z powrotem
owe światła, które otrzymał, ponieważ postrzega on siebie jako „sługę”
narodu Izraela.
Tak napisał w swym dziele Ha-Ari (Rabin Isaak Luria):
Mojżesz pobłogosławił lud Izraela w ten sposób, że zwrócił on owe
tysiąc świateł, przynosząc je narodowi Izraela w każdy wieczór
szabatowy.
Jednak obok podarunku, jaki otrzymał lud Izraela jako prywatny dar
od Mojżesza, otrzymuje lud Izraela również wcześniejszy dar, dany
Izraelowi na Górze Synaj przez Haszem. O tym właśnie darze mówi Mosze,
wypowiadając słowa: „ i pobłogosławi jak wam obiecał”.
Innymi słowy, Mosze przemawia do nich w duchu wyjaśnień Rasziego:
„jest to moje osobiste błogosławieństwo”, tj. „owe 1000 części, jakie
posiadam, daję je wam”, ale On „pobłogosławi jak wam obiecał”, i
wypełni obietnicę zwrotu 1000 części otrzymanych na Górze Synaj.
Tak naprawdę podobna idea wyrażona była w Talmudzie, już przed
Arizalem. Oto fragment z Gemary, masechet Szabat, na temat wydarzenia
na Górze Synaj.
Rabin Simlai opowiedział: Kiedy Izraelici postawili pierwszeństwo
„zrobimy” (Naase) przed „wysłuchamy” (weNiszma) (w ten sposób
postanowili, by spełnić Boskie przykazania, nawet przed ich poznaniem)
sześćset tysięcy wspierających aniołów przybyło by założyć dwie korony
na głowie każdego Izraelity, jedną jako nagrodę za „Naase” a jedną za
„weNiszma”. Jednak, kiedy lud Izraela zgrzeszył przez złotego cielca,
milion dwieście tysięcy niszczących aniołów zstąpiło na ziemię i zdjęło
korony, jak napisane jest – “Izraelici zdjęli z siebie ozdoby przed
odejściem z góry Chorew“ (Szmot 33:6)
Rabin Hama syn Rabina Chaniny powiedział: Na Chorew założyli na siebie i na Chorew zdjęli z siebie.
Rabin Jochanan zauważył: Moszez był uprzywilejowany i otrzymał je wszystkie.
Resz Lakisz powiedział: Ponieważ Najwyższy zwróci je nam w
przyszłości, powiedziane jest, „I odkupieni przez Pana powrócą, i
przybędą na Syjon z radosnym wołaniem; a na głowie ich będzie weselenie
się po czas niezmierzony“. (Jeszaja 35:10) – radość z przeszłości
będzie na głowach ich. (Szabat 88a)
Radosnego Szabatu, pełnego światła!
Rabin Boaz Pash – Tłumaczyła Daniela Malec
Dzikeujemy organizacji Shavei Israel za udostępnienie tekstu