Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

Kehilat Poznań קהילת פוזנן

POZNAŃ, UL. STAWNA 10 י״ב בחשוון תשפ״ז 23 października 2026

70 lat po piekle Aushwitz….

70 Rocznica Wyzwolenia KL Auschwitz będzie dla Telewizji
Polskiej okazją do przedstawienia – za sprawą licznych programów i opowieści –
tragedii Szoah i straszliwego systemu gett i obozów koncentracyjnych, a także
tych Polaków, którzy – jak organizatorzy Żegoty – podjęli z nim nierówną walkę.
To wielka lekcja historii i pamięci na sześciu antenach nadawcy publicznego.

Swoistym wprowadzeniem w atmosferę
70. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz będzie 20 stycznia emisja polskiego
dokumentu z 2013 r. pt. „Kabaret Śmierci” Andrzeja Celińskiego w TVP2 w ramach
cyklu „Świat bez fikcji” (godz. 22:55 – powt. tego samego dnia, o godz. 03:50).
To opowieść o artystach żydowskiego pochodzenia, walczących o przetrwanie za
pomocą jedynej dostępnej im broni – twórczości muzycznej, teatralnej i
filmowej. Przed hitlerowskim aparatem represji bronią się za pomocą żartu,
przedstawień kabaretowych, skeczy, spektakli, piosenek, koncertów. Organizują je
w obozach koncentracyjnych i gettach. Walczą o życie, ale przede wszystkim –
jak sami podkreślają – o duszę i godność. Symbolicznym przewodnikiem po pełnym
paradoksów, nieprawdopodobnych wydarzeń i dramatycznych spięć świecie obozowych
kabareciarzy, gwiazd wiedeńskich i warszawskich scen, aktorów, muzyków i
popularnych przed wojną filmowców jest legendarna postać getta warszawskiego –
uliczny błazen Rubinstein.

W filmowej podróży docieramy do
warszawskiego getta, obozów w Kurowicach, Jaktorowie, Buchenwaldzie,
Theresienstadt, Auschwitz, Ravensbruck. W roli komentatorów wydarzeń występują
współcześni artyści i pisarze, którzy zgłębiali w swojej twórczości temat
sztuki za kolczastym drutem, oraz ostatni żyjący uczestnicy i świadkowie
wydarzeń.

Jako wyjątkowe wydarzenie – nie bez
szans na przyszłorocznego Oscara – zapowiada się anonsowana już przez TVP
premiera przejmującego dokumentu Marka Tomasza Pawłowskiego „Dotknięcie Anioła”
w ramach cyklu TVP1 „Oglądaj z Andrzejem Fidykiem”. Jedynka pokaże ten film 22 stycznia
o godz. 22:20. Film stawia przed polską i międzynarodową społecznością
dramatyczne pytania, drążąc temat, który rzadko pojawia się w rocznicowych
programach i publikacjach poświęconych Zagładzie. Czy był możliwy inny
scenariusz Holocaustu? Czy można było uratować tysiące Żydów ze Śląska, zanim
powstała idea najokrutniejszego z obozów śmierci? Czy historia Żydów w Polsce
mogłaby potoczyć się pod okupacją hitlerowską inaczej, gdyby świat zachodni nie
odniósł się do nich z tak szokującą obojętnością? Henryk Schoenker, syn
ostatniego przewodniczącego Gminy Żydowskiej w Oświęcimiu, ujawnia światu
nieznaną historię tragicznej szansy emigracji Żydów…

Jak podkreślają recenzenci filmu,
ze szczególnym pietyzmem i szacunkiem dla najmniejszego detalu odtwarza on realia
towarzyszące Zagładzie łącząc zdjęcia archiwalne z dzisiejszymi, ożywiając
nawet niektóre obrazy i sceny (oryginalną techniką „archi kolażu”, przy której
współpracował z grafikiem Robertem Manowskim).

„Dotknięcie anioła” pokaże również
TVP Historia (27 stycznia o godz. 18:05 -19:00 i 28 stycznia o 01:25
(powtórzenie). 26 stycznia, w przeddzień Międzynarodowego Dnia Pamięci o
Ofiarach Holocaustu, TVP1 przygotowała niespodziankę – o godz. 20:25, w paśmie
Teatru TV, zobaczymy słynne brytyjskie „Ostateczne rozwiązanie” (reż. F.
Pierson). To nakręcona w autentycznych wnętrzach rekonstrukcja rozstrzygającego
dla losów Żydów, historycznego spotkania nazistowskich decydentów w Wannsee 20
stycznia 1942 r. Wartością samą w sobie są tu kreacje aktorów światowej sławy:
Kennetha Branagha, Colina Firtha i Stanleya Tucciego (Złoty Glob). Nagrodą Emmy
nagrodzono autorów scenariusza: Kennetha Branagha i Loringa Mandela.

/zródło: jewish.org.pl/