Szybki rozwój gminy żydowskiej spowodował, że stała się ona jedną z największych w Rzeczypospolitej. Wyróżniała się ona na polu działalności gospodarczej oraz kulturalnej. Szerokie kon­takty handlowe sięgały Turcji, Persji,Chin i Rosji. Leszczyńscy Żydzi opanowali ponadto najważ­niejsze targi środkowoeuropejskie w Lipsku i Frankfurcie,a także w Jarosławiu i Brodach. Liczni uczeni wywodzący się z Leszna piastowali urzędy rabinów we Włoszech, Anglii, Niderlandach, Niemczech i Francji. Wielką sławą cieszyła się leszczyńska jesziwa - szkoła rabinów, skupiająca setki studentów z Polski, Prus, Czech i Moraw. W wieku XVIII Żydzi leszczyńscy przejęli zwierzchnictwo nad ziemstwem wielkopolskim, dystan­sując największe wówczas gminy; w Kaliszu, Poznaniu i Krotoszynie. Od 1714 do 1764 roku miejscowy kahał reprezentował wielkopolskich Żydów na posiedzeniach sejmu czterech ziem - Waad’u - najwyższego żydowskiego organu władzy w Polsce. Upadek Państwa Polskiego u schyłku XVIII wieku i zmiana przynależności administracyjnej spowodowały zachwianie się dotychczasowych podstaw życia Żydów w Lesznie. Odmienność warunków politycznych i gospodarczych oraz postępujący odpływ ludności w wieku XIX, po­głębiły rozmiary spadku pozycji i znaczenia gminy. W początkach XX wieku liczyła ona zaledwie kilkaset osób, by zmniejszyć swój stan do niespełna dwustu w okresie istnienia II Rzeczypospolitej.

Ostatni zamieszkujący Leszno Żydzi, podobnie jak niemal całe żydostwo europejskie, ulegli zagładzie w dobie holocaustu, tragicznym okresie unicestwiania żywych i wymazywania pamięci o umarłych.

/żródło:  www.nasza-wielkopolska.eu/

więcej informacji:

http://www.kirkuty.xip.pl/leszno.htm